Siêu lục địa mới sẽ hình thành sau hàng trăm triệu năm nữa

Siêu lục địa khổng lồ có thể tái xuất hiện trong vòng 200 triệu năm, làm thay đổi đáng kể khí hậu Trái đất.

Các nhà khoa học lập mô hình Trái đất trong tương lai xa với sự hình thành của một siêu lục địa và trình bày phát hiện tại cuộc họp thường niên hôm 8/12 của Liên đoàn Địa vật lý Mỹ (AGU). Họ khám phá hai tình huống. Trường hợp đầu tiên là sau khoảng 200 triệu năm nữa, gần như tất cả lục địa tập trung ở Bắc bán cầu, chỉ còn lại Nam Cực ở Nam bán cầu. Trong trường hợp thứ hai, sau 250 triệu năm, siêu lục địa hình thành quanh xích đạo, trải dài tới Bắc bán cầu và Nam bán cầu.


Pangea là siêu lục địa gần đây nhất trong lịch sử Trái đất. (Ảnh: Imagico).

Trong cả hai trường hợp, nhóm nghiên cứu tính toán ảnh hưởng tới khí hậu toàn cầu dựa trên địa thế của siêu lục địa. Họ rất bất ngờ khi nhận thấy khi các lục địa dồn lại ở phương bắc và địa hình chủ yếu là đồi núi, nhiệt độ toàn cầu lạnh hơn đáng kể so với những mô hình khác. Kết quả có thể thúc đẩy thời kỳ lạnh sâu chưa từng có trong lịch sử Trái đất, kéo dài ít nhất 100 triệu năm.

Các lục địa trên Trái đất không phải luôn giữ nguyên hình dáng như ngày nay. Trong 3 triệu năm qua, hành tinh đã trải qua nhiều thời kỳ trong đó những lục địa lúc đầu co cụm tạo thành siêu lục địa rộng lớn, sau đó lại tách ra, theo trưởng nhóm nghiên cứu Michael Way, nhà khoa học ở Viện Nghiên cứu Không gian Goddard của NASA tại New York. Siêu lục địa gần đây nhất là Pangea, tồn tại cách đây 200 - 300 triệu năm, bao gồm châu Phi, châu Âu, Bắc Mỹ và Nam Mỹ. Trước Pangaea là siêu lục địa Rodinia, xuất hiện 700 - 900 triệu năm trước. Trước đó, siêu lục địa Nuna hình thành cách đây 1,6 tỷ năm và vỡ ra 1,4 triệu năm trước.

Trong nghiên cứu mới, Way và đồng nghiệp xem xét các dải đất Aurica và Amasia cùng nhiều dạng địa thế khác nhau như đồi núi, đồng bằng gần biển, hoặc bằng phẳng nhưng có một số ngọn núi, và đưa vào mô hình mang tên ROCKE-3D. Ngoài mảng kiến tạo, họ còn sử dụng nhiều thông số khác để tính toán hình dáng Trái đất trong tương lai, dựa trên quá trình Trái đất thay đổi theo thời gian.

Kết quả gây bất ngờ nhất trong mô hình là nhiệt độ toàn cầu lạnh hơn gần 4 độ C khi tồn tại siêu lục địa Amasia gồ ghề ở Bắc bán cầu. Đó là do băng và tuyết ở siêu lục địa này nằm ở độ cao lớn, che phủ vĩnh viễn mặt đất trong những tháng mùa hè và mùa đông, khiến nhiệt độ bề mặt hành tinh thấp hơn hai độ so với mọi trường hợp khác. Nếu Amasia có ít đồi núi hơn, các hồ và biển nội hải có thể hình thành, giúp vận chuyển nhiệt từ xích đạo lên phương bắc, làm băng tuyết tan chảy theo mùa. Sự hình thành của siêu lục địa Amasia có thể kéo theo kỷ Băng hà kéo dài lâu hơn, khoảng 100 - 150 triệu năm. Những vùng đất thấp nhiệt đới sẽ biến mất kèm theo sự đa dạng sinh thái. Tuy nhiên, các loài mới có thể xuất hiện và thích nghi để sinh tồn trong môi trường lạnh cực hạn.

TIN CŨ HƠN
Những món quà ý nghĩa trong ngày Valentine

Những món quà ý nghĩa trong ngày Valentine

Ngày lễ tình nhân Valentine 14/2 là dịp mà các cặp tình nhân, các đôi vợ chồng dành tặng cho nhau những món quà, những lời chúc yêu thương và đầy ý nghĩa.

Đăng ngày: 04/04/2026
Nguồn gốc và ý nghĩa của ngày Cá tháng Tư

Nguồn gốc và ý nghĩa của ngày Cá tháng Tư

Ngày Cá tháng Tư còn được gọi là ngày nói dối, ngày nói khoác là ngày đầu tiên của tháng 4. Vào ngày này mọi người trên thế giới có thể nói khoác với nhau mà không sợ ai đó giận.

Đăng ngày: 03/04/2026
Các quốc gia ăn gì vào dịp Lễ Phục sinh?

Các quốc gia ăn gì vào dịp Lễ Phục sinh?

Lễ Phục Sinh được xem là một trong những ngày lễ quan trọng nhất trong năm của người theo Kitô giáo để tưởng niệm sự kiện phục sinh của Chúa Giêsu từ cõi chết.

Đăng ngày: 02/04/2026
Than đá được hình thành như thế nào?

Than đá được hình thành như thế nào?

Than đá là một loại đá trầm tích có màu nâu-đen hoặc đen có thể đốt cháy và thường xuất hiện trong các tầng đá gồm nhiều lớp hoặc lớp khoáng chất hay còn gọi là mạch mỏ.

Đăng ngày: 02/04/2026
Những hình phạt tử hình tàn khốc nhất lịch sử nhân loại

Những hình phạt tử hình tàn khốc nhất lịch sử nhân loại

Một số hình phạt tử hình thời xưa khiến nhiều người rùng mình ớn lạnh khi nghe đến tên của chúng.

Đăng ngày: 02/04/2026
10 hiện tượng thiên nhiên hiếm thấy

10 hiện tượng thiên nhiên hiếm thấy

Có những hiện tượng thiên nhiên bạn chưa biết đến, vì ít khi chúng xảy ra hay vì  bạn ở một vị trí địa lý không xảy ra những bất thường.

Đăng ngày: 02/04/2026
Đến Tết Hàn thực lại thắc mắc vì sao nhân đường bánh trôi không chảy ra?

Đến Tết Hàn thực lại thắc mắc vì sao nhân đường bánh trôi không chảy ra?

Hàn thực nghĩa là "thức ăn lạnh" - vì vậy ông bà ta đã sáng tạo ra món bánh trôi, bánh chay tượng trưng cho món ăn nguội để thờ cúng gia tiên, đất trời.

Đăng ngày: 01/04/2026
Khoa Học News