Tái dựng bộ gene vi khuẩn từ xác ướp 400 năm
Các chuyên gia cô lập mẫu E. coli từ sỏi mật của một quý tộc chết năm 1586 và tái dựng thành công bộ gene cổ đại của vi khuẩn.
Nhóm nghiên cứu tại Đại học McMaster và Đại học Paris Cité xác định và tái dựng bộ gene cổ đại đầu tiên của vi khuẩn Escherichia coli (E. coli) nhờ một xác ướp Italy từ thế kỷ 16. Nghiên cứu mới xuất bản trên tạp chí Communications Biology hôm 16/6.
Xác ướp của một quý tộc Italy (trái), gan và túi mật của Giovani d'Avalos (phải). Các viên sỏi mật, chứa các mẫu vi khuẩn E. coli, nằm trong khung đỏ. (Ảnh: George Long/ Đại học Pisa)
Ngày nay E. coli vẫn gây lo ngại cho sức khỏe cộng đồng và có thể dẫn đến tử vong. Loại vi khuẩn này thường được tìm thấy trong ruột, thường vô hại và có thể giữ cho đường tiêu hóa khỏe mạnh. Tuy nhiên, một số chủng của E. coli có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe con người như gây tiêu chảy, viêm phổi, bệnh đường hô hấp và các bệnh khác. Đây cũng là một mầm bệnh cơ hội có thể lây nhiễm cho vật chủ khi suy giảm miễn dịch, căng thẳng hoặc mắc bệnh nền.
Giới chuyên gia vẫn chưa hiểu rõ lịch sử tiến hóa của E. coli. Họ cho rằng vi khuẩn này có tác động to lớn đến sức khỏe con người nhưng không có nhiều tài liệu lịch sử về vấn đề này, khác với những bệnh như Cái Chết Đen - thủ phạm giết chết khoảng 200 triệu người trên toàn cầu.
Trong nghiên cứu mới, nhóm chuyên gia sử dụng xác ướp của một nhóm quý tộc Italy. Các xác ướp này được phát hiện tại tu viện Saint Domenico Maggiore ở Naples năm 1983. Nhóm nghiên cứu tập trung vào Giovani d'Avalos - một quý tộc chết năm 1586, lúc 48 tuổi. Họ cho rằng ông bị viêm túi mật mãn tính do sỏi mật.
Nhóm nhà khoa học cô lập các mẫu vi khuẩn từ sỏi mật của d'Avalos và tái dựng bộ gene E. coli. "Tổ tiên" E. coli 400 tuổi này có thể giúp các nhà khoa học so sánh trực tiếp để phân tích xem vi khuẩn này đã thích nghi và tiến hóa như thế nào qua thời gian.
"Khi chúng tôi kiểm tra xác ướp, không có bằng chứng nào cho thấy người này nhiễm E. coli. Khác với các bệnh như đậu mùa, không có dấu hiệu sinh lý học rõ ràng nào", George Long, đồng tác giả nghiên cứu, giải thích. Nghiên cứu mới là một thành tựu kỹ thuật vì E. coli rất phức tạp, chúng có thể sống trong cả đất lẫn hệ vi sinh của người.
"Thật thú vị khi có thể phân loại vi khuẩn E. coli cổ đại này và phát hiện rằng dù độc nhất vô nhị, nó vẫn nằm trong dòng phát sinh chủng loại (phylogenetic lineage) mà ngày nay gây ra sỏi mật ở người", Erick Denamur, thành viên nhóm nghiên cứu, cho biết.
"Chúng tôi có thể xác định đâu là mầm bệnh cơ hội, tìm hiểu các chức năng của bộ gene và đưa ra những chỉ dẫn để hỗ trợ các nhà khoa học đang nghiên cứu các mầm bệnh tiềm ẩn khác", Long bổ sung. Ngoải ra, nghiên cứu mới cũng giúp giới chuyên gia hiểu thêm về hậu quả của việc nhiễm E. coli thời xưa.
Hai cỗ xe ngựa bằng đồng lớn nhất trong lăng mộ Tần Thủy Hoàng sống động đến kinh ngạc
Một trong những phát hiện đáng kinh ngạc nhất trong lăng mộ Tần Thủy Hoàng, hoàng đế Trung Hoa đầu tiên, là hai cỗ xe ngựa được đúc bằng đồng.
Phát hiện dấu tích của "rồng tử thần" sống cách đây 86 triệu năm
Các nhà khoa học Argentina đã phát hiện ra một loài bò sát bay khổng lồ được mệnh danh là "Rồng tử thần" sống cách đây 86 triệu năm cùng với khủng long.
Tìm thấy hang khổng lồ "do quái vật đào" ở Brazil
Hơn 1.500 đường hầm khổng lồ đã được phát hiện khiến chuyên gia đặt ra nhiều câu hỏi về loại quái vật thời tiền sử.
Phát hiện "báu vật ma thuật" quý hơn vàng giữa 25 hài cốt 5.000 tuổi
Phát hiện khảo cổ tại Tây Ban nha được coi là báu vật cổ đại được chế tác từ kỹ thuật tinh vi bậc nhất thế giới, bằng những vật liệu quý giá nhất và với tuổi đời 5.000 năm, nó trở nên vô giá.
Phát hiện loài ếch cổ đại từng ăn thịt khủng long
Dài 41cm và nặng hơn em bé sơ sinh, ếch Beelzebufo được coi là loài ếch lớn nhất từng tồn tại với khả năng săn mồi đáng kinh ngạc.
Ngắm xác ướp “công chúa mỉm cười” quyến rũ nhất thế giới
Nghĩa trang Xiaohe nằm trong sa mạc Taklamakan ở tây bắc Trung Quốc nổi tiếng thế giới với hàng trăm xác ướp bí ẩn.
