Tại sao bộ não của chúng ta lại cực kém trong các trò chơi tìm điểm khác biệt?

Mặc cho đó là những trò chơi khá thú vị, giúp bạn giết thời gian mỗi khi quá rảnh rỗi.

Bên dưới bài viết có hai bức ảnh. Ảnh phía trên là bức ảnh Ben Franklin thả diều nổi tiếng và phía dưới cũng vậy. Nhưng bạn có nhận ra những sự thay đổi giữa hai bức ảnh hay không?

Có lẽ bạn không thể. Và bạn cũng chẳng phải người duy nhất thừa nhận điều đó. Trên thực tế, các nhà tâm lý học gọi đây là hiện tượng "mù thay đổi" – một cuộc đấu tranh quyền lực nổ ra bên trong bộ não của chúng ta.

Khi chúng ta nhìn một thứ gì đó, chúng ta sẽ để ý đến những chi tiết lớn – con người, khu rừng họ đang đứng trong đó, có lẽ là ngôi nhà ở xa xa nữa – và bỏ lỡ mất những chi tiết ít quan trọng hơn như số bụi cây trong rừng, hay những đặc điểm đặc biệt trên ngôi nhà (gợi ý thế này là hơi quá rồi đấy!). Dan Simons, một nhà tâm lý học tại Đại học Illinois ở Urbana-Champaign, nói rằng nếu chúng ta để ý đến mọi thứ, chúng ta sẽ không thể tập trung sự chú ý của bản thân được. Do đó, bộ não không ghi lại những chi tiết được xem là không quan trọng. Khi chúng ta liên tục nhìn lên, ngó xuống để cố tìm điểm khác biệt, chúng ta không thể bởi bộ não đã bao giờ để ý đến chúng ngay từ đầu đâu? Tuy nhiên, một khi đã thấy được những khác biệt đó, chúng sẽ được lưu trữ lại như một trong những yếu tố hiển nhiên phải thấy, và bạn có muốn giả vờ quên chúng đi cũng không được.

Bạn có thấy được sự khác biệt trong bức ảnh này không?

Simons nói rằng ông không ngạc nhiên về việc chúng ta không thể giải mã mọi thứ đã thấy. Điều khiến ông bị sốc là mọi người nghĩ rằng họ có thể. Một vài trong số những người tham gia nghiên cứu của ông khẳng định bản thân luôn để ý thấy những lỗi về tính liền mạch trong kịch bản phim Hollywood – ví dụ như con số sơn trên thân chiếc máy bay Cessna 172 Skyhawk mà John Connor dùng để trốn thoát trong Terminator 3 thay đổi giữa các khung hình. Dù vậy, điều phũ phàng ở đây là những người này thường chẳng để ý đến điều đó đâu. Đơn giản là họ đã được biết về sự thay đổi từ đâu đó rồi! "Chúng ta không biết về tất cả những thay đổi mà chúng ta chưa bao giờ nhìn thấy" – Simons nói.

Còn hai bức ảnh trên thì sao: câu trả lời là ngôi nhà ở ảnh phía trên có 4 cửa sổ ở bên phải, ngôi nhà ở ảnh phía dưới không có cửa sổ nào; hai cái cây ở bên trái của ảnh phía dưới không có bóng đổ; và những bụi cây ở bên trái chân của Ben ở ảnh phía dưới bị thiếu một cái cây.