Sự thật về "mỏ vàng khủng long" hàng đầu thế giới ở Trung Quốc

Các nhà khoa học vừa phát hiện ra điều gì tạo nên Yixian, nơi thế giới khủng long như bị ngưng đọng thời gian.

Yixian là hệ tầng đầu kỷ Phấn Trắng ở phía Đông Bắc Trung Quốc, được thế giới ví như "Pompeii của loài khủng long" vì lưu giữ được những mẫu hóa thạch chất lượng hàng đầu thế giới.

Ở hầu hết các nơi trên thế giới, các bộ xương khủng long hầu hết đều chỉ lộ ra với những chiếc xương rời rạc, thiếu nhiều mảnh, hư hỏng nặng, bị ép vào một phiến đá phẳng...

Tuy nhiên ở Yixian, những con khủng long được phát hiện với bộ hài cốt 3D hoàn toàn nguyên vẹn, giữ y hệt tư thế khi còn sống, thậm chí còn nguyên một phần mô mềm.


Hai trong số những bộ xương khủng long được khai quật từ Yixian, là những hóa thạch 3D nguyên vẹn cực kỳ hiếm có - (Ảnh: Viện Hàn Lâm Khoa Học Trung Quốc).

Theo Live Science, trước đây giả thuyết phổ biến về sự hình thành Yixian đó là một thảm họa núi lửa mạnh tương đương thảm họa đã nhấn chìm thành phố La Mã cổ đại Pompeii 2.000 năm trước.

Tại Pompeii, lượng tro bụi khủng khiếp từ vụ bùng nổ núi lửa Vesuvius đã khiến mọi người, mọi vật gần như chết ngay lập tức và bị "hóa đá" trong tư thế cuối cùng.

Nhưng giờ đây, các bằng chứng mới cho thấy "Pomeii của khủng long" có thể được hình thành theo một cách khác.

Bài công bố trên tạp chí khoa học PNAS chỉ ra một nguyên nhân ít nghiêm trọng hơn: Những con khủng long này có thể đã bị chôn vùi trong các hang động bị sụp đổ

Để tìm ra bằng chứng, các nhà khoa học đã phân tích các mẫu zircon lấy từ một số mẫu hóa thạch tốt nhất.

Zircon là một khoáng chất thường hình thành trong đá núi lửa và hóa thạch, giữ lại uranium khi nó hình thành trong khi loại trừ chì. Uranium có tính phóng xạ và phân rã chậm thành chì trong hàng triệu năm.

Bằng cách đo tỷ lệ uranium so với chì trong zircon, các nhà khoa học xác định rằng các hóa thạch trong hệ tầng Yixian được lắng đọng nhanh chóng từ khoảng 125,8 triệu năm trước.

Nhưng điều này xảy ra trong khoảng thời gian chỉ 93.000 năm, ngắn hơn nhiều so với suy nghĩ trước đây.

Trong thời gian này, ba đợt thời tiết ẩm ướt khiến trầm tích tích tụ trong hồ và trên đất liền nhanh hơn nhiều so với dự kiến.

Điều này khiến nhiều sinh vật đã chết nhanh chóng bị chôn vùi, và oxy thường thúc đẩy quá trình phân hủy bị chặn lại.

Hiệu ứng này rõ rệt nhất ở các hồ, nơi trầm tích tích tụ nhanh đến mức các mô mềm có thể được bảo quản tốt ở mức chi tiết.

Theo nhà cổ sinh vật học Paul Olsen từ Đài quan sát Trái Đất Lamont-Doherty thuộc Trường Khí hậu Columbia (Mỹ), tác giả chính, kịch bản này khả thi hơn nhiều so với giả thuyết các con con khủng long bị dòng bùn chảy nhanh từ núi lửa bao bọc.

"Các dòng bùn chảy cực kỳ dữ dội và có khả năng xé nát bất kỳ sinh vật sống hoặc chết nào trên đường đi của chúng" - TS Olsen giải thích.

TIN CŨ HƠN
Quét laser, sốc vì kim tự tháp mọc giữa đô thị 1.500 tuổi trong lòng Amazon

Quét laser, sốc vì kim tự tháp mọc giữa đô thị 1.500 tuổi trong lòng Amazon

Một đô thị với gần 500 cấu trúc lớn nhỏ, hàng trăm km kênh đào... hiện ra giữa rừng Amazon, vừa mang vẻ bí ẩn cổ xưa vừa có những thứ lẽ ra phải thuộc về thời hiện đại.

Đăng ngày: 02/04/2026
Tổ tiên loài người đã khám phá ra lửa khi nào?

Tổ tiên loài người đã khám phá ra lửa khi nào?

Khi nắm được sức mạnh của lửa trong tay, con người dần leo lên định chuỗi thức ăn. Nhưng sự kiện thay đổi lịch sử này diễn ra khi nào.

Đăng ngày: 31/03/2026
Điều gì sẽ xảy ra nếu hổ răng kiếm vẫn tồn tại cho đến ngày nay?

Điều gì sẽ xảy ra nếu hổ răng kiếm vẫn tồn tại cho đến ngày nay?

Hổ răng kiếm là một trong những loài động vật thuộc Kỷ băng hà được nhiều người biết tới nhất, tuy nhiên khoa hoc hiện đại vẫn chưa thực sự hiểu rõ về loài động vật săn mồi to lớn này.

Đăng ngày: 30/03/2026
Sống gần con người, một sinh vật đang

Sống gần con người, một sinh vật đang "tiến hóa ngược", não lớn bất thường

Trong vòng 150 năm qua, một sinh vật thường hiện diện bên cạnh con người đã lặng lẽ phát triển hộp sọ và bộ não lớn hơn một cách khó hiểu.

Đăng ngày: 30/03/2026
Thủy quái Leviathan không còn là huyền thoại

Thủy quái Leviathan không còn là huyền thoại

Các nhà nghiên cứu vừa phát hiện những dấu tích hóa thạch của một con cá voi cổ đại với bộ răng to lớn đáng sợ.

Đăng ngày: 29/03/2026
Đem đồ nhặt được bán đồng nát, cụ ông sốc khi biết chúng phá kỷ lục thế giới

Đem đồ nhặt được bán đồng nát, cụ ông sốc khi biết chúng phá kỷ lục thế giới

Không ngờ những món đồ cổ mà ông cụ nhặt được cùng các chuyên gia khai quật đã phá kỷ lục thế giới.

Đăng ngày: 28/03/2026
Phát hiện hóa thạch cá kỷ Jura được bảo tồn hoàn hảo

Phát hiện hóa thạch cá kỷ Jura được bảo tồn hoàn hảo

Hóa thạch cá này khiến các nhà khoa học ngạc nhiên vì chưa bao giờ thấy bất cứ một loài nào như vậy, nó giống như một món đồ chơi cá hoạt hình đang hát.

Đăng ngày: 28/03/2026
Khoa Học News