Tại sao các hành tinh đều có hình dạng giống nhau?

Đôi khi các nhà khoa học thích mô tả Trái đất như một viên bi màu xanh lam vì nó tròn và có rất nhiều nước.

Các đại dương của Trái Đất là khá đặc biệt – các nơi khác khác trong hệ mặt trời không có biển, hoặc bất kỳ dấu vết của nước lỏng bị nhốt dưới lớp băng sâu hàng dặm. Nhưng hình dạng tròn của hành tinh chúng ta lại là một câu chuyện khác. Từ sao Thủy đến sao Hải Vương xa xôi, những người hàng xóm của chúng ta có hình dạng như những quả bóng khổng lồ. Ngay cả các thế giới bên ngoài hệ mặt trời của chúng ta cũng khá tròn.

Để hiểu lý do tại sao, chúng ta phải quay trở lại sự ra đời của một hành tinh – như Trái đất là khoảng 4,5 tỷ năm. Các hành tinh hình thành trong những đám mây bụi xung quanh các ngôi sao mới. Khi các hạt bụi va chạm vào nhau, chúng dính lại với nhau, tạo thành những đám lớn hơn và lớn hơn.


Rất nhiều thứ khác trong không gian cũng tròn vì lực hấp dẫn của chúng.

Theo PopSci, khi một hành tinh như Trái đất phát triển, lực hấp dẫn của nó trở nên mạnh mẽ hơn. Lực hấp dẫn của Trái đất là lý do tại sao chúng ta không thể bay lên vũ trụ; khi chúng ta nhảy lên không trung, lực hấp dẫn kéo chúng ta trở lại mặt đất. Mọi vật thể trong vũ trụ, kể cả bạn, đều bị lực hấp dẫn kéo lại. Song chỉ khi một vật thể trở nên thực sự to lớn (cỡ như Mặt trăng hoặc Trái đất), chúng ta mới có thể cảm nhận được sự giằng xé này.

Cuối cùng, khi một hành tinh mới lớn dần đến mức lực hấp dẫn của nó đủ mạnh khiến cho bề mặt thực sự bị nhàu nát. Nó giống như kiểu bạn ngồi lên một chiếc hộp bìa các tông và nó bị sụp xuống vì không đỡ nổi bạn. Trên một hành tinh mới, điều này xảy ra từ mọi hướng cùng một lúc, vì vậy hành tinh này bị nghiền nát thành hình tròn.

Rất nhiều thứ khác trong không gian cũng tròn vì lực hấp dẫn của chúng, như Mặt trời và Mặt trăng. Điều này xảy ra đối với một vật thể khá lớn, khoảng 600 dặm rộng. Trong khi đó, những vật thể nhỏ hơn như tiểu hành tinh và sao chổi, có trọng lực yếu hơn, có thể có hình dạng kỳ lạ. Mặt trăng Prometheus của Sao Thổ trông giống như một củ khoai tây. Có một sao chổi hình dạng giống như một con vịt cao su nổi xung quanh hệ mặt trời.

Ngay cả Trái đất cũng không phải là một hình cầu hoàn hảo. Khi hành tinh quay tròn, đất và nước tràn vào không gian, lực hấp dẫn của Trái đất đủ mạnh để giữ mọi thứ đúng vị trí trong khi nó quay tròn, nhưng nó phình ra một chút ở đường xích đạo.

Mặt trăng không giúp đỡ gì trong việc này, thậm chí làm biến dạng thêm hình dạng Trái đất. Thủy triều trên hành tinh xanh này là kết quả của lực hấp dẫn của mặt trăng kéo vào đại dương. Ngay cả đất rắn cũng phình ra chỉ là một chút ở giữa.

Mỗi vật thể trong không gian trải nghiệm đẩy và kéo độc đáo của riêng mình. Sao Hỏa quay nhanh như Trái đất nhưng có lực hấp dẫn ít hơn, do đó nó phình ra nhiều hơn. Hành tinh lùn Haumea, nằm ngoài sao Hải Vương quay rất nhanh, nó có hình dạng giống như một quả bóng đá hơn là một quả bóng rổ.

Mặc dù vậy, hãy ghi nhớ rằng trong không gian rộng lớn, đây chỉ là những khiếm khuyết rất nhỏ. Nếu bạn nhìn Trái đất hoặc thậm chí sao Hỏa từ không gian, chúng sẽ trông khá tròn.

TIN CŨ HƠN
Trái đất bắt đầu hình thành như thế nào?

Trái đất bắt đầu hình thành như thế nào?

Kênh truyền hình National Geographic danh tiếng mới đây đã cho công chiếu một đoạn clip ngắn diễn giải về sự hình thành Trái đất trong vũ trụ.

Đăng ngày: 06/03/2026
Khoa học vũ trụ: Thứ tự của 8 (hoặc 9) hành tinh trong Hệ Mặt Trời

Khoa học vũ trụ: Thứ tự của 8 (hoặc 9) hành tinh trong Hệ Mặt Trời

Kể từ khi phát hiện ra sao Diêm Vương vào năm 1930, trẻ em đến tuổi đi học sẽ được học về chín hành tinh trong hệ mặt trời của chúng ta.

Đăng ngày: 06/03/2026
Khoảng cách từ Trái Đất đến các thiên thể trong hệ Mặt Trời

Khoảng cách từ Trái Đất đến các thiên thể trong hệ Mặt Trời

Nếu chế tạo được tàu vũ trụ di chuyển với vận tốc ánh sáng 1.080 triệu km/h, con người có thể khám phá những hành tinh xa xôi trong hệ Mặt Trời chỉ trong phút chốc.

Đăng ngày: 06/03/2026
Ngôi sao còn già hơn vũ trụ

Ngôi sao còn già hơn vũ trụ

Trong một phát hiện khiến nhiều người ngạc nhiên, ngôi sao già nhất lại có tuổi đời còn lâu hơn cả vũ trụ. Sao HD 140283, hay còn gọi là sao Methuselah, không hề xa lạ với các nhà thiên văn học Trái đất.

Đăng ngày: 04/03/2026
Hệ Mặt Trời là gì?

Hệ Mặt Trời là gì?

"Hệ Mặt Trời" (Thái Dương Hệ) là "một hệ hành tinh có Mặt Trời ở trung tâm và các thiên thể nằm trong phạm vi lực hấp dẫn của Mặt Trời".

Đăng ngày: 04/03/2026
Tổng quan về sao Hỏa

Tổng quan về sao Hỏa

Sao Hỏa còn gọi là: Hỏa Tinh, là hành tinh thứ tư tính từ Mặt Trời trong Thái Dương Hệ. Đôi khi hành tinh này còn được gọi tên là Hỏa Tinh.

Đăng ngày: 02/03/2026
Hành tinh giống Trái Đất đang hình thành

Hành tinh giống Trái Đất đang hình thành

Một hành tinh có quỹ đạo giống Trái Đất đang hình thành trong đám mây bụi xung quanh ngôi sao TW Hydrae cách chúng ta 175 năm ánh sáng.

Đăng ngày: 02/03/2026
Khoa Học News