Khoa Học News

Phụ nữ và bệnh lao

Theo WHO, bệnh lao là một bệnh nhiễm khuẩn gây tử vong ở phụ nữ nhiều nhất, đã có gần 1 tỷ phụ nữ nhiễm lao với số mắc bệnh lao mới hằng năm là 2,5 triệu và số tử vong khoảng 1 triệu, phần đông những người bị tử vong do bệnh lao đều ở lứa tuổi sinh đẻ và nuôi con.

Tại sao phụ nữ trong lứa tuổi sinh đẻ và nuôi con lại dễ bị mắc lao hơn so với các lứa tuổi khác và nam giới?

Điều trị cho bệnh nhân tại Bệnh viện Lao và Bệnh phổi Trung ương (Ảnh: TTO)
- Sự thay đổi các nội tiết tố: oestrogen, progesterone và sự xuất hiện nội tiết tố rau thai làm cho các cơ quan phục vụ cho quá trình mang thai chuẩn bị cho cuộc đẻ và nuôi con như hệ sinh dục, vùng chậu hông, da, cơ... tăng cường chuyển hóa các chất, ngấm nhiều nước hơn... kéo theo cả tổ chức phổi: những tổ chức xơ sẹo trở nên mềm hơn làm cho vi khuẩn lao dễ dàng hoạt động hơn.

- Phải nuôi thêm một người nữa nhưng ăn uống không đầy đủ do nghén, do thiếu thốn và nghèo đói.

- Cơ thể người mẹ giảm miễn dịch tự nhiên để chấp nhận một cơ thể lạ mà một nửa là của người khác.

- Sự vất vả trong mang thai, cuộc đẻ và lúc nuôi con, lại còn phải đảm đương, gánh vác các trọng trách khác cho cuộc sống gia đình.

Những lý do trên làm cho bệnh lao ở phụ nữ dễ dàng phát triển ở bất kỳ giai đoạn nào khi mang thai, sau đẻ và nuôi con. Không những thế, họ còn mắc những bệnh lao nặng nề như lao kê, lao phổi với tổn thương phá hủy nhiều. Khi họ mắc bệnh thì những đứa con cũng dễ dàng bị lây bệnh, thậm chí lây ngay từ khi còn là bào thai, đó là lao bẩm sinh, việc điều trị sẽ rất khó khăn.

Một số nguyên tắc dưới đây cần phải chấp hành:

- Khi chụp phổi hay chụp các bộ phận khác để phát hiện tổn thương lao cần phải che vải chì lên bụng để tránh gây quái thai, dị tật bẩm sinh, thậm chí chết thai ở thai phụ mang thai trong 3 tháng đầu. Tia X là một tia đâm xuyên rất mạnh và có ác tính với tế bào non nên cần phải rất cẩn thận.

- Khi điều trị cho mẹ, các thuốc chống lao gây độc cho mẹ cũng gây độc cho con, nhất là streptomycin có thể gây điếc nên cần được thay thế bằng ethambutol.

- Không có chỉ định phá thai tuyệt đối nhưng cần được tư vấn thật tốt cho mẹ và con.

Việc cách ly đối với con rất cần thiết khi người mẹ mắc lao phổi có vi khuẩn lao trong đờm. Nếu điều kiện không cho phép, tối thiểu người mẹ phải mang khẩu trang mỗi khi ở gần, chăm sóc con hoặc cho con bú... cho đến khi vi khuẩn lao âm tính.

- Đứa con của người mẹ mắc lao phải được theo dõi cẩn thận để phát hiện lao bẩm sinh và phải được tiêm BCG sớm để phòng bệnh lao sơ nhiễm.

- Cần tránh sự sợ hãi thái quá những khám nghiệm để phát hiện bệnh lao gây ảnh hưởng đến thai khi phát hiện được bệnh cho mẹ thì đã quá nặng.

Trên đây đã đề cập đến bệnh lao đối với phụ nữ. Tuy nhiên, phụ nữ có vai trò vô cùng quan trọng trong công tác phòng chống lao. “Một nửa của nhân loại” được xem là mắt lưới rất cần thiết trong công tác phòng chống lao, bởi họ là những thành viên tích cực của công tác phát hiện bệnh lao và thanh toán nguồn lây. Họ là nhân tố bảo đảm cho chiến lược DOTS giành thắng lợi.

Với thiên chức là người vợ, người mẹ, người chủ gia đình, họ có thể tư vấn thậm chí yêu cầu người thân có triệu chứng nghi ngờ đi khám bệnh; họ có thể khuyên nhủ được người bệnh tuân thủ các nguyên tắc điều trị và kiểm soát được mọi diễn biến xảy ra... Chính vì vậy mà Chương trình phòng chống lao Quốc gia đã phối hợp với Hội liên hiệp phụ nữ Việt Nam để bảo đảm cho công cuộc chống lao thắng lợi.

Từ khóa liên quan:
TIN CŨ HƠN
Khám phá tác dụng tuyệt vời của ớt chuông

Khám phá tác dụng tuyệt vời của ớt chuông

Đây là loại quả cực giàu vitamin, được hội những người giảm cân rất yêu thích.

Đăng ngày: 12/05/2026
Lợi ích bất ngờ từ dưa bở với sức khỏe mọi nhà

Lợi ích bất ngờ từ dưa bở với sức khỏe mọi nhà

Dưa bở là loại quả bổ dưỡng, giải khát rất tốt trong mùa hè nóng bức và còn nhiều công dụng rất tốt cho sức khỏe.

Đăng ngày: 11/05/2026
Bệnh tật tiềm ẩn đằng sau nụ hôn

Bệnh tật tiềm ẩn đằng sau nụ hôn

Hôn người khác có thể kéo đến từ những bệnh nhẹ như herpes miệng đến vấn đề nghiêm trọng hơn như viêm màng não do virus hoặc quai bị.

Đăng ngày: 27/04/2026
Nguyên nhân gây bệnh viêm răng lợi

Nguyên nhân gây bệnh viêm răng lợi

Cơ thể là một khối thống nhất. Các cơ quan trong cơ thể khi hoạt động đều có sự phối hợp qua lại lẫn nhau. Khi một cơ quan bị bệnh thì có thể ít nhiều ảnh hưởng đến một hay nhiều cơ quan khác.

Đăng ngày: 19/04/2026
7 lời khuyên sử dụng dầu ăn tốt cho sức khỏe

7 lời khuyên sử dụng dầu ăn tốt cho sức khỏe

Theo Viện Dinh dưỡng quốc gia, trong mỗi gia đình nên có hai loại dầu ăn để sử dụng cho các loại thực phẩm khác nhau.

Đăng ngày: 17/04/2026
Nắng nóng dễ bị bệnh gì?

Nắng nóng dễ bị bệnh gì?

Tiêu chảy, ngộ độc thức ăn, nhồi máu cơ tim, đột quỵ là bệnh dễ xảy ra trong thời tiết nắng nóng kéo dài hiện nay.

Đăng ngày: 13/04/2026
Shinrin-yoku: Cách người Nhật dùng thiên nhiên chữa bệnh

Shinrin-yoku: Cách người Nhật dùng thiên nhiên chữa bệnh

"Forest bathing" hay "tắm rừng" được dịch sát nghĩa từ "Shinrin-yoku" là một cụm từ do chính phủ Nhật sáng tạo vào năm 1982 nhằm khuyến khích những cư dân thành thị đắm mình vào thiên nhiên.

Đăng ngày: 13/04/2026
Khoa Học News