Phát hiện "siêu đại dương" bị Trái đất nuốt chửng

Trái đất đã trỗi dậy, tự nuốt chửng siêu đại dương Mirovoi của chính mình, xé rách một siêu lục địa cổ để rồi lại sinh ra Pangea – siêu lục địa "mẹ" của 6 châu lục ngày nay.

Nghiên cứu mới của các nhà khoa học đến từ Đại học Curtin (Perth - Úc) đã lần ra dấu vết của một thời kỳ dữ dội trong lịch sử trái đất. Khi đó, hành tinh của chúng ta nuốt chửng siêu đại dương duy nhất của nó, để rồi lại tái tạo một siêu lục địa mới và một siêu đại dương mới.

Và đây không phải là lần đầu trái đất tự nuốt đại dương vào lòng. Theo các tác giả, các bằng chứng địa chất cho thấy các lục địa tự hợp nhất thành một siêu lục địa lớn sau thời gian trung bình là 600 triệu năm để rồi lại phân tách. Chính hành động nuốt các đại dương của trái đất liên quan mật thiết đến quá trình này.


Trái đất nhiều lần nuốt chửng các đại dương của chính mình?

Lục địa cổ xưa nhất được ghi nhận là Nuna, tồn tại từ 1,6 tỉ đến 1,4 tỉ năm trước với một siêu đại dương duy nhất bao quanh. Nuna tan vỡ, biến thành nhiều châu lục với các đại dương nhỏ hơn hình thành giữa những vùng đất bị xé rách.

Khoảng 900 triệu năm về trước, trái đất bỗng trỗi dậy và nuốt các đại dương nhỏ, kéo các phần của Nuna lại gần nhau lần nữa và tạo nên siêu lục địa khác mang tên Rodinia, trong một quá trình tạm gọi là "hướng nội". Tuy nhiên, vào mốc 700 triệu năm về trước, trái đất lại quyết định nuốt đại dương lần nữa, lần này là siêu đại dương duy nhất bao quanh Rodinia được đặt tên là Mirovoi. Quá trình này đã xé tan siêu lục địa này và mạnh mẽ đến nỗi kéo các mảng lục địa tan vỡ về phía đối diện của địa cầu.

Vào mốc 320 triệu năm về trước, các mảng Rodinia tan vỡ hợp nhất lần nữa ở phía đối diện và hình thành Pangea – siêu lục địa "mẹ" của các châu lục ngày nay, như kết quả cuối cùng của một quá trình hình thành siêu lục địa hoàn toàn ngược với Rodinia, tạm gọi là "hướng ngoại". Sau đó, các quá trình địa chất dữ dội của trái đất tiếp tục xé Pangea thành 6 châu lục, như những gì chúng ta nhìn thấy trên bản đồ thế giới ngày nay. Siêu đại dương bao quanh Pangea cũng biến thành 4 đại dương lớn như ngày nay.

Theo tác giả đứng đầu nghiên cứu Zheng-Xiang Li, dựa trên các bằng chứng họ thu thập được, các quá trình "hướng nội" và "hướng ngoại" trên đã xảy ra xen kẽ trong 2 tỉ năm và rất có thể sẽ tiếp tục trong một tương lai xa. Lần này sẽ là quá trình "hướng nội": Đại Tây Dương, Ấn Độ Dương, Bắc Băng Dương sẽ dần bị trái đất nuốt mất, trong khi Thái Bình Dương sẽ mở rộng thành một siêu đại dương duy nhất của trái đất. Siêu lục địa tương lai mang tên Amasia sẽ là kết quả của sự hợp nhất 6 châu lục.

Tuy nhiên, các nhà khoa học vẫn khẳng định tương lai này chưa thực sự rõ ràng. Nếu có, nó cũng chỉ diễn ra sau ít nhất hàng trăm triệu năm nữa.

Công trình vừa được công bố trực tuyến và sẽ đăng tải chính thức trên tạp chí khoa học Precambrian Research số tháng 4/2019.

TIN CŨ HƠN
Sự tích

Sự tích "rét Nàng Bân"

Rét nàng Bân là cách gọi mang tính chất như truyện cổ tích trong dân gian về đợt rét cuối cùng của mùa đông xảy ra vào tháng 3 âm lịch ở miền Bắc Việt Nam, hay nói chung là cơn rét muộn.

Đăng ngày: 10/03/2026
Nguồn gốc và ý nghĩa Tết Đoan ngọ ở Việt Nam

Nguồn gốc và ý nghĩa Tết Đoan ngọ ở Việt Nam

Tết Đoan Ngọ là một trong những ngày lễ Tết truyền thống ở Việt Nam. Tết Đoan Ngọ được tổ chức vào ngày mùng 5/5 âm lịch. Vậy năm 2021 Tết Đoan Ngọ rơi vào ngày nào?

Đăng ngày: 10/03/2026
Giải mã sự thành công của Israel và người Do Thái

Giải mã sự thành công của Israel và người Do Thái

Thành công của người Do Thái nhiều người đã biết, đã nghe từ lâu và có thể kể cả ngày, cả tháng cũng không hết.

Đăng ngày: 10/03/2026
Làm giàu Uranium: Công nghệ tử thần

Làm giàu Uranium: Công nghệ tử thần

Việc Iran thực hiện công nghệ làm giàu Uranium khiến dư luận quốc tế lo ngại

Đăng ngày: 10/03/2026
Nguồn gốc và ý nghĩa của Giờ Trái đất

Nguồn gốc và ý nghĩa của Giờ Trái đất

Giờ Trái đất là sự kiện diễn ra hàng năm trên thế giới. Tuy nhiên, không phải ai cũng biết ý nghĩa của các hoạt động trong ngày này.

Đăng ngày: 09/03/2026
Kinh ngạc với Arkaim, stonehenge huyền bí của nước Nga

Kinh ngạc với Arkaim, stonehenge huyền bí của nước Nga

Tọa lạc tại vùng thảo nguyên phía Nam dãy núi Ural, 8,2 km theo hướng Bắc-Tây Bắc của Amurskiy là quần thể kiến trúc đáng kinh ngạc Arkaim.

Đăng ngày: 09/03/2026
Những thanh kiếm huyền thoại trong lịch sử thế giới

Những thanh kiếm huyền thoại trong lịch sử thế giới

Thanh kiếm Nhân từ dùng trong lễ đăng quang vua Anh, thanh gươm của Hoàng đế La Mã Charlemagne, hay kiếm của vị tướng Napoléon Bonaparte... là những báu vật còn tồn tại đến ngày nay.

Đăng ngày: 09/03/2026
Khoa Học News