Khoa Học News

"Sự sống hoàng hôn" đang ngự trị ở hành tinh hai mặt?

Một "thiết kế" hành tinh hoàn toàn khác với Trái đất - dạng "hành tinh nhãn cầu" cực đoan - vẫn có thể nuôi dưỡng sự sống theo cách bất ngờ.

Theo Science Alert, nhóm khoa học gia dẫn đầu bởi nhà địa vật lý Ana Lobo từ Trường Đại học California Irvine (UCI - Mỹ) đã để cử thứ mà họ gọi là "hành tinh nhãn cầu" vào danh sách các thế giới nên được nghiên cứu sâu trong các cuộc tìm kiếm "miền đất hứa" của sự sống.

Các kính viễn vọng của NASA đã tìm ra khoảng 5.300 ngoại hành tinh, tức các hành tinh thuộc các hệ sao khác. Để tìm hiểu toàn bộ chúng là một công việc khổng lồ nên các nhà khoa học luôn cố tìm ra các "bộ lọc" phù hợp để xác định những loại nào có khả năng sinh sống cao nhất.

"Hành tinh nhãn cầu" mà nhóm nghiên cứu đề cập thường bị coi là khó sống.


Ảnh đồ họa mô tả một "hành tinh nhãn cầu" trông giống con mắt, với một nửa ban ngày, nửa ban đêm chủ yếu đóng băng nhưng có một vành đai lúc đóng băng lúc không ở phần tiếp giáp nửa ban ngày - (Ảnh: Ana Lobo)

Chúng là dạng hành tinh hai mặt, một nửa luôn là ban ngày, một nửa luôn là ban đêm, vì bị khóa thủy triều với ngôi sao mẹ, giống như cách Mặt trăng bị khóa thủy triều với Trái đất khiến chúng ta luôn nhìn thấy nó với một mặt duy nhất.

Mặt ban ngày quả thật khó để sống bởi hành tinh bị khóa thủy triều thường gần sao mẹ, do đó mặt này sẽ là một thế giới "hỏa ngục" quá nóng bỏng.

Nghiên cứu vừa công bố trên The Astrophysical Journal hướng tới nơi có tiềm năng hơn: Mặt ban đêm.

Đó phải là dạng hành tinh hai mặt có nhiều đất, bởi nếu quá nhiều nước thì số nước bị bốc hơi ở mặt ban ngày đủ bao phủ hành tinh trong một biển mây dày đặc, gây ra hiệu ứng nhà kính khắc nghiệt.

Một hành tinh hai mặt nhiều đất sẽ hội đủ điều kiện để các sông băng ở mặt ban đêm lạnh giá có thể tan chảy vào các mùa mà nhiệt độ tăng lên trên mức đóng băng, tạo ra một vành đai có thể ở được ở dải ban đêm tiếp giáp với ranh giới mặt ban ngày, khu vực "hoàng hôn" của hành tinh.

Trước đó, nhiều nghiên cứu từ chính các sinh vật cực đoan của Trái đất cho thấy nhiều sinh vật vẫn có thể tồn tại mà không cần có đủ đầy các yếu tố như nhiệt độ ôn hòa, ánh sáng ban ngày rực rỡ, thức ăn phong phú như chúng ta. Với một số, một chút ánh sáng hoàng hôn, một chút nước có thể đủ.

Nhóm nghiên cứu cũng chỉ ra các ngoại hành tinh hai mặt tốt nhất để nghiên cứu sẽ là những cái quay quanh sao lùn đỏ, dạng sao nhỏ, mờ, mát hơn Mặt trời rất nhiều, giúp các hành tinh ở gần tới mức bị khóa thủy triều không đến nỗi bị thiêu đốt bởi sao mẹ.

Ngôi sao nhỏ, mát tức vùng sự sống Goldilocks của nó cũng gần sao mẹ hơn, như vậy các hành tinh bị khóa thủy triều có thể lọt giữa vùng sự sống của hệ sao đó, như cách Trái đất nằm ngay giữa vùng sự sống của Mặt trời (vùng không gian từ sao Kim tới sao Hỏa).

TIN CŨ HƠN
Đào vàng "khủng", sốc 2 lần khi phát hiện báu vật ngoài hành tinh quý hơn vàng ngàn lần

Đào vàng "khủng", sốc 2 lần khi phát hiện báu vật ngoài hành tinh quý hơn vàng ngàn lần

Một báu vật kỳ dị đã khiến người đàn ông Úc bất lực khi dùng cưa đá, máy khoan, búa tạ, axit... vẫn không thể phá vỡ, quyết định đem đến các nhà khoa học để rồi hoàn toàn bị sốc.

Đăng ngày: 18/05/2026
Bằng chứng ngoạn mục mới về “thế giới sự sống ngoài hành tinh”

Bằng chứng ngoạn mục mới về “thế giới sự sống ngoài hành tinh”

Một "chiếc nôi sự sống" sôi động và ấm áp, y hệt những gì đã và đang xảy ra trên Trái đất, đã được minh chứng ở thế giới ngoài hành tinh mang vẻ ngoài chết chóc Europa.

Đăng ngày: 17/05/2026
Tổng quan về sao Thủy

Tổng quan về sao Thủy

Sao Thủy hay Thủy Tinh là hành tinh nhỏ nhất và gần Mặt Trời nhất trong tám hành tinh thuộc Hệ Mặt Trời, với chu kỳ quỹ đạo bằng 88 ngày Trái Đất.

Đăng ngày: 15/05/2026
NASA chuẩn bị công bố hình ảnh sâu nhất từng chụp trong vũ trụ

NASA chuẩn bị công bố hình ảnh sâu nhất từng chụp trong vũ trụ

Giám đốc Cơ quan Hàng không và vũ trụ Mỹ (NASA) Bill Nelson ngày 29/6 cho biết cơ quan này sẽ công bố "hình ảnh sâu nhất về vũ trụ" do kính viễn vọng không gian James Webb chụp lại.

Đăng ngày: 14/05/2026
Những cột đá nhọn kỳ lạ trên sao Hỏa

Những cột đá nhọn kỳ lạ trên sao Hỏa

Robot tự hành Curiosity phát hiện những khối đá "gân guốc" hôm 15/5, theo hình ảnh gửi về Trái Đất.

Đăng ngày: 12/05/2026
Bão tuyết lộn ngược tạo nên "Trái đất phiên bản ngoài hành tinh"

Bão tuyết lộn ngược tạo nên "Trái đất phiên bản ngoài hành tinh"

Các nhà khoa học vừa giải mã bí ẩn về lớp vỏ băng của Europa, mặt trăng sao Mộc mà NASA tin tưởng là có sự sống.

Đăng ngày: 12/05/2026
Bằng chứng mới về khả năng Trái đất "đảo ngược"

Bằng chứng mới về khả năng Trái đất "đảo ngược"

Lớp vỏ bảo vệ Trái đất có sự thay đổi bất thường trong 2 thế kỷ qua, điều có thể ảnh hưởng đến tình trạng đảo ngược cực từ của hành tinh.

Đăng ngày: 12/05/2026
Khoa Học News