Sự thật đằng sau căn bệnh "hàm bạnh" ám ảnh Hoàng tộc châu Âu suốt 4 thế kỷ

Hoàng gia - một khái niệm nghe rất mỹ miều và lãng mạn đúng không? Cũng có thể, nhưng thực tế thì các gia tộc hoàng gia xưa kia có tồn tại rất nhiều vấn đề bất ổn, từ cách cai trị cho đến những căn bệnh bí ẩn gây ám ảnh đến tận khi tàn lụi.

Gia tộc Habsburg là một trường hợp như thế. Gia đình Habsburg có vai trò đặc biệt sau khi lên nắm quyền ở trung tâm châu Âu, cai trị nước Áo, Đức và là đế chế La Mã hùng mạnh. Dành cho những ai chưa biết, rất nhiều vị vua và nữ hoàng của Áo và Tây Ban Nha đã là thành viên của gia tộc này. Thậm chí, nhà Habsburg còn chiếm được ngôi Hoàng đế của Thánh chế La Mã (Holy Roman Empire), trong giai đoạn 1438 - 1740, nghĩa là hơn 3 thế kỷ. Triều đại của Habsburg ở Tây Ban Nha kéo dài 2 thế kỷ, cho đến khi Charles II - vị vua gặp nhiều bệnh quái ác kỳ lạ - qua đời vào năm 1700 và không có người thừa kế.

Nhưng cũng ngần ấy thời gian, gia tộc này phải chịu đựng một hội chứng hết sức "độc" và quái đản, đến mức người ta còn lấy tên của họ đặt cho nó: "Hàm Habsburg" (Habsburg jaw). Về cơ bản, hội chứng này khiến cấu tạo hàm trở nên cực lớn, bạnh ra 2 bên rộng đến mức vô lý, gây khó khăn rất nhiều trong chuyện ăn uống. Như hoàng đế Charles V (1500 - 1558) thậm chí đã không thể ăn uống công khai trước bàn dân thiên hạ vì hình thù miệng quá sức quái dị của mình.


Philip IV (trái) và Charles II (phải).

Các thành viên trong gia tộc trải qua nhiều thế hệ gần như đều mắc phải nó, bất kể là nam hay nữ. Có điều lý do tại sao hội chứng này có thể bám theo họ tới cả trăm năm thì còn gây ra nhiều tranh cãi. Nhưng giờ đây, mọi thứ đã được xác nhận. Nghiên cứu mới đã khẳng định nguyên nhân gây ra "hàm Habsburg" đến từ việc giao phối cận huyết kéo dài suốt hơn 200 năm của gia tộc này.


Công nương Mariana của Áo (1634-1696).

Hôn nhân cận huyết hủy hoại một gia tộc quan trọng

"Triều đại của nhà Habsburg thực sự gây ảnh hưởng nhiều nhất trong lịch sử châu Âu và Thánh chế La Mã nói riêng. Tuy nhiên hôn nhân cận huyết đã kéo theo sự sụp đổ của cả gia tộc" - chuyên gia di truyền học Roman Vilas từ ĐH Santiago de Compostela (Tây Ban Nha) cho biết.

"Việc loạn luân trong gia tộc này đã được đưa ra bàn luận từ lâu, nhưng đây là lần đầu tiên chúng ta có bằng chứng về hệ quả của nó đối với chứng hàm Habsburg".

Sau khi phân tích, các tác giả nhận thấy tỷ lệ cận huyết trung bình của gia đình này là 0,93. Điều đó có nghĩa khoảng 9% gene của các thành viên trong nhà hoàn toàn giống nhau. Bởi, chúng đến từ một tổ tiên.

Tỷ lệ này ở hai anh em họ gần khi kết hôn là 0,0625. Hai anh em họ xa, như Hoàng tử Charles của Anh, có hệ số cận huyết là 0,04. Như vậy, nhà Habsburg có hệ số cận huyết cao gấp nhiều lần so với trường hợp hai anh em họ gần kết hôn.


Một bức chân dung khác của Philip IV

Để thực hiện nghiên cứu, giáo sư Vilas đã nhờ 10 bác sĩ giải phẫu để khám nghiệm độ biến dạng khuôn mặt của 15 thành viên trong gia tộc Habsburg, dựa trên 66 bức chân dung thu thập được. Mỗi bác sĩ được yêu cầu tìm 11 đặc điểm nhô ra của hàm dưới, cùng 7 đặc điểm thụt vào từ hàm trên.

Kết quả cho thấy, chứng hàm Habsburg phía hàm dưới thể hiện rõ ràng nhất ở vua Philip IV - hoàng đế của Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha trong giai đoạn 1621 - 1640. Bên cạnh đó, có 5 thành viên bị có hàm trên thụt vào cực nặng là Maximilian I, con gái ông là Margaret (Áo), cháu trai là Charles (Tây Ban Nha), chắt của Charles là Philip IV và Charles II. Những người ít bị ảnh hưởng nhất là công nương Mary của xứ Burgundy - người được gả vào gia tộc từ năm 1477.


Maximilian I

Các chuyên gia nhận thấy 2 triệu chứng này có liên quan đến nhau, và hoàn toàn có khả năng đến từ bộ gene đã quá lỗi của họ. Ngoài ra, để xác định được mức độ cận huyết của gia tộc, các chuyên gia còn tìm đến gia phả của họ - bao gồm 6000 người qua 20 thế hệ. Và khi so sánh, họ nhận ra mối liên hệ rất lớn giữa hôn nhân cận huyết và mức độ mắc hàm Habsburg.

Tuy nhiên, chỉ 2 trong số 7 đặc điểm từ hàm dưới là có thể đưa ra phân tích. Gene nào thực sự gây ra chứng bệnh này thì vẫn còn bỏ ngỏ.


Mary từ Burgundy là người không bị ảnh hưởng bởi chứng bệnh này, bởi bà là người ngoài gia tộc

Theo Vilas, hôn nhân cận huyết của nhà Habsburg đã giúp gia đình này duy trì được tầm ảnh hưởng rất mạnh trong lịch sử. Nhưng xét về mặt sinh học thì đây lại là ý tưởng quá tồi: khi một đứa trẻ ra đời do phối ngẫu quá gần, tỉ lệ xuất hiện tính trạng lặn ra bên ngoài là rất cao, để rồi khiến sức khỏe của họ ngày càng đi xuống. Như vua Charles II (Tây Ban Nha) chẳng hạn, ông thậm chí chẳng thể sinh nổi con nối dõi.

Vilas cũng lưu ý rằng nghiên cứu này mới chỉ phân tích một số ít trường hợp, vậy nên không thể loại trừ khả năng mọi thứ đơn giản chỉ là trùng hợp, và gia tộc này quá thiếu may mắn mà thôi.

"Nghiên cứu chỉ dựa trên các tạo hình lịch sử. Hôn nhân cận huyết rất phổ biến trong hoàng tộc thời xưa, nhưng dù vậy đến nay vẫn tồn tại ở một số tôn giáo và bộ tộc thiểu số. Vậy nên, việc nghiên cứu về hệ quả của nó là cực kỳ quan trọng," - Vilas cho biết.

"Triều đại của nhà Habsburg giống như một mẫu vật quý giá để nghiên cứu về vấn đề này, vì hôn nhân cận huyết giữa họ là rất lớn."

Nghiên cứu được công bố trên tạp chí Annals of Human Biology.

Loading...
TIN CŨ HƠN
Những thói quen không ngờ khiến bạn nhanh già

Những thói quen không ngờ khiến bạn nhanh già

Nhiều thói quen tưởng chừng vô hại như nghiện ăn đường, ít thời gian cho bạn bè... đang âm thầm làm chúng ta lão hóa mỗi ngày.

Đăng ngày: 28/08/2025
Những siêu thực phẩm giúp kéo dài tuổi thọ

Những siêu thực phẩm giúp kéo dài tuổi thọ

Đậu nành, khoai lang, tỏi, nấm... là những thực phẩm giúp bạn sống thọ, khỏe mạnh hơn mỗi ngày.

Đăng ngày: 27/08/2025
Dấu hiệu sùi mào gà và cách phòng trị

Dấu hiệu sùi mào gà và cách phòng trị

Theo bác sĩ Trà Anh Duy, sùi mào gà hay còn gọi bệnh mồng gà, mụn cóc sinh dục, thường xuất hiện tại cơ quan sinh dục nam giới và phụ nữ do virus HPV gây ra.

Đăng ngày: 27/08/2025
9 cách tự nhiên để làm sạch không khí tại nhà

9 cách tự nhiên để làm sạch không khí tại nhà

Bạn dùng nến sáp ong, than hoạt tính, trồng cây, các loại tinh dầu giúp căn nhà trở nên thoáng, không khí trong lành.

Đăng ngày: 27/08/2025
13 quan niệm chưa đúng khi ăn trứng

13 quan niệm chưa đúng khi ăn trứng

Nếu chế biến món ăn từ trứng không đúng cách thì sẽ gây hiệu quả ngược, thậm chí có hại cho sức khỏe.

Đăng ngày: 25/08/2025
Mẹo chọn đồ ăn khô ngon

Mẹo chọn đồ ăn khô ngon

Bài viết dưới đây, chúng tôi xin giới thiệu đến các bạn một vài cách để lựa chọn mua thực phẩm khô chất lượng nhất!

Đăng ngày: 24/08/2025
Đi tiểu liên tục và nhiều hơn bình thường, báo hiệu bệnh gì?

Đi tiểu liên tục và nhiều hơn bình thường, báo hiệu bệnh gì?

Đi tiểu là nhu cầu thiết yếu của mọi người và rất cần thiết. Nhưng nếu đi tiểu nhiều và liên tục thì có thể bạn đang mắc một số bệnh nguy hiểm.

Đăng ngày: 24/08/2025
Tiêu điểm
Khoa Học News