Tại sao có nhiều sét trong vụ phun trào núi lửa Taal?

Sau "cơn ngủ say" 40 năm, ngọn núi bất ngờ phun cột khói bụi khổng lồ kèm theo những chùm sét sáng lòa bầu trời vào hôm 12/1.

Núi lửa Taal nằm cách thủ đô Manila khoảng 70km về phía Nam. Chỉ sau một ngày đó ngọn núi bắt đầu phun nham thạch đỏ. Taal là một trong những ngọn núi lửa hoạt động mạnh nhất ở Philippines. Hơn 8.000 người đã phải rời khỏi đảo và 6.000 người hiện tại đã an toàn ở bên ngoài khu vực nguy hiểm.

Taal đã phun trào hơn 30 lần trong 5 thế kỷ qua, gần đây nhất là vào năm 1977. Năm 1911 một vụ phun trào đã giết chết 1.500 người và vụ phun trào năm 1754 kéo dài tới nhiều tháng.


Cột tro bụi khổng lồ trong vụ phun trào núi lửa Taal vào hôm 12/1. (Ảnh: CNN).

Sonja Behnke, nhà khoa học làm việc tại Phòng thí nghiệm quốc gia Los Alamos (Mỹ) cho rằng sét núi lửa là hiện tượng thiên nhiên kỳ thú rất hấp dẫn. Ông cũng đã nhiều lần quan sát được sét núi lửa ở Iceland và Nhật Bản.

Vậy sét núi lửa được hình thành ra sao? Có thể thấy, đầu tiên tro bụi núi lửa cần một điện tích. Khi núi lửa bùng nổ (khác với phun trào nham thạch), nó bắn ra những hạt đá nóng chảy (magma) vào không khí tạo thành các cột tro bụi núi lửa. Trong những cột tro bụi này, hàng tỷ hạt magma bắt đầu va chạm và cọ xát với nhau tạo ra những hạt mang điện tích. Quá trình này tương tự như khi cọ xát vớ trên thảm sẽ tạo ra điện tích. 

"Sét núi lửa và sét trong các đám mây bão đều hình thành do sự va chạm của các hạt. Thay vì các hạt băng va chạm trong đám mây bão thì sét núi lửa là do các hạt magma tạo nên", Adam Varble, nhà nghiên cứu giông bão tại Phòng thí nghiệm quốc gia Tây Bắc Thái Bình Dương nói. 

Sau đó, để có những tia sét, các hạt magma tích điện cần phải tách biệt thành các vùng khác nhau trong cột tro bụi núi lửa. Trong chùm hỗn loạn này, các hạt kích thước khác nhau sẽ rơi xuống với tốc độ khác nhau tạo ra các vùng hạt tích điện khác nhau. Cơ bản là sẽ tạo ra vùng điện âm và vùng điện dương tách biệt. 

Khi có hai khu vực hạt tích điện trái dấu, không gian ở giữa trở thành một trường điện từ cho phép điện truyền qua không khí. Đây là cách những tia hoặc chùm sét xuất hiện trong tro bụi núi lửa hoặc đám mây bão. 


Rất nhiều tia sét xuất hiện trong cột tro bụi núi lửa Taal. (Ảnh: Inquirer).

Những tia sét trong tro bụi núi lửa hay đám mây bão đều mang điện tích hàng tỷ volt. Sét xuất hiện rất nhiều trong tro bụi vụ phun trào núi lửa Taal là do các hạt bắn lên rất cao trong không khí, sau đó bị đóng băng và tích nước. Điều này có nghĩa các hạt tích điện vừa là magma vừa là băng khiến cho các chùm sét xuất hiện nhiều trong cột khói tro bụi núi lửa Taal.

TIN CŨ HƠN
Làm thế nào để trở thành một phi hành gia?

Làm thế nào để trở thành một phi hành gia?

Nhiều người trong số các học viên không thể bay dù chỉ một lần. Họ vĩnh viễn chia tay giấc mơ.

Đăng ngày: 08/04/2026
Chiêm ngưỡng những loại kim cương đắt giá nhất hành tinh

Chiêm ngưỡng những loại kim cương đắt giá nhất hành tinh

Những loại kim cương đắt giá nhất hành tinh được liệt kê trong bài viết này thậm chí có loại dường như trở nên vô giá.

Đăng ngày: 07/04/2026
Top 10 con ma đáng sợ nhất trong lịch sử nhân loại

Top 10 con ma đáng sợ nhất trong lịch sử nhân loại

Suốt nhiều thế kỉ, danh sách 10 con ma đáng sợ nhất trong lịch sử nhân loại dưới đây vẫn luôn khiến nhiều người phải kinh sợ.

Đăng ngày: 07/04/2026
20 sự thật thú vị về Trái đất có thể bạn chưa biết

20 sự thật thú vị về Trái đất có thể bạn chưa biết

Trái Đất không chỉ là nơi con người có thể sinh sống - mà còn được biết đến như nguồn gốc của sự sống và là hành tinh duy nhất tồn tại sự sống.

Đăng ngày: 07/04/2026
Sự thật đằng sau những món ăn dát vàng của giới siêu giàu trên thế giới

Sự thật đằng sau những món ăn dát vàng của giới siêu giàu trên thế giới

Giới thượng lưu có thú chơi ẩm thực dát vàng. Nhưng dát vàng lên đồ ăn có tác dụng gì không? Hãy cùng đến với câu chuyện đằng sau đó.

Đăng ngày: 07/04/2026
Nguồn gốc của cương thi và những truyền thuyết rùng rợn

Nguồn gốc của cương thi và những truyền thuyết rùng rợn

Người Trung Quốc quan niệm một người trải qua cái chết thảm khốc, không được mai táng, chôn một thời gian dài mà không thối rữa có thể sẽ biến thành cương thi, quay trở lại ám ảnh người sống.

Đăng ngày: 07/04/2026
Cách phân biệt rắn độc và rắn không độc

Cách phân biệt rắn độc và rắn không độc

Cách phân biệt rắn độc và rắn không độc sau đây được dựa theo kinh nghiệm của nhiều người và từ việc tổng hợp các đặc điểm của rắn độc.

Đăng ngày: 04/04/2026
Khoa Học News