Phát hiện nhiều khối đá cổ tại Mù Cang Chải
Ông Hoàng Tiến Long, Giám đốc Bảo tàng tỉnh Yên Bái cho biết, sau khi có thông tin phát hiện đá khắc cổ ở thôn Háng Chua Say (xã Chế Cu Nha, huyện Mù Cang Chải), cán bộ bảo tàng đã đến tiếp cận và nghiên cứu đánh giá giá trị của các khối đá khắc cổ ở nơi đây.
Vị trí các khối đá khắc cổ nằm trong rừng phòng hộ, gồm khá nhiều các khối đá sa thạch thể khối lớn (từ 1m3 đến 20m3) nằm rải rác cách nhau 7-80m; trong đó có khối đá khắc cổ với chiều dài hơn 2m, rộng khoảng 2m.
Khối đá cổ khắc hình ruộng bậc thang tại Mù Cang Chải.
Khối đá này có mặt phẳng hơi lồi, trên bề mặt khắc phủ kín các loại hình: hình tròn lõm (7 hình), hình thoi lõm (1 hình), hình tròn lồi đồng tâm lớn (1 hình), hình học và hình ruộng bậc thang tầng tầng lớp lớp trang trí xung quang rìa của khối đá tạo nên một tác phẩm kỳ lạ, độc đáo.
Anh Lù A Trư, cán bộ xã cũng là người địa phương cho biết, ở cách khối đá khắc cổ này về hướng Đông khoảng 20m có khối đá lớn khoảng 20m3 (người địa phương gọi là "đá bố"). Đây là khối đá người Mông thường đến cúng "thần đá” để cầu sức khỏe. Khối đá có khắc cổ là "khối đá mẹ”, theo cách gọi của người Mông ở địa phương.
Qua quan sát sơ bộ, các hình khắc khá tỉ mỉ, kỳ công, uốn lượn mềm mại theo mặt lồi lõm của mặt đá, có dạng hình ruộng bậc thang, là thể loại đề tài chính trên khối đá này giống như đã từng phát hiện được ở xã Lao Chải (huyện Mù Cang Chải) vào các năm 2015, 2020 và năm 2021.
Điểm khác biệt ở khối đá khắc cổ tại xã Chế Cu Nha là có chạm hình tròn đồng tâm lồi, nổi như mặt trống và hình thoi lõm. Đây là hình họa khác so với 14 khối đá cổ phát hiện từ trước đó trên địa bàn xã Lao Chải.
Theo cán bộ chuyên môn Bảo tàng tỉnh Yên Bái, xác định dưới góc độ dân tộc học, đây có thể là các vết khắc của người Mông bản địa. Có niên đại vào khoảng thế kỷ XVI-XVII, đây có thể vẫn là các bản "thiết kế ruộng bậc thang” hoặc họa lại ruộng bậc thang khi chủ nhân của những thửa ruộng bậc thang cảm nhận được vẻ đẹp của công trình do chính chủ thể tạo nên.
Theo ông Lý Kim Khoa, Phó giám đốc Bảo tàng tỉnh Yên Bái, đây không phải là ký hiệu cột mốc và càng không phải là họa đồ mà nhiều người từng phán đoán mà có thể là "bản thông điệp thiết kế ruộng bậc thang của người xưa hoặc họa lại ruộng bậc thang trên đá” của người bản địa…
Từ đó, có thể suy luận, tộc người Mông nói chung rất thích ở nơi có khí hậu ôn đới núi cao mát mẻ, sống bằng nghề trồng trọt nương rẫy, săn bắt, hái lượm và di cư; là một tộc người rất thông minh, sáng tạo, tự sản xuất ra tất cả dụng cụ sản xuất, săn bắt đến văn hóa tinh thần.
Từ thực tế so sánh, các bức họa khắc trên đá rất giống hình ruộng bậc thang tộc người này đang canh tác và từng bước mở rộng, họa vào tự nhiên thành một danh thắng đẹp.
Hiểu theo hướng nghiên cứu như vậy thì mới hiểu được những bản thông điệp trên và rất cần các nhà khoa học tiếp tục nghiên cứu, giải mã làm rõ xác thực về niên đại, về lĩnh vực dân tộc học cho bãi đá khắc cổ trên địa bàn Mù Cang Chải.
Việc phát hiện mới bãi đá khắc cổ ở hai xã Chế Cu Nha và Lao Chải đã mở ra tiềm năng nghiên cứu, tổng thống kê các khối đá khắc cổ trên địa bàn huyện Mù Cang Chải… Đây cũng là cơ sở khoa học để các nhà hoạch định, quy hoạch phát triển du lịch khám phá gắn với ruộng bậc thang và khu bảo tồn loài sinh vật cảnh Mù Cang Chải.
Gặp điều kỳ quặc này, bạn có thể là "con lai" của loài người khác
Các nhà khoa học đã phát hiện thêm một khác biệt giữa những người Homo sapiens thuần chủng và những người có liên quan đến cuộc hôn phối dị chủng với một loài người khác tận 60.000 năm trước.
Hãi hùng mộ cổ nữ ma cà rồng còn nguyên "phong ấn"
Một ngôi mộ ma cà rồng thế kỷ XVII-XVIII vừa được khai quật ở Ba Lan, bên trong là hài cốt nữ giới với chiếc liềm trên cổ để ngăn cô trở lại với thế giới.
Khoảnh khắc hãi hùng khi khám phá Đại kim tự tháp 4.500 năm
Nhà sử học người Anh Bethany Hughes nói về “một khoảng trống lớn đáng kể” bên trong Đại kim tự tháp Giza trên kênh Channel 5 và gọi đây là “phát hiện của cả đời người”, khi được phép đến rất gần khoảng trống này.
Những điều chưa biết về khủng long
Khủng long chính là 1 trong những sinh vật cổ đại nổi tiếng nhất trên Trái Đất, với vô vàn bí ẩn thú vị đang dần được khám phá đến tận ngày nay.
Nguyên nhân sốc khiến đế chế Maya bốc hơi: Cảnh báo về tận thế có thật
Một nhóm nghiên cứu đã kết hợp rất nhiều hồ sơ lịch sử với các phân tích mới về hài cốt người Maya trong thời kỳ cuối của đế chế, chỉ ra một dạng ngày tận thế mà chính chúng ta cũng có thể đối mặt trong tương lai.
Sự thật về "người mẹ lai giữa 2 loài" của nhiều người châu Á
Các nhà khoa học đã giải trình tự DNA thành công mảnh hài cốt của một cá thể mang đặc điểm giống như lai giữa 2 loài người khác nhau được khai quật từ hang Hươu Đỏ (Vân Nam - Trung Quốc).
