Siêu hố đen di chuyển với tốc độ 177.000km/h

Hố đen nặng gấp 3 triệu lần Mặt trời trong thiên hà J0437+2456 có thể là kết quả của một vụ sáp nhập hoặc thuộc một hệ hố đen đôi.

Các nhà khoa học từ lâu đã cho rằng hố đen siêu khối lượng có thể di chuyển ngoài không gian nhưng việc ghi lại cảnh tượng này rất khó. Nhóm nghiên cứu tại Trung tâm Vật lý thiên văn Harvard & Smithsonian vừa xác định được trường hợp hố đen siêu khối lượng di chuyển rõ ràng nhất đến nay. Kết quả nghiên cứu xuất bản trên tạp chí Astrophysical hôm 12/3.


Thiên hà J0437+2456 chứa hố đen siêu khối lượng di chuyển nhanh. (Ảnh: Sloan Digital Sky Survey).

"Chúng tôi nghĩ đa số hố đen siêu khối lượng không di chuyển. Chúng quá nặng nên việc đó rất khó", Dominic Pesce, nhà thiên văn tại Trung tâm Vật lý thiên văn Harvard & Smithsonian, trưởng nhóm nghiên cứu, cho biết. Việc dịch chuyển các thiên thể nặng gấp hàng triệu lần Mặt trời này đòi hỏi tác động rất lớn.

Pesce cùng đồng nghiệp nỗ lực tìm kiếm hố đen siêu khối lượng di chuyển bằng cách so sánh vận tốc của chúng với các thiên hà trong 5 năm qua. "Chúng tôi đặt câu hỏi: Vận tốc của hố đen có bằng với vận tốc của thiên hà chứa chúng không. Nếu không, hố đen đó đã chịu một tác động nào đó", ông giải thích.

Nhóm nghiên cứu theo dõi 10 thiên hà xa xôi và các hố đen siêu khối lượng ở vùng trung tâm. Họ nhắm tới những đối tượng chứa nước bên trong đĩa bồi tụ - cấu trúc hình xoắn ốc xung quanh hố đen. Khi chuyển động quanh hố đen, nước tạo ra một tia sáng vô tuyến giống laser gọi là maser. Các nhà khoa học có thể đo đạc vận tốc của hố đen với độ chính xác cao nhờ maser và một hệ thống ăng-ten vô tuyến.

Nhóm chuyên gia xác định 9 trong 10 hố đen siêu khối lượng đang "nằm nghỉ", chỉ một hố đen khác biệt, dường như đang di chuyển. Nó có khối lượng gấp khoảng 3 triệu lần Mặt trời và nằm cách Trái Đất 230 triệu năm ánh sáng, ở trung tâm thiên hà J0437+2456. Các nhà thiên văn xác nhận lại điều này bằng những hình ảnh từ Đài quan sát Arecibo và Gemini. Họ cũng cho biết, hố đen đang di chuyển với vận tốc khoảng 177.000km/h bên trong thiên hà J0437+2456.

Tuy nhiên, các nhà khoa học chưa rõ nguyên nhân hố đen này di chuyển. Họ đưa ra hai khả năng. Thứ nhất, đây là kết quả của hai hố đen va chạm và sáp nhập. Vụ sáp nhập có thể khiến hố đen mới giật lùi lại. Ngoài ra, hố đen này cũng có khả năng thuộc một hệ hố đen đôi hiếm thấy. "Bạn đồng hành" của nó chưa được phát hiện có thể do không phát ra tia maser.

TIN CŨ HƠN
Tên lửa hoạt động như thế nào trong không gian?

Tên lửa hoạt động như thế nào trong không gian?

Trên thực tế, ở không gian vũ trụ không có không khí, vậy làm thế nào tên lửa có thể đốt cháy động cơ và nhiên liệu thiết yếu cần có trong không gian?

Đăng ngày: 18/03/2026
Nguyệt thực có liên quan đến tâm linh?

Nguyệt thực có liên quan đến tâm linh?

Rất nhiều người cho rằng, nguyệt thực là hiện tượng thiên nhiên thần bí nên khi xảy ra thường phải liên quan đến những biến đổi bất thường trong đời sống. Trao đổi những băn khoăn này với nhiều nhà khoa học, chúng tôi đều nhận được câu khẳng định: chẳng có gì liên quan.

Đăng ngày: 12/03/2026
Khám phá các giai đoạn trong chu kỳ của Mặt Trăng

Khám phá các giai đoạn trong chu kỳ của Mặt Trăng

Các giai đoạn (pha) của Mặt Trăng thay đổi một cách tuần hoàn, phụ thuộc vào góc chiếu của Mặt Trời tới Mặt Trăng và vị trí quan sát trên Trái Đất.

Đăng ngày: 11/03/2026
Dải Ngân hà là gì? Ngân hà và Thiên hà khác gì nhau?

Dải Ngân hà là gì? Ngân hà và Thiên hà khác gì nhau?

Trong bài viết này chúng ta sẽ tìm hiểu dải Ngân hà và Thiên hà, Ngân hà và Thiên hà khác nhau như thế nào? Mời các bạn cùng tham khảo.

Đăng ngày: 10/03/2026
Trái đất sẽ bị huỷ diệt vào năm 2029 hay 2036?

Trái đất sẽ bị huỷ diệt vào năm 2029 hay 2036?

Nhiều nhà nghiên cứu tin rằng một tiểu hành tinh có thể va chạm vào Trái đất vào bất cứ lúc nào. Và các số liệu thống kê cho thấy rằng một thiên thể to cỡ quả bóng đá hoàn toàn có khả năng huỷ diệt sự sống trên trái đất

Đăng ngày: 07/03/2026
Trái đất bắt đầu hình thành như thế nào?

Trái đất bắt đầu hình thành như thế nào?

Kênh truyền hình National Geographic danh tiếng mới đây đã cho công chiếu một đoạn clip ngắn diễn giải về sự hình thành Trái đất trong vũ trụ.

Đăng ngày: 06/03/2026
Khoa học vũ trụ: Thứ tự của 8 (hoặc 9) hành tinh trong Hệ Mặt Trời

Khoa học vũ trụ: Thứ tự của 8 (hoặc 9) hành tinh trong Hệ Mặt Trời

Kể từ khi phát hiện ra sao Diêm Vương vào năm 1930, trẻ em đến tuổi đi học sẽ được học về chín hành tinh trong hệ mặt trời của chúng ta.

Đăng ngày: 06/03/2026
Khoa Học News