Khoa Học News

Phát hiện tài tích vụ nổ siêu tân tinh dưới thời vua Nghiêu

Các nhà thiên văn học phát hiện tàn tích của một vụ nổ siêu tân tinh cực mạnh từ hơn 4.000 năm trước và có thể quan sát bằng mắt thường.


Tàn tích của vụ nổ PKS 1209-52 do nhiệm vụ Spectrum-Roentgen-Gamma của Nga và Đức chụp lại. (Ảnh: Viện Max Planck)

Vào năm thứ 42 trong thời kỳ trị vì của vua Nghiêu (năm 2356 - 2255 trước Công nguyên), một ngôi sao khổng lồ trong chòm sao Centaurus tiến đến cuối chu kỳ. Nó phát nổ và chiếu sáng bầu trời trong ít nhất 100 ngày, theo báo cáo của nhà sử học Wu Jiabi ở Đại học Sư phạm Bắc Kinh đăng trên tạp chí Acta Astronomica Sinica, South China Morning Post hôm 22/12 đưa tin. Dù không có văn bản ghi chép nào tồn tại từ nhà hạ, triều đại đầu tiên trong lịch sử Trung Quốc, một mô tả ngắn gọn về sự kiện được lưu truyền và mô tả lại trong tài liệu sử học sau này.

Tàn tích của vụ nổ có tên PKS 1209-52 ở cách Trái ssất hơn 3.000 năm ánh sáng được nghiên cứu rộng rãi bằng những kính viễn vọng hiện đại. Ví dụ, các nhà khoa học cho rằng có một ngôi sao neutron siêu đặc quay nhanh ở trung tâm của PKS 1209-52, có bề rộng chỉ 10 km nhưng khối lượng lớn hơn Trái đất. "Dựa trên tính toán thiên văn học, PKS 1209-52 rất trùng khớp với vụ nổ siêu tân tinh được ghi chép trong sử sách cổ đại về mặt vị trí, khoảng cách và niên đại", Wu cho biết.

Wu chia sẻ có khoảng 20 ứng viên phù hợp với mô tả trong sử sách. Tuy nhiên, khi cân nhắc độ sáng và niên đại của ngôi sao xuất hiện dưới thời vua Nghiêu, họ xác định PKS 1209-52 là lựa chọn khả thi duy nhất do vị trí của nó ở vĩ độ thiên hà cao. Vĩ độ thiên hà cao có nghĩa vụ nổ siêu tân tinh ở tương đối đa mặt phẳng thiên hà, khu vực tập trung phần lớn khối lượng của thiên hà, bao gồm bụi hấp thụ ánh sáng. Điều này cho phép quan sát vụ nổ từ Trái đất bằng mắt thường.

Wu sử dụng hai phương pháp khác nhau để xác định niên đại của vụ nổ là 4.500 năm, với sai số 900 năm, trùng với thời gian trị vì của vua Nghiêu. Vua Nghiêu rất quan tâm tới quan sát thiên văn. Theo sử sách như Sử ký của Tư Mã Thiên viết vào thế kỷ 1 trước Công nguyên, vua Nghiên phái các quan theo dõi tinh tượng tới nhiều địa điểm khác nhau để quan sát Mặt Trời mọc và lặn và tạo ra loại lịch chính xác hơn.

Thông tin biên tập: Xem tại đây
TIN CŨ HƠN
Khối cầu kim loại 83,6kg khiến Mỹ "dậy sóng": Tiếng bíp bíp làm quan chức Nhà Trắng lo sợ

Khối cầu kim loại 83,6kg khiến Mỹ "dậy sóng": Tiếng bíp bíp làm quan chức Nhà Trắng lo sợ

Chỉ gần 84kg nhưng khối cầu này đủ sức nặng khiến Mỹ thay đổi nhiều chiến lược.

Đăng ngày: 28/09/2026
Vàng trong Hệ Mặt trời đến từ đâu? Vàng ở đâu nhiều nhất trong Hệ Mặt trời?

Vàng trong Hệ Mặt trời đến từ đâu? Vàng ở đâu nhiều nhất trong Hệ Mặt trời?

Vàng ở đâu nhiều nhất trong Hệ Mặt trời? Để trả lời câu hỏi này, trước tiên chúng ta cần tìm hiểu xem vàng trong Hệ Mặt trời của chúng ta đến từ đâu.

Đăng ngày: 28/09/2026
Kết cục diệt vong nếu Mặt trời nhỏ hơn Trái đất

Kết cục diệt vong nếu Mặt trời nhỏ hơn Trái đất

Nếu Mặt Trời nhỏ hơn Trái Đất, Hệ Mặt trời của chúng ta sẽ trải qua một cuộc đại cải tạo hoàn toàn và sự sống trên Trái Đất sẽ rất khác so với hiện tại.

Đăng ngày: 27/09/2026
Liệu trình độ công nghệ hiện tại của con người có thể đốt cháy sao Mộc không?

Liệu trình độ công nghệ hiện tại của con người có thể đốt cháy sao Mộc không?

Kích hoạt sao Mộc dường như là một kế hoạch khả thi trong bộ phim khoa học viễn tưởng The Wandering Earth (Địa cầu lưu lạc).

Đăng ngày: 26/09/2026
Điều gì sẽ xảy ra nếu Trái đất có kích thước của sao Mộc?

Điều gì sẽ xảy ra nếu Trái đất có kích thước của sao Mộc?

Sao Mộc hay Mộc tinh là hành tinh thứ năm tính từ Mặt trời và là hành tinh lớn nhất trong Hệ Mặt trời.

Đăng ngày: 25/09/2026
Siêu trăng là gì?

Siêu trăng là gì?

Ngoài hiện tượng Siêu trăng - Mặt Trăng trông lớn hơn và sáng hơn bình thường, còn có nhiều hiện tượng đặc biệt khác khiến kích thước, độ sáng hay màu sắc Trăng thay đổi.

Đăng ngày: 25/09/2026
Kính James Webb chụp sao Hải Vương rõ nét nhất trong 32 năm

Kính James Webb chụp sao Hải Vương rõ nét nhất trong 32 năm

NASA hôm 21/9 công bố ảnh chụp đầu tiên của kính viễn vọng không gian James Webb về sao Hải Vương, hành tinh băng khổng lồ trong Hệ Mặt trời.

Đăng ngày: 24/09/2026
Khoa Học News