Khoa Học News

Tại sao chúng ta cảm thấy đợt nghỉ lễ trôi qua nhanh?

Hiện tượng tâm lý "nghịch lý ngày lễ", sự mong đợi và áp lực về một kỳ nghỉ hoàn hảo khiến nhiều người cảm thấy thời gian trôi nhanh hơn.

Kỳ nghỉ hè, ngày Quốc khánh, nghỉ Tết thường trôi qua trong chớp mắt. Điều này khiến nhiều người cảm thấy tiếc nuối, mệt mỏi hơn khi phải trở lại đi học, đi làm. Theo các chuyên gia, nhận thức của con người vào thời gian khiến các kỳ nghỉ lễ có vẻ ngắn ngủi hơn so với những ngày đi làm. Hiện tượng này gọi là "nghịch lý ngày lễ".

Thuật ngữ này được giáo sư Claudia Hammond, giảng viên Tâm lý học tại Đại học Sussex, Anh, sử dụng để chỉ cảm giác không đồng nhất giữa hai khoảng thời gian bằng nhau. Trước và trong kỳ nghỉ, mọi người sử dụng góc nhìn mong đợi (prospective vantage) để đánh giá từng ngày trôi qua. Sau kỳ nghỉ, họ sử dụng góc nhìn hồi tưởng (retrospective vantage). Hai quan điểm này khác nhau rất nhiều dưới góc độ thời gian.

Theo nghiên cứu đăng tải trên Scientific American năm 2016, góc nhìn mong đợi có xu hướng diễn ra rất nhanh, đặc biệt với những kỷ niệm vui vẻ, khác biệt với cuộc sống thường ngày. Joshua Klapow, phó giáo sư phụ trách Y tế Công cộng tại Đại học Alabama ở Birmingham, cho biết nhiều người có thói quen "nhồi nhét" nhiều hoạt động trong kỳ nghỉ lễ. Họ "đóng gói" các hoạt động xã hội vốn mất hàng tuần hoặc vài tháng trong vỏn vẹn vài ngày. Những trải nghiệm này khiến từng giờ trôi qua nhanh chóng.


Một người đang đi nghỉ tại bờ biển. (Ảnh: Freepik).

Nghiên cứu công bố trên tạp chí Cognitive Science năm 2012 gọi góc nhìn này là "cỗ máy thời gian trong tâm trí", ảnh hưởng đến cách mỗi người đánh giá về tốc độ thời gian.

Lý do thứ hai khiến kỳ nghỉ lễ trôi qua nhanh là áp lực tâm lý. Theo phó giáo sư Klapow, nhiều tháng trước đợt lễ Tết, các nhà bán lẻ cố ý quảng bá, truyền thông về chủ đề này, xây dựng sự mong đợi cho khách hàng để kích cầu. Tại Mỹ, điều này đặc biệt phổ biến trước dịp Giáng sinh. Nhiều nhãn hàng đếm ngược vài tháng, tạo áp lực khiến mọi người cảm thấy kỳ nghỉ lễ trôi qua nhanh chóng.

Các kỳ vọng xung quanh kỳ nghỉ cũng khiến mọi người cảm thấy thời gian thật ngắn ngủi.

"Chúng ta thường mong đợi quá nhiều. Chúng ta muốn vui vẻ, muốn mọi thứ xảy ra thuận lợi, khác biệt với cuộc sống thường nhật. Khi đặt kỳ vọng như vậy vào một vài ngày cụ thể, chúng sẽ trôi qua rất nhanh", phó giáo sư Klapow nói, thêm rằng nếu bạn gấp rút để được trải nghiệm một kỳ nghỉ tuyệt vời, mọi thứ sẽ diễn ra với tốc độ chóng mặt.

Thông tin biên tập: Xem tại đây
TIN CŨ HƠN
Vì sao dưa hấu mọc từ kẽ đá được ví như "mỏ bạc" nhưng tuyệt nhiên không ai dám nhân rộng?

Vì sao dưa hấu mọc từ kẽ đá được ví như "mỏ bạc" nhưng tuyệt nhiên không ai dám nhân rộng?

Dù thu về rất nhiều lợi nhuận song người nông dân trồng dưa vẫn phải ngậm ngùi bỏ qua món hời này.

Đăng ngày: 15/10/2026
Vì sao đá thạch anh vụn thường dùng để rải mộ?

Vì sao đá thạch anh vụn thường dùng để rải mộ?

Có lẽ bạn đã từng nghe đến đá thạch anh dùng trong trang trí nhà cửa như lối đi trong vườn, cầu thang hay hồ cá ngoài trời.

Đăng ngày: 14/10/2026
Tại sao mèo Maine Coon rất đẹp, nhưng lại có ít người nuôi?

Tại sao mèo Maine Coon rất đẹp, nhưng lại có ít người nuôi?

Mèo Maine Coon là giống mèo sở hữu vẻ ngoài rất đẹp và có phần hơi giống với những con sư tử, nó là niềm mơ ước của nhiều người nuôi mèo, tuy nhiên không phải ai cũng dám nuôi loài vật đẹp đẽ này.

Đăng ngày: 10/10/2026
Tại sao lỗ đen có thể bẻ cong không-thời gian?

Tại sao lỗ đen có thể bẻ cong không-thời gian?

Lỗ đen là một trong những vật thể hấp dẫn nhất trong vũ trụ, tuy nhiên sự hiểu biết của con người về lỗ đen vẫn còn nhiều khía cạnh chưa thể giải đáp rõ ràng.

Đăng ngày: 10/10/2026
Vì sao chúng ta lại ăn thịt bò khô vắt chanh?

Vì sao chúng ta lại ăn thịt bò khô vắt chanh?

Cùng tìm hiểu lý do gì giúp loại gia vị đặc biệt này làm món thịt bò khô trở nên "tuyệt cú mèo".

Đăng ngày: 09/10/2026
Vì sao chúng ta dễ buồn chán vào cuối thu, đầu đông?

Vì sao chúng ta dễ buồn chán vào cuối thu, đầu đông?

Cuối thu – đầu đông kéo nền nhiệt độ xuống thấp, không có nắng, ánh sáng ban ngày thì mờ nhạt, khiến nhiều người giật mình phát hiện bị buồn chán, sợ hãi không rõ nguyên nhân.

Đăng ngày: 09/10/2026
Vì sao NASA cần 4 ngày, còn Ấn Độ mất 40 ngày mới hạ cánh lên Mặt trăng?

Vì sao NASA cần 4 ngày, còn Ấn Độ mất 40 ngày mới hạ cánh lên Mặt trăng?

Tàu Chandrayaan-3 đã sử dụng một phương pháp khéo léo dựa vào lực hấp dẫn của Mặt Trăng và Trái Đất để tới đích.

Đăng ngày: 08/10/2026
Khoa Học News