Quá trình dịch chuyển của mảng kiến tạo trong một tỷ năm
Các nhà nghiên cứu dựng mô phỏng mới hé lộ sự thay đổi diện mạo Trái đất suốt thời gian một tỷ năm khi những mảng kiến tạo không ngừng dịch chuyển.
Khác với mọi hành tinh đá còn lại trong Hệ Mặt trời, bề mặt Trái đất giống như một trò chơi ghép hình khổng lồ với các mảnh thường xuyên dịch chuyển. Mỗi hình ghép là một mảng kiến tạo tạo nên lớp vỏ hành tinh và lớp manti mềm ẩm nhưng không kém phần cứng chắc ở bên dưới. Những mảng kiến tạo này di chuyển ở tốc độ tương đương ngón tay mọc, đâm vào, xô đẩy, chìm xuống hoặc đè lên nhau, hình thành diện mạo Trái đất.
Bề mặt Trái đất giống như một trò chơi ghép hình khổng lồ với các mảnh thường xuyên dịch chuyển.
Cách đây nửa thế kỷ, giả thuyết mảng kiến tạo được cộng đồng khoa học đón nhận với sự hoài nghi. Hiện nay, trong bài báo công bố trên tạp chí Earth-Science Reviews, các nhà khoa học có thể tái tạo chính xác hành trình của mảng kiến tạo Trái đất trong lịch sử một tỷ năm qua.
Những mô hình máy tính trước đây chỉ dựng lại chuyển động của lục địa, cho thấy chúng trôi dạt trên nền đại dương xanh một cách kém sống động. Lần này, các nhà nghiên cứu thử cách tiếp cận mới. Họ kết hợp dữ liệu từ trường, thông tin hé lộ vị trí của đất đá so với cực từ hàng triệu năm trước, cùng dữ liệu địa lý mô tả cách mảng kiến tạo tương tác dọc theo ranh giới của chúng. Kết quả là một mô phỏng với độ tin cậy cao, hiển thị sự xê dịch của toàn bộ mảng kiến tạo, bao gồm lục địa và đại dương cũng như quá trình chúng tương tác với nhau.
Trong thập kỷ qua, giới nghiên cứu từng thực hiện quá trình phục dựng tương tự nhưng với khung thời gian địa chất còn hạn chế. Đây là lần đầu tiên các nhà khoa học dựng mô phỏng trong thời gian liên tục bằng 1/5 lịch sử Trái đất. Nghiên cứu này có tầm quan trọng lớn với các nhà địa khoa học, bởi mảng kiến tạo kiểm soát hoặc ảnh hưởng tới mọi thứ xảy ra trên Trái đất. Quá trình tạo nên những ngọn núi, lục địa và đại dương, quyết định sự phân bố của sự sống, chôn vùi và phun trào carbon, điều phối khí hậu Trái đất về lâu dài, theo Andrew Merdith, nhà địa khoa học ở Đại học Claude Bernard, Lyon 1, trưởng nhóm nghiên cứu.
Đồ họa mô tả quá trình dịch chuyển của mảng kiến tạo. (Video: Earth-Science Reviews).
Tìm hiểu về bình minh và hoàng hôn
Bình minh và hoàng hôn là hai khoảnh khắc ngẳn ngủi nhưng cũng thật đẹp trong 1 ngày. Thực tế, không phải ai cũng hiểu rõ khái niệm này và sự khác biệt giữa chúng là gì?
3 sự thật về Samurai khiến bạn cảm thấy may mắn khi sinh ra vào thời nay
Để trở thành một võ sĩ Samurai, họ phải tuân theo nhiều quy tắc, trải qua những bài học vô cùng nghiêm khắc.
Súng điện từ railgun hoạt động như thế nào?
Tầm bắn xa hơn 20 lần, đầu đạn bay nhanh gấp hơn 10 lần các loại vũ khí quân sự thống thường – là tóm tắt ngắn gọn về uy lực của súng điện từ railgun.
Nguồn gốc hình thành cát
Được hình thành do sự biến đổi thời tiết và xói mòn của các ngọn núi cũng như trải qua hàng triệu năm, những hạt cát theo dòng chảy cùng những con sông đi ra biển.
Có bao nhiêu quốc gia trên thế giới?
Một quốc gia là một chủ thể của luật quốc tế (một quốc gia có chủ quyền hoàn toàn) phải đáp ứng được những tiêu chuẩn sau.
Truyền thuyết về điềm xui xẻo do mèo đen mang lại
Mọi người đều nói rằng khi một con mèo đen chạy qua con đường mà bạn đang đi, rủi ro chắc chắn sẽ xảy ra. Nhưng đã bao giờ bạn tự hỏi, làm thế nào mà mèo đen lại bị dính tiếng xấu như thế? Đó đơn giản là do màu lông của chúng, hay có cái gì đó mang lại điềm gở thật sự?
