Khoa Học News

Phát hiện thiên thạch 4,5 tỷ năm tuổi, lóng lánh như vàng ròng ở sa mạc Gobi, Trung Quốc

Thiên thạch Phụ Khang 4,5 tỷ năm tuổi rơi xuống sa mạc Gobi, Trung Quốc, có vẻ đẹp ngoạn mục với các tinh thể óng ánh sắc vàng.

Năm 2000, một người leo núi đi bộ gần dãy núi Phụ Khang, Trung Quốc, phát hiện thiên thạch sắt xen lẫn đá, chứa đầy tinh thể giống như tổ ong. Hiện nay, đây là thiên thạch nổi tiếng nhất thế giới, theo IFL Science.


Mặt cắt của thiên thạch Phụ Khang tạo ra hiệu ứng màu sắc lấp lánh ánh vàng khi soi dưới nắng. (Ảnh: Wikimedia)

Thiên thạch Phụ Khang thuộc lớp thiên thạch hiếm gặp gọi là pallasite. Chúng có đặc trưng là các mảnh nhỏ tinh thể olivine (một loại khoáng chất silicate) chằng chịt giữa mạng lưới sắt – nickel. Khi cắt và mài bóng, pallasite để lộ những tinh thể trong suốt thường có màu xanh lá cây, hoặc đôi khi màu vàng, nâu hay vàng kim, kết quả từ quá trình phong hóa trên Trái Đất.

Loại thiên thạch trên được đặt tên theo Peter Simon Pallas, bác sĩ và nhà tự nhiên học Đức, người đầu tiên mô tả thiên thạch pallasite Krasnojarsk vào năm 1772. Khối sắt kỳ lạ này được tìm thấy bởi một thợ rèn ở Siberia đầu thế kỷ 18 và đưa tới St Petersburg để phân tích.

Do hình dáng khác thường và ấn tượng, pallasite là một trong những vật liệu ngoài hành tinh đầu tiên được nhận dạng và công nhận. Chúng cung cấp thông tin quan trọng và độc nhất về hệ Mặt Trời do hình thành cách đây 4,5 tỷ năm. Giới nghiên cứu cho rằng pallasite hình thành trong tiểu hành tinh bị biệt hóa (tiểu hành tinh tách thành hai phần gồm lớp lõi và lớp phủ do tác động của các quá trình nhiệt).

Theo O. Richard Norton, tác giả Bách khoa toàn thư thiên thạch Cambridge, trong quá trình biệt hóa, tinh thể tạo ra qua sự phân mảnh phân tách hai khoáng chất chính của thiên thể, tạo điều kiện cho khoáng chất olivine tích tụ bên trong tiểu hành tinh. Điều đó có thể lý giải tại sao pallasite quá hiếm gặp. Chúng chỉ chiếm chưa tới 0,2% tất cả thiên thạch đã biết trên Trái Đất.

Người leo núi tìm thấy thiên thạch Phụ Khang rất tò mò về tinh thể và kim loại khác lạ lộ ra từ mẫu vật nặng 1.003kg. Ông quyết định gửi một mẫu vật của khối đá để phân tích. Từ sau đó, thiên thạch bị chia thành nhiều mảnh, hé lộ hình dáng giống kính màu của nó. Cho tới nay, Phụ Khang vẫn là một trong số những thiên thạch được tìm kiếm nhiều nhất và có giá trị cao nhất hành tinh.

Tháng 2/2005, một mảnh lớn của mẫu vật nguyên bản xuất hiện ở Triển lãm đá quý và khoáng chất Tucson. Năm 2008, một khối lớn của thiên thạch Phụ Khang nặng khoảng 420 kg được bán đấu giá ở New York với mức giá dự kiến hơn 2 triệu USD. Tuy nhiên, người mua thay đổi quyết định và chọn phân khủng long hóa thạch. Năm 2021, nhà đấu giá Christie thông báo họ đã bán mẩu nhỏ của thiên thạch Phụ Khang với giá 30.000 USD.

Thông tin biên tập: Xem tại đây
TIN CŨ HƠN
Lần đầu tiên NASA phải kêu gọi sự giúp đỡ từ công chúng, trong công cuộc khám phá sao Mộc

Lần đầu tiên NASA phải kêu gọi sự giúp đỡ từ công chúng, trong công cuộc khám phá sao Mộc

Nhóm nghiên cứu cho biết, hiện tại họ đang rất cần những sự giúp đỡ đến từ công chúng, bởi nếu không họ sẽ phải tốn nhiều năm để có thể phân tích được hết những hình ảnh này.

Đăng ngày: 31/10/2026
Phát hiện hai lỗ đen gần Trái đất nhất, thuộc loại chưa từng thấy

Phát hiện hai lỗ đen gần Trái đất nhất, thuộc loại chưa từng thấy

Hai lỗ đen ẩn nấp ở sân sau của Trái đất với khoảng cách chỉ 1.560 và 3.800 năm ánh sáng, đại diện cho một loại mà các nhà thiên văn học chưa từng thấy

Đăng ngày: 30/10/2026
"Nòng nọc vũ trụ" làm lộ chân tướng vật thể khoa học không thể lý giải

"Nòng nọc vũ trụ" làm lộ chân tướng vật thể khoa học không thể lý giải

Một vật thể cực hiếm trong vũ trụ, hoàn toàn vô hình, ẩn nấp ở gần tâm thiên hà chứa Trái Đất, đã bị một đám mây ma quái hình con nòng nọc làm lộ diện.

Đăng ngày: 30/10/2026
Liệu có thể bắn đạn xuyên qua sao Mộc không?

Liệu có thể bắn đạn xuyên qua sao Mộc không?

Sao Mộc là một trong những hành tinh khí khổng lồ của Hệ Mặt trời, nó có kích thước lớn gấp nhiều lần so với Trái đất và bao quanh nó là một lớp khí dày. Do vậy, đi xuyên qua sao Mộc không hề dễ dàng.

Đăng ngày: 29/10/2026
Phát hiện "mặt trăng nham thạch" ngoài Hệ Mặt trời

Phát hiện "mặt trăng nham thạch" ngoài Hệ Mặt trời

Các nhà thiên văn học tìm thấy bằng chứng về sự tồn tại của một mặt trăng chưa từng được biết tới với đầy rẫy núi lửa hoạt động.

Đăng ngày: 27/10/2026
Tàu Hằng Nga 5 tìm thấy nhiên liệu cực quý trên Mặt trăng, 1 tấn giá 3 tỷ đô

Tàu Hằng Nga 5 tìm thấy nhiên liệu cực quý trên Mặt trăng, 1 tấn giá 3 tỷ đô

Nhiên liệu quý hiếm trên Mặt Trăng mà tàu Hằng Nga 5 tìm thấy là gì?

Đăng ngày: 27/10/2026
Chiêm ngưỡng Thiên hà bánh xe qua kính viễn vọng James Webb

Chiêm ngưỡng Thiên hà bánh xe qua kính viễn vọng James Webb

Hình ảnh về Thiên hà Cartwheel, nằm cách chúng ta khoảng 500 triệu năm ánh sáng, được chụp bởi Kính viễn vọng Không gian James Webb mới của NASA và đang khiến cư dân mạng mê mẩn.

Đăng ngày: 27/10/2026
Khoa Học News