"Siêu năng lực" biến đổi gene của mực

Các nhà nghiên cứu phát hiện mực là sinh vật duy nhất có thể chỉnh sửa gene bên ngoài nhân tế bào thần kinh (neuron).


Mực tua dài ven bờ thường được sử dụng trong nghiên cứu sinh học. (Ảnh: Phys.org).

Nhà nghiên cứu Isabel C. Vallecillo-Viejo và Joshua Rosenthal ở Phòng thí nghiệm sinh vật học biển (MBL) tại Wood Hole, Mỹ, nhận thấy mực tự chỉnh sửa chỉ dẫn di truyền không chỉ trong nhân của neuron mà cả trong sợi trục, phần mở rộng dài và mảnh có nhiệm vụ dẫn xung điện tới neuron khác. Đây là lần đầu tiên nhóm nghiên cứu quan sát quá trình chỉnh sửa thông tin di truyền ở ngoài nhân của tế bào động vật. Họ công bố phát hiện hôm 23/3 trên tạp chí Nucleic Acids Research. Phát hiện cung cấp bằng chứng làm lung lay lý thuyết trung tâm của sinh học phân tử cho rằng thông tin di truyền truyền từ ADN tới ARN thông tin (mARN) rồi đến protein.

Năm 2015, Rosenthal và cộng sự phát hiện mực "chỉnh sửa" chỉ dẫn từ mARN ở mức độ lớn, cho phép chúng điều chỉnh loại protein được sản sinh trong hệ thống thần kinh. "Nhưng lúc đó, chúng tôi cho rằng mọi chỉnh sửa với ARN diễn ra trong nhân, sau đó mARN đã chỉnh sửa được chuyển tới tế bào", Rosenthal, trưởng nhóm nghiên cứu, cho biết. "Giờ đây, chúng tôi có thể chỉ ra mực chỉnh sửa ARN ở ngoài phạm vi tế bào".

Nhóm nghiên cứu cũng chứng minh mARN được chỉnh sửa trong sợi trục của neuron ở tốc độ cao hơn nhiều so với trong nhân. Ở người, rối loạn sợi trục gắn liền với nhiều hội chứng thần kinh. Các nhà nghiên cứu hy vọng phát hiện sẽ giúp các công ty công nghệ sinh học sử dụng chỉnh sửa ARN ở người cho lợi ích trị liệu.

Trước đó, Rosenthal và cộng sự chỉ ra bạch tuộc và mực nang cũng dựa vào chỉnh sửa mARN để đa dạng hóa các neuron chúng có thể sản sinh trong hệ thần kinh. Cùng với mực, những loài động vật này nổi tiếng với hành vi phức tạp và trí thông minh.

TIN CŨ HƠN
Dòng Gulf Stream, hệ thống sưởi khổng lồ của đại dương

Dòng Gulf Stream, hệ thống sưởi khổng lồ của đại dương

Gulf Stream, dòng nước ấm từ vịnh Mexico qua Đại Tây Dương đến châu Âu, liệu sẽ biến mất hay không? Các nhà khoa học tỏ ra lo lắng. Dòng hải lưu này giúp các vùng dọc theo đại dương ở châu Âu được ấm hơn, nay đã yếu đi. Đây là hậu quả của t

Đăng ngày: 03/01/2026
Cá “tàng hình” hiếm hơn vàng ở Việt Nam

Cá “tàng hình” hiếm hơn vàng ở Việt Nam

Tại Việt Nam trước năm 1995, người ta tình cờ bắt được một con cá loại này ở biển Nha Trang và từ đó đến nay, không gặp lại nữa.

Đăng ngày: 01/01/2026
San hô là động vật hay thực vật?

San hô là động vật hay thực vật?

San hô là các sinh vật biển thuộc lớp San hô (Anthozoa) tồn tại dưới dạng các thể polip nhỏ giống hải quỳ, thường sống thành các quần thể gồm nhiều cá thể giống hệt nhau.

Đăng ngày: 24/12/2025
Top 6 loài cá to lớn nhất đại dương

Top 6 loài cá to lớn nhất đại dương

Thế giới đại dương rộng lớn với muôn vàn loài động vật khiến chúng ta phải khao khát được khám phá, từ hung tợn cho tới kỳ lạ với những khả năng đặc biệt, chúng dần thu hút sự tò mò của con người hơn.

Đăng ngày: 15/12/2025
Bắt được 3 con cá mặt trăng hiếm trong cùng 1 ngày

Bắt được 3 con cá mặt trăng hiếm trong cùng 1 ngày

Ba con cá mặt trăng mà ông Snodgrass và nhóm bạn câu được trong cùng ngày là loài cá hiếm có trọng lượng từ 55 đến 80kg.

Đăng ngày: 02/12/2025
Rái cá biển

Rái cá biển "bảo vệ trái đất"

Khi săn lùng nhím biển, rái cá chẳng những giải quyết cơn đói của chúng, mà còn giúp loài người giảm đà ấm lên của địa cầu, các nhà khoa học khẳng định. Nhím biển ăn tảo bẹ, loài thực vật hấp thụ mạnh khí CO2 từ không khí.

Đăng ngày: 02/12/2025
5 sự thật khó tin về cá mập hổ ít ai biết

5 sự thật khó tin về cá mập hổ ít ai biết

Cá mập hổ thuộc dòng họ Carcharhinidae, nằm trong những loại cá sát thủ, hiếu chiến nhất của đại dương.

Đăng ngày: 30/11/2025
Khoa Học News