Protein trên tơ nhện có thể cải thiện khả năng chống ung thư

Các nhà khoa học Thụy Điển đã tìm ra cách sử dụng protein tơ nhện để tăng cường p53, một loại protein tiêu diệt ung thư trên người.

Mềm dẻo nhưng bền chắc, tơ nhện là một trong những loại vật liệu đáng kinh ngạc nhất trong thế giới tự nhiên. Với những đặc điểm ưu việt, nó đã được sử dụng trong nhiều nghiên cứu y học, từ liệu pháp gene đến phẫu thuật tái tạo.

Trong một nghiên cứu mới xuất bản trên tạp chí Structure hôm 14/3, các nhà khoa học từ Viện Karolinska (KI) ở Thụy Điển đã phát hiện thêm một công dụng bất ngờ của vật liệu này, đó là giúp ổn định và tăng cường một loại protein chống ung thư được gọi là p53.


Mạng nhện của loài Argiope amoena. (Ảnh: Ramakrishna Bhat)

Protein p53 đóng một vai trò quan trọng trong việc bảo vệ tế bào khỏi ung thư, một phần bằng cách phát hiện và ngăn chặn các đột biến gene gây bệnh. Nếu một tế bào thiếu p53 chức năng, nó sẽ nhanh chóng trở thành một tế bào ung thư phân chia không kiểm soát. Do đó, các nhà nghiên cứu trên khắp thế giới đang cố gắng phát triển các phương pháp điều trị theo một cách nào đó dựa vào p53.

"Tuy nhiên, vấn đề là các tế bào chỉ tạo ra một lượng nhỏ p53 và sau đó nhanh chóng phân hủy nó vì đây là một protein rất lớn và rối loạn", tác giả chính của nghiên cứu Michael Landreh cho biết. "Chúng tôi đã lấy cảm hứng từ tự nhiên, sử dụng protein tơ nhện để ổn định p53. Tơ nhện bao gồm các chuỗi dài các protein ổn định cao và là một trong những polymer tự nhiên mạnh nhất".

Bằng cách gắn một phần nhỏ của protein tơ nhện tổng hợp vào protein p53 của con người, sau đó đưa vào tế bào, Landreh nhận thấy, các tế bào bắt đầu sản xuất p53 với số lượng lớn. Protein mới cũng được chứng minh là ổn định hơn p53 thông thường và có khả năng tiêu diệt tế bào ung thư. Sử dụng kính hiển vi điện tử, mô phỏng máy tính và phương pháp khối phổ, nhóm nghiên cứu có thể chỉ ra lý do cho điều này nằm ở cách protein tơ nhện quản lý để tạo cấu trúc cho các phần bị rối loạn của p53.

Trong giai đoạn tiếp theo, Landreh cùng các cộng sự có kế hoạch nghiên cứu chi tiết cấu trúc của protein và cách các bộ phận khác nhau của nó tương tác để ngăn ngừa ung thư. Họ cũng muốn hiểu rõ các tế bào bị ảnh hưởng như thế nào bởi protein p53 mạnh mới.

"Tạo ra một biến thể ổn định hơn của p53 trong tế bào là một cách tiếp cận đầy hứa hẹn đối với liệu pháp điều trị ung thư và giờ đây chúng ta đã có một công cụ đáng để khám phá", Giáo sư cấp cao Sir David Lane tại KI, đồng tác giả của nghiên cứu, nhấn mạnh. "Cuối cùng, chúng tôi hy vọng sẽ phát triển một loại vaccine ung thư dựa trên mARN, nhưng trước khi làm được điều đó, chúng tôi cần biết cách xử lý protein trong tế bào nếu số lượng lớn của nó có thể gây độc".

Nghiên cứu của Viện Karolinska được hỗ trợ bởi Quỹ Nghiên cứu Chiến lược Thụy Điển (SSF), Hiệp hội Ung thư Thụy Điển, Hội đồng Nghiên cứu Thụy Điển, Vinnova, Quỹ Olle Engkvist, Hiệp hội Nghiên cứu Y khoa Thụy Điển (SSMF), Formas và Quỹ Åke Wiberg.

TIN CŨ HƠN
Tìm ra cách nhân bản người vô tính

Tìm ra cách nhân bản người vô tính

Sau hơn 15 năm thất bại của giới khoa học khắp thế giới, các nhà sinh vật học ở Mỹ cuối cùng đã tạo ra tế bào gốc của người với kỹ thuật giống như đã sử dụng để nhân bản vô tính cừu Dolly năm 1996.

Đăng ngày: 16/01/2026
Những lưu ý khi ăn nhãn để cơ thể luôn khỏe mạnh

Những lưu ý khi ăn nhãn để cơ thể luôn khỏe mạnh

Ăn nhãn chính vụ rất tốt, đem lại nhiều lợi ích sức khỏe nhưng cũng có một số điều cần lưu ý để đảm bảo sức khỏe.

Đăng ngày: 15/01/2026
Ngón tay con người có thể mọc trở lại sau khi đứt?

Ngón tay con người có thể mọc trở lại sau khi đứt?

Liệu ngón tay của trẻ em khi bị đứt có thể mọc trở lại hay không và điều này diễn ra như thế nào?

Đăng ngày: 13/01/2026
Biết ngay kẻo muộn: Bánh Trung thu có thể béo đến mức nào?

Biết ngay kẻo muộn: Bánh Trung thu có thể béo đến mức nào?

Trung thu sắp đến rồi, lại đến mùa chúng ta tha hồ được ăn bánh. Nhưng bánh Trung thu có thể béo đến mức nào, bạn biết chưa?

Đăng ngày: 13/01/2026
Mộc nhĩ và những nguy hiểm tiềm ẩn

Mộc nhĩ và những nguy hiểm tiềm ẩn

Bình thường, mộc nhĩ (nấm mèo) rất lành nhưng cũng có lúc nó gây tai họa vì sự chủ quan của chính bạn.

Đăng ngày: 13/01/2026
Chế tạo thành công phôi thai nhân tạo đầu tiên trên thế giới

Chế tạo thành công phôi thai nhân tạo đầu tiên trên thế giới

Các nhà khoa học Anh chế tạo thành công phôi thai nhân tạo đầu tiên trên thế giới trong phòng thí nghiệm nhờ sử dụng tế bào gốc.

Đăng ngày: 12/01/2026
Công dụng chữa bệnh của quả đu đủ

Công dụng chữa bệnh của quả đu đủ

Đu đủ được tôn vinh là "chúa tể" của các loài quả bởi vì nó không chỉ thơm ngon, mang nhiều giá trị dinh dưỡng, dễ ăn mà nó còn có tác dụng chữa bệnh rất tốt.

Đăng ngày: 12/01/2026
Khoa Học News