Tại sao bạn dễ ngủ trên ghế sofa và sau đó tỉnh táo trên giường?

Bạn đã ăn tối và đang nằm trên ghế sofa, ngủ gật. Sau đó bạn đi ngủ trên giường nhưng không hiểu sao bạn lại không thể ngủ được. Giống như bạn để lại cơn buồn ngủ trên ghế sofa. Vậy chuyện gì đã xảy ra?

Áp lực giấc ngủ

Cơ thể bạn có sẵn một "đồng hồ đo mức độ buồn ngủ" thường được gọi là áp lực giấc ngủ. Áp lực giấc ngủ này mô tả sự thôi thúc muốn ngủ khi bạn thức lâu hơn. Bạn càng thức nhiều thì áp lực giấc ngủ càng lớn.

Quá trình này được thúc đẩy bởi sự tương tác phức tạp của các quá trình sinh hóa trong cơ thể. Nhân vật chủ chốt trong hệ thống này là một phân tử gọi là adenosine. Adenosine là chất dẫn truyền thần kinh tích tụ trong não khi bạn thức. Khi ngủ, lượng adenosine giảm đi, giúp bạn cảm thấy tỉnh táo hơn sau khi ngủ. Tuy nhiên, bạn càng tích lũy nhiều adenosine thì bạn càng bị áp lực khi ngủ.


Khi bạn buồn ngủ trên sofa, có lẽ bạn đã có đủ áp lực giấc ngủ và adenosine. (Ảnh minh họa: ZME).

Điều này cũng giải thích (một phần) một số tác dụng của caffeine. Caffeine là một chất ngăn chặn adenosine, điều này giải thích tại sao caffeine đôi khi khiến bạn cảm thấy tỉnh táo nhưng đồng thời cũng cảm thấy mệt mỏi.

Vì vậy, khi bạn buồn ngủ trên sofa, có lẽ bạn đã có đủ áp lực giấc ngủ và adenosine. Hoặc cũng có thể bạn vừa ăn xong, điều này có thể khiến bạn cảm thấy buồn ngủ.

Nếu bạn ngủ quên trên ghế sofa, điều đó có thể ảnh hưởng đến giấc ngủ hàng đêm của bạn. Cơ thể bạn cảm thấy được nạp lại năng lượng một chút, cảm thấy giảm áp lực giấc ngủ và điều này có thể khiến bạn khó ngủ trên giường hơn nhiều. Bạn cũng chuyển trạng thái từ buồn ngủ sang tỉnh táo rồi lại buồn ngủ - và quá trình chuyển đổi này có thể mất thời gian. Tuy nhiên, một giấc ngủ ngắn sẽ không khiến bạn mệt mỏi nhiều, nhưng nếu bạn ngủ quên từ nửa tiếng trở lên thì đó có thể là vấn đề.

Tại sao tôi khó ngủ trên giường?

Ngay cả khi bạn không hề buồn ngủ, việc chuyển đổi môi trường có thể khiến bạn khó ngủ hơn. Đó có thể là do vệ sinh giấc ngủ kém, liên quan đến hành vi và môi trường ngủ trước khi ngủ của bạn.

Ví dụ: bạn có thường xuyên sử dụng điện thoại hoặc xem mọi thứ từ máy tính xách tay trên giường không? Điều đó có thể khiến bạn khó ngủ hơn. Bạn có gặp bất kỳ sự gián đoạn nào không (có thể là gián đoạn về nhiệt độ, ánh sáng hoặc bất cứ điều gì khác)? Đó cũng là một vấn đề. Vệ sinh giấc ngủ là một khái niệm quan trọng mà chúng ta chưa quan tâm đúng mức.

Ngoài ra, đi ngủ trên giường có thể gây ra cảm giác căng thẳng và lo lắng. Có lẽ bạn vẫn chưa hoàn thành xong công việc trong ngày hoặc sắp có một cuộc hẹn quan trọng. Hoặc có thể bạn đang căng thẳng vì không thể ngủ đủ nhanh. Chúng ta thường không có những lo lắng như vậy khi ngồi trên ghế sofa - trên ghế sofa, bạn chỉ cảm thấy như đang thư giãn một chút; trên giường, bạn đang chuẩn bị cho một đêm ngủ. Nói một cách đơn giản, trên ghế sofa sẽ ít căng thẳng và áp lực hơn trên giường.

TIN CŨ HƠN
Vì sao khi máy bay cất cánh, hạ cánh lại chỉ để đèn tối lờ mờ?

Vì sao khi máy bay cất cánh, hạ cánh lại chỉ để đèn tối lờ mờ?

Người phi công từng thực hiện rất nhiều chuyến bay lớn này khẳng định rằng để đèn tối mờ là quy trình để đảm bảo sự an toàn cho bản thân bạn chứ không chỉ là vấn đề tối/sáng.

Đăng ngày: 21/04/2026
Vì sao người nông dân trồng dưa hấu là đặt hòn đá lên trên mình quả dưa?

Vì sao người nông dân trồng dưa hấu là đặt hòn đá lên trên mình quả dưa?

5 lý giải khiến nhiều người bất ngờ, thậm chí cả chuyên gia nông nghiệp cũng phải gật gù tán thưởng

Đăng ngày: 19/04/2026
Tại sao khi kim loại nóng chảy, nồi nấu kim loại vẫn giữ được sự ổn định như ban đầu?

Tại sao khi kim loại nóng chảy, nồi nấu kim loại vẫn giữ được sự ổn định như ban đầu?

Nồi nấu kim loại là một thiết bị thường được sử dụng trong phòng thí nghiệm và công nghiệp cho các ứng dụng nhiệt độ cao như sưởi ấm, đốt cháy, nấu chảy và lò luyện cốc.

Đăng ngày: 17/04/2026
Vì sao đáy chai nước giải khát có hình hoa 5 cánh?

Vì sao đáy chai nước giải khát có hình hoa 5 cánh?

Thiết kế bông hoa 5 cánh của đáy chai nước ngọt, nước có ga giúp phân tán áp suất, tăng độ cứng, hỗ trợ chai đứng vững.

Đăng ngày: 16/04/2026
Vì sao không máy bay nào có bác sĩ?

Vì sao không máy bay nào có bác sĩ?

Khi hành khách gặp nạn, tiếp viên hàng không kêu luôn gọi sự hỗ trợ của những hành khách là bác sĩ và vì sao không máy bay nào có bác sĩ?

Đăng ngày: 15/04/2026
Tại sao việc tìm thấy tàu ngầm mất tích trong đại dương lại giống như

Tại sao việc tìm thấy tàu ngầm mất tích trong đại dương lại giống như "mò kim đáy biển"?

Ngày 19/6 vừa qua, công ty OceanGate Expeditions đã đưa ra thông báo xác nhận chiếc tàu ngầm của họ bất ngờ mất tích trên biển cùng với 5 thành viên đoàn thám hiểm.

Đăng ngày: 13/04/2026
Vì sao chúng ta nên uống trà ô long?

Vì sao chúng ta nên uống trà ô long?

Trà là một loại thức uống được con người dùng từ rất lâu trong lịch sử vì hương vị thơm ngon, tao nhã.

Đăng ngày: 12/04/2026
Khoa Học News