Tại sao có nhiều sét trong vụ phun trào núi lửa Taal?

Sau "cơn ngủ say" 40 năm, ngọn núi bất ngờ phun cột khói bụi khổng lồ kèm theo những chùm sét sáng lòa bầu trời vào hôm 12/1.

Núi lửa Taal nằm cách thủ đô Manila khoảng 70km về phía Nam. Chỉ sau một ngày đó ngọn núi bắt đầu phun nham thạch đỏ. Taal là một trong những ngọn núi lửa hoạt động mạnh nhất ở Philippines. Hơn 8.000 người đã phải rời khỏi đảo và 6.000 người hiện tại đã an toàn ở bên ngoài khu vực nguy hiểm.

Taal đã phun trào hơn 30 lần trong 5 thế kỷ qua, gần đây nhất là vào năm 1977. Năm 1911 một vụ phun trào đã giết chết 1.500 người và vụ phun trào năm 1754 kéo dài tới nhiều tháng.


Cột tro bụi khổng lồ trong vụ phun trào núi lửa Taal vào hôm 12/1. (Ảnh: CNN).

Sonja Behnke, nhà khoa học làm việc tại Phòng thí nghiệm quốc gia Los Alamos (Mỹ) cho rằng sét núi lửa là hiện tượng thiên nhiên kỳ thú rất hấp dẫn. Ông cũng đã nhiều lần quan sát được sét núi lửa ở Iceland và Nhật Bản.

Vậy sét núi lửa được hình thành ra sao? Có thể thấy, đầu tiên tro bụi núi lửa cần một điện tích. Khi núi lửa bùng nổ (khác với phun trào nham thạch), nó bắn ra những hạt đá nóng chảy (magma) vào không khí tạo thành các cột tro bụi núi lửa. Trong những cột tro bụi này, hàng tỷ hạt magma bắt đầu va chạm và cọ xát với nhau tạo ra những hạt mang điện tích. Quá trình này tương tự như khi cọ xát vớ trên thảm sẽ tạo ra điện tích. 

"Sét núi lửa và sét trong các đám mây bão đều hình thành do sự va chạm của các hạt. Thay vì các hạt băng va chạm trong đám mây bão thì sét núi lửa là do các hạt magma tạo nên", Adam Varble, nhà nghiên cứu giông bão tại Phòng thí nghiệm quốc gia Tây Bắc Thái Bình Dương nói. 

Sau đó, để có những tia sét, các hạt magma tích điện cần phải tách biệt thành các vùng khác nhau trong cột tro bụi núi lửa. Trong chùm hỗn loạn này, các hạt kích thước khác nhau sẽ rơi xuống với tốc độ khác nhau tạo ra các vùng hạt tích điện khác nhau. Cơ bản là sẽ tạo ra vùng điện âm và vùng điện dương tách biệt. 

Khi có hai khu vực hạt tích điện trái dấu, không gian ở giữa trở thành một trường điện từ cho phép điện truyền qua không khí. Đây là cách những tia hoặc chùm sét xuất hiện trong tro bụi núi lửa hoặc đám mây bão. 


Rất nhiều tia sét xuất hiện trong cột tro bụi núi lửa Taal. (Ảnh: Inquirer).

Những tia sét trong tro bụi núi lửa hay đám mây bão đều mang điện tích hàng tỷ volt. Sét xuất hiện rất nhiều trong tro bụi vụ phun trào núi lửa Taal là do các hạt bắn lên rất cao trong không khí, sau đó bị đóng băng và tích nước. Điều này có nghĩa các hạt tích điện vừa là magma vừa là băng khiến cho các chùm sét xuất hiện nhiều trong cột khói tro bụi núi lửa Taal.

TIN CŨ HƠN
Ý nghĩa của các món bánh truyền thống Việt Nam ngày Tết Nguyên đán

Ý nghĩa của các món bánh truyền thống Việt Nam ngày Tết Nguyên đán

Mỗi dịp Tết đến, mâm cơm mọi nhà lại xuất hiện các món bánh truyền thống. Hãy cùng tìm hiểu ý nghĩa sâu xa của các loại bánh chúng ta thường thức hàng ngày không phải ai cũng biết.

Đăng ngày: 03/01/2026
Cách phân biệt rắn độc và rắn không độc

Cách phân biệt rắn độc và rắn không độc

Cách phân biệt rắn độc và rắn không độc sau đây được dựa theo kinh nghiệm của nhiều người và từ việc tổng hợp các đặc điểm của rắn độc.

Đăng ngày: 03/01/2026
Các kiểu chào đầu năm mới độc đáo trên thế giới

Các kiểu chào đầu năm mới độc đáo trên thế giới

Sự chào hỏi đầu năm mới là cách thể hiện sự vui mừng, thân thiện với nhau. Tuy nhiên, cách chào hỏi của các dân tộc trên thế giới mỗi nước mỗi khác và mang nhiều ý nghĩa khác nhau.

Đăng ngày: 03/01/2026
Cách bơi sải đúng kỹ thuật, đúng phương pháp

Cách bơi sải đúng kỹ thuật, đúng phương pháp

Cách bơi sải đúng kỹ thuật, đúng phương pháp đó là bạn phải biết phối hợp giữa các động tác của tay, chân với nhịp thở của mình.

Đăng ngày: 03/01/2026
Phong tục tập quán ngày Tết Dương Lịch của các nước

Phong tục tập quán ngày Tết Dương Lịch của các nước

Tết dương lịch sắp tới rồi, mỗi nước sẽ có cách đón Tết khác nhau. Hãy cùng xem những phong tục độc đáo vào Tết dương lịch tại các nước khác nhau ra sao.

Đăng ngày: 02/01/2026
Làm thế nào để tiếp tục học ngay cả khi bạn đang ngủ?

Làm thế nào để tiếp tục học ngay cả khi bạn đang ngủ?

Chúng ta đều biết rằng, ngủ là khoảng thời gian để não bộ phân loại và sắp xếp tất cả các thông tin tiếp nhận sau một ngày dài hoạt động. Thế nhưng giờ đây, các nhà khoa học còn khám phá ra một điều thú vị khác về giấc ngủ - đó chính là khả năng học trong khi ngủ của con người.

Đăng ngày: 02/01/2026
Những hình phạt tử hình tàn khốc nhất lịch sử nhân loại

Những hình phạt tử hình tàn khốc nhất lịch sử nhân loại

Một số hình phạt tử hình thời xưa khiến nhiều người rùng mình ớn lạnh khi nghe đến tên của chúng.

Đăng ngày: 01/01/2026
Khoa Học News