Khoa Học News

Phát hiện vi khuẩn cổ xưa nhất sống không cần oxy

Các nhà khoa học tìm thấy hóa thạch của vi khuẩn cổ đại sống dựa vào methane trong hệ thống thủy nhiệt dưới đáy biển từ 3,42 tỷ năm trước.

Một nhóm các nhà cổ sinh vật học quốc tế do Đại học Bologna của Italy dẫn đầu gần đây đã phân tích mẫu vi khuẩn hóa thạch trong một tảng đá được thu thập từ Vành đai Barberton Greenstone ở Nam Phi. Khu vực này, gần biên giới với Eswatini và Mozambique, chứa một số loại đá trầm tích lâu đời nhất và được bảo tồn tốt nhất, mang đến cơ hội tìm hiểu sự sống sơ khai trên hành tinh của chúng ta.


Các vi khuẩn dạng sợi 3,42 tỷ năm tuổi nhìn dưới kính hiển vi quang học. (Ảnh: Barbara Cavalazzi).

Nghiên cứu cho thấy các vi khuẩn có vỏ bọc bên ngoài giàu carbon với lõi khác biệt về mặt hóa học và cấu trúc. Mẫu trầm tích chứa hóa thạch của chúng có niên đại cách đây tới 3,42 tỷ năm.

"Chúng tôi đã tìm thấy bằng chứng được bảo quản tốt về các vi sinh vật hóa thạch dường như đã phát triển mạnh mẽ dọc theo các lỗ thông được tạo ra bởi nước ấm từ hệ thống thủy nhiệt nằm dưới đáy biển vài mét. Môi trường sống cận bề mặt đáy biển này, được làm nóng bởi hoạt động núi lửa, có khả năng lưu trữ một số hệ sinh thái vi sinh vật sớm nhất trên Trái Đất và đây là ví dụ lâu đời nhất mà chúng tôi tìm thấy cho đến nay", Giáo sư Barbara Cavalazzi, tác giả chính của nghiên cứu, nhấn mạnh.

Sự tương tác của nước biển mát hơn với chất lỏng thủy nhiệt ấm dưới đáy biển tạo ra các điều kiện hóa học thay đổi có thể hỗ trợ nhiều môi trường sống vi mô tiềm năng.


Khối trầm tích chứa hóa thạch vi khuẩn ở Vành đai Barberton Greenstone. (Ảnh: Barbara Cavalazzi).

Quan sát dưới kính hiển vi quang học cho thấy các cụm vi khuẩn dạng sợi tập trung ở đầu lỗ thông, trong khi các vi khuẩn riêng lẻ phân bố trải khắp thành lỗ.

Phân tích thành phần hóa học chỉ ra rằng chúng có hàm lượng niken phù hợp các vi sinh vật nhân sơ đơn bào Archaea sống trong điều kiện không có oxy và sử dụng khí methane cho quá trình trao đổi chất.

"Chúng tôi biết rằng Archaea có thể được bảo tồn dưới dạng hóa thạch, nhưng có rất ít các ví dụ trực tiếp cho đến nay. Phát hiện mới này sẽ mở rộng hồ sơ hóa thạch về cổ khuẩn trong thời kỳ sơ khai. Nghiên cứu cũng có ý nghĩa đối với sinh học thiên văn và cơ hội tìm thấy sự sống ngoài Trái đất, bởi chúng ta đã tìm thấy những môi trường tương tự trên sao Hỏa", Cavalazzi nói thêm.

Chi tiết nghiên cứu được công bố trên tạp chí Science Advances hôm 14/7.

TIN CŨ HƠN
Cách trồng và ý nghĩa phong thuỷ của cây thường xuân

Cách trồng và ý nghĩa phong thuỷ của cây thường xuân

Cây thường xuân là cây cảnh đặc biệt, nó có thể leo giàn, trồng làm hàng rào… nhìn rất đẹp mắt.

Đăng ngày: 29/05/2026
Thực vật kỳ dị sau thảm họa Fukushima

Thực vật kỳ dị sau thảm họa Fukushima

Thảm họa rò rỉ phóng xạ tại nhà máy điện hạt nhân Fukushima của Nhật cách đây 2 năm dường như đã gây ra những hậu quả lâu lâu dài và một trong số đó là khiến thực vật trong vùng ảnh hưởng bị đột biến dị thường.

Đăng ngày: 29/05/2026
Cây chuối trở thành nguồn nhựa sinh học có thể tái chế

Cây chuối trở thành nguồn nhựa sinh học có thể tái chế

Những chiếc túi “nhựa” có thể phân hủy sinh học được làm từ cây chuối nghe có vẻ hơi ... chuối, nhưng một số nhà nghiên cứu của Úc đã tìm ra cách làm được điều đó và khiến nó trở thành giải pháp công nghiệp để giải quyết các vấn đề về ô nhiễm nhựa hiện nay.

Đăng ngày: 29/05/2026
Cận cảnh loại bướm có tên trong sách đỏ Việt Nam

Cận cảnh loại bướm có tên trong sách đỏ Việt Nam

Theo “Sách đỏ Việt Nam”, bướm khế có tên khoa học là Attacus atlas, cấp độ đe dọa xếp vào mức R (Rare: Hiếm, có thể sẽ nguy cấp). Loài bướm này được ghi nhận có kích thước lớn nhất ở nước ta và trên thế giới.

Đăng ngày: 27/05/2026
Hàng triệu con ve sầu sắp trỗi dậy sau 17 năm dưới lòng đất

Hàng triệu con ve sầu sắp trỗi dậy sau 17 năm dưới lòng đất

Một trong những loài ve sầu có vòng đời dài nhất trong tự nhiên sẽ đồng loạt ngoi lên mặt đất để lột xác vào mùa hè năm nay.

Đăng ngày: 27/05/2026
Độc đáo loài xương rồng tự chết để tiếp tục tồn tại và lan rộng khắp sa mạc

Độc đáo loài xương rồng tự chết để tiếp tục tồn tại và lan rộng khắp sa mạc

Không giống các loại xương rồng khác trên thế giới thường phát triển theo chiều dọc, Creeping Devil phát triển theo chiều ngang và nằm trên mặt đất.

Đăng ngày: 12/05/2026
15 loại trái cây được bình chọn ngon nhất thế giới

15 loại trái cây được bình chọn ngon nhất thế giới

Chôm chôm, măng cụt, sầu riêng... là những loại trái cây được liệt vào danh sách quý hiếm và ngon nhất thế giới.

Đăng ngày: 05/05/2026
Khoa Học News