"Siêu năng lực" cảm nhận ánh sáng của bạch tuộc

Theo nghiên cứu vừa được công bố, nhiều loài bạch tuộc có thể cảm nhận và phản ứng với ánh sáng, ngay cả khi chúng không thể nhìn thấy bằng mắt.

Tiến sĩ Nir Nesher - giảng viên cao cấp về khoa học biển tại Viện Hàn lâm Ruppin (Israel) - cho biết bạch tuộc không có xương và khớp. Mọi điểm trên xúc tu của chúng đều có thể di chuyển linh hoạt đến mọi hướng mà Nir Nesher gọi là "sự tự do vô tận".

Theo New York Times, mới đây nhóm phát hiện bạch tuộc có khả năng tránh né ánh sáng chỉ bằng chính các xúc tu này. Tiến sĩ Itamar Katz - một trong tác giả nghiên cứu - cho biết trong rất nhiều thí nghiệm của nhóm, chỉ cần một tia sáng chiếu vào một trong tám xúc tu của bạch tuộc, chi đó sẽ cử động rời khỏi ánh sáng ấy tức khắc.

Cơ chế này xảy ra ngay cả khi bạch tuộc đang ngủ, tức cảm nhận ánh sáng không cần mắt. Kết quả được đăng trên tạp chí khoa học Journal of Experimental Biology.

Nhóm nghiên cứu làm một số thí nghiệm, trong đó để bạch tuộc vào một hộp nhỏ, chỉ hở một lỗ phía trên cho một xúc tu ra vào. Nhiệm vụ của xúc tu này là lấy mẫu thức ăn đang được chiếu sáng.

Nhóm nhận thấy khi xúc tu chạm phải ánh sáng, chúng lập tức tránh trong chưa đầy 1 giây và chờ thời cơ khác để tiếp cận miếng ăn. Khi tia sáng ngưng hoạt động, bạch tuộc lập tức đoạt lấy chiến lợi phẩm.


Xúc tu lập tức rút khỏi ánh sáng trong thí nghiệm.

Theo tiến sĩ Nesher, đây là một năng lực bất ngờ. "Bạch tuộc như có thể nhìn thấy ánh sáng bằng xúc tu. Chúng quả thật không cần mắt để làm điều đó", Nesher nhấn mạnh.

Tốc độ phản ứng với ánh sáng của các xúc tu không giống nhau. Nhóm nghiên cứu cho rằng khi bạch tuộc sống trong bóng tối một tuần hoặc một tháng, phản xạ sẽ nhanh hơn.

Cũng theo nhóm nghiên cứu, khả năng cảm nhận và thích ứng với ánh sáng này có thể sử dụng rất nhiều năng lượng, bởi đây là hành vi quan trọng với sự sống của chúng.

Tiến sĩ Tal Shomrat lý giải khả năng phản xạ này là cách bạch tuộc bảo vệ các chi khỏi một số loài như cua, cá… Bởi khi thấy xúc tu chuyển động theo ánh sáng, những loài đó có thể lầm tưởng đó chỉ là một con sâu biển.

Tuy nhiên, cơ chế nào để xúc tu phát hiện và phản ứng với ánh sáng vẫn còn nhiều điểm chưa được làm rõ. Theo nhóm nghiên cứu, đã có tài liệu cho thấy trong các chi của bạch tuộc có các thụ thể cảm nhận ánh sáng, tuy nhiên vẫn chưa có bằng chứng nào chỉ ra sự liên quan của chúng đến khả năng phản xạ này.


Vẫn còn nhiều bí ẩn trong cơ thể của bạch tuộc - (Ảnh: GETTY IMAGES).

Nhóm cho biết thêm trong các thí nghiệm giải phẫu, các xúc tu của bạch tuộc không còn khả năng né tránh ánh sáng khi tách khỏi cơ thể.

Ngoài ra, khi xúc tu bị lột da, phản xạ tránh ánh sáng của bạch tuộc vẫn tồn tại. Nhưng nếu phần da này bị tổn thương sâu ảnh hưởng đến một số cơ bên dưới, chúng lại mất khả năng phản xạ.

TIN CŨ HƠN
Loài chim dễ thương có sở thích cực kỳ kinh dị: Ghim xác con mồi lên cây gai

Loài chim dễ thương có sở thích cực kỳ kinh dị: Ghim xác con mồi lên cây gai

Hầu hết chim bách thanh sống ở Châu Âu hoặc Châu Phi, chỉ có 2 loài được tìm thấy ở vùng Bắc Mỹ.

Đăng ngày: 02/02/2026
Kỳ dị loài thú “yêu” điên cuồng, mãnh liệt đến chết

Kỳ dị loài thú “yêu” điên cuồng, mãnh liệt đến chết

Những con đực một số loài thú có túi ăn côn trùng ở châu Úc có thể “yêu” điên cuồng, thậm chí suốt 14 tiếng với con cái cho đến khi nó cơ thể suy nhược và chết gục.

Đăng ngày: 02/02/2026
“Người sói” phiên bản thật 100%: Thể chất phi thường, hung hăng, tấn công cả gấu Bắc Cực

“Người sói” phiên bản thật 100%: Thể chất phi thường, hung hăng, tấn công cả gấu Bắc Cực

Dù khác biệt về ngoại hình nhưng loài động vật này vẫn sở hữu những tố chất xứng đáng với danh xưng “người sói”, đặc biệt phải kể đến bản tính hung hăng kết hợp cùng cơ thể cường tráng, khiến chúng không hề ngại gây hấn với chó sói, gấu đen và thậm chí là gấu Bắc Cực.

Đăng ngày: 29/01/2026
Voi Sumatra đang đứng bên bờ vực tuyệt chủng

Voi Sumatra đang đứng bên bờ vực tuyệt chủng

Quỹ động vật hoang dã thế giới (WWF) hôm 24/1 thông báo voi Sumatra đang đứng trước nguy cơ tuyệt chủng lớn hơn và Liên minh bảo tồn thiên nhiên quốc tế (IUCN) đã nâng mức báo động về tình trạng của loài voi này từ “có nguy cơ” lên “có nguy cơ nghiêm trọng".

Đăng ngày: 16/01/2026
Phát hiện 2 loài cua nước ngọt mới ở miền Bắc

Phát hiện 2 loài cua nước ngọt mới ở miền Bắc

Các nhà khoa học Viện Sinh thái và Tài nguyên sinh vật thuộc Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam vừa phát hiện 2 loài cua nước ngọt mới ở vùng núi phía Bắc Việt Nam.

Đăng ngày: 15/01/2026
Cuộc tử chiến kéo dài hơn một tiếng giữa rắn và kỳ đà

Cuộc tử chiến kéo dài hơn một tiếng giữa rắn và kỳ đà

Cả rắn và kỳ đà đều dùng những đòn riêng để giữ chặt đối thủ, không bên nào yếu thế cho đến tận phút chót.

Đăng ngày: 13/01/2026
15 loài vật khổng lồ nhất thế giới

15 loài vật khổng lồ nhất thế giới

Cá voi xanh, hươu cao cổ, hải tượng… nằm trong danh sách là những loài động vật lớn nhất trên thế giới. Mỗi loài vật đều có những đặc điểm riêng của mình để tạo nên một thế giới tự nhiên sinh động và đầy kỳ thú.

Đăng ngày: 12/01/2026
Khoa Học News