Tại sao cá sấu ở Nepal có màu cam kỳ lạ?

Cá sấu đầm lầy và cá sấu sông Hằng chuyển thành màu cam và các nhà khoa học cho rằng nguyên nhân nằm ở lượng sắt trong nước tại khu vực chúng sinh sống.

Những con cá sấu màu cam được phát hiện ở vườn quốc gia Chitwan dưới chân dãy Himalaya. Để tìm hiểu tại sao cá sấu có màu sắc kỳ lạ này, Phoebe Griffith, nhà nghiên cứu tại Viện sinh thái học nước ngọt và ngư nghiệp nội địa Leibniz, và cộng sự hợp tác với dự án Mecistops. Đây là dự án bảo tồn chuyên bảo vệ và tái giới thiệu cá sấu mũi hẹp (Mecistops cataphractus) tại Côte d'Ivoire và phía tây châu Phi.


Một con cá sấu màu cam trong vườn quốc gia Chitwan. (Ảnh: Phoebe Griffith).

Nhóm nghiên cứu phát hiện một số dòng sông và suối chảy qua vườn quốc gia có lượng sắt cực cao. Cá sấu đầm lầy và cá sấu sông Hằng dành nhiều thời gian dưới suối hoặc gần cửa sông, dần dần có màu cam đậm. Vài khu vực ở Chitwan có nồng độ sắt trong nước cao, sắt phản ứng với oxy tạo thành hợp chất màu cam gọi là oxit sắt. Do sống chủ yếu dưới nước, cá sấu sông Hằng không thích nghi tốt với việc đi lại trên cạn và chỉ bò lên bờ cát để sưởi nắng hoặc làm tổ. Dòng sông giàu sắt có thể khiến phần vảy và răng của chúng bao phủ một lớp hạt gỉ sét tạm thời.

Cá sấu sông Hằng (Gavialis gangeticus) là loài cá sấu nước ngọt cực kỳ nguy cấp có mõm thuôn dài và khối u lớn ở chóp. Con đực có thể dài 5 m và nặng tới 250 kg. Quần thể cá sấu sông Hằng ở Nepal đã giảm 98% từ thập niên 1940 do bị săn bắt quá mức, theo Hiệp hội Động vật học London. Phần lớn trong số 200 cá thể còn lại sống ở vườn quốc gia Chitwan, nơi chúng đối mặt nhiều nguy cơ khác như ô nhiễm, khai thác mở và số lượng cá giảm.

Cá sấu đầm lầy (Crocodylus palustris) phổ biến hơn, sinh sống ở các đầm lầy và đường thủy trải dài từ phía nam Iran tới tiểu lục địa Ấn Độ. Chúng có phần mõm rộng và kích thước tương tự cá sấu sông Hằng, nhưng có thể nặng gấp đôi tùy theo vòng ngực. Theo nhà động vật học Lala Aswini Kumar Singh, hạt gỉ sét bám trên cơ thể cá sấu có thể tự động trôi đi ở vùng nước sạch hơn.

Một nghiên cứu năm 2016 trên tạp chí Sinh thái học châu Phi ghi nhận cá sấu lùn (Osteolaemus tetraspis) sống trong hang động ở Gagon có thể chuyển thành màu cam do tiếp xúc với phân dơi chứa lượng lớn urea, hợp chất có tác động tẩy màu hình thành khi protein phân hủy trong gan.

TIN CŨ HƠN
Tại sao chu vi của hình tròn là 360 độ thay vì 100 độ hay 200 độ?

Tại sao chu vi của hình tròn là 360 độ thay vì 100 độ hay 200 độ?

Góc là khái niệm quan trọng trong toán học và vật lý. Khi biểu diễn góc ta thường dùng đơn vị là độ. Tuy nhiên, tại sao chu vi hình tròn lại là 360 độ thay vì một con số đơn giản hơn như 100 hay 200 độ?

Đăng ngày: 11/01/2026
Tại sao máy bay dân dụng gặp sự cố hành khách lại không nhảy dù để thoát nạn?

Tại sao máy bay dân dụng gặp sự cố hành khách lại không nhảy dù để thoát nạn?

Trước khi thiết kế máy bay chở khách, người ta không tính đến việc trang bị dù cho hành khách, thậm chí cả phi hành đoàn cũng không có dù.

Đăng ngày: 11/01/2026
Tại sao chim di cư có thể bay hàng nghìn km mà không cần ăn?

Tại sao chim di cư có thể bay hàng nghìn km mà không cần ăn?

Điều này có được nhờ cơ chế lưu trữ năng lượng đặc biệt trong cơ thể và cách chúng chọn phương pháp di chuyển giống như một vận động viên marathon.

Đăng ngày: 11/01/2026
Tại sao bàn bi-da thường có màu xanh lá hay xanh lam?

Tại sao bàn bi-da thường có màu xanh lá hay xanh lam?

Sự thật rất thú vị, nó vừa liên quan đến nguồn gốc của trò chơi này lẫn hạn chế của truyền hình khi xưa.

Đăng ngày: 11/01/2026
Vì sao bầu trời ban đêm lại có màu đen?

Vì sao bầu trời ban đêm lại có màu đen?

Một câu hỏi nghe chừng rất ngớ ngẩn về một sự thật hiển nhiên, mặc dù vậy không phải ai cũng hiểu rõ về nó.

Đăng ngày: 08/01/2026
Tại sao chúng ta già và chết đi?

Tại sao chúng ta già và chết đi?

Khái niệm lão hoá được mô tả vào giữa thế kỷ 20, đó là sự đánh đổi về sinh sản và duy trì tế bào.

Đăng ngày: 08/01/2026
Vì sao con người phát phì khi có tuổi

Vì sao con người phát phì khi có tuổi

Con người béo lên khi về già do nhiều nguyên nhân, trong đó có lối sống ít vận động, quá căng thẳng hoặc mất cân bằng nội tiết tố.

Đăng ngày: 06/01/2026
Khoa Học News