Tại sao có nhiều sét trong vụ phun trào núi lửa Taal?

Sau "cơn ngủ say" 40 năm, ngọn núi bất ngờ phun cột khói bụi khổng lồ kèm theo những chùm sét sáng lòa bầu trời vào hôm 12/1.

Núi lửa Taal nằm cách thủ đô Manila khoảng 70km về phía Nam. Chỉ sau một ngày đó ngọn núi bắt đầu phun nham thạch đỏ. Taal là một trong những ngọn núi lửa hoạt động mạnh nhất ở Philippines. Hơn 8.000 người đã phải rời khỏi đảo và 6.000 người hiện tại đã an toàn ở bên ngoài khu vực nguy hiểm.

Taal đã phun trào hơn 30 lần trong 5 thế kỷ qua, gần đây nhất là vào năm 1977. Năm 1911 một vụ phun trào đã giết chết 1.500 người và vụ phun trào năm 1754 kéo dài tới nhiều tháng.


Cột tro bụi khổng lồ trong vụ phun trào núi lửa Taal vào hôm 12/1. (Ảnh: CNN).

Sonja Behnke, nhà khoa học làm việc tại Phòng thí nghiệm quốc gia Los Alamos (Mỹ) cho rằng sét núi lửa là hiện tượng thiên nhiên kỳ thú rất hấp dẫn. Ông cũng đã nhiều lần quan sát được sét núi lửa ở Iceland và Nhật Bản.

Vậy sét núi lửa được hình thành ra sao? Có thể thấy, đầu tiên tro bụi núi lửa cần một điện tích. Khi núi lửa bùng nổ (khác với phun trào nham thạch), nó bắn ra những hạt đá nóng chảy (magma) vào không khí tạo thành các cột tro bụi núi lửa. Trong những cột tro bụi này, hàng tỷ hạt magma bắt đầu va chạm và cọ xát với nhau tạo ra những hạt mang điện tích. Quá trình này tương tự như khi cọ xát vớ trên thảm sẽ tạo ra điện tích. 

"Sét núi lửa và sét trong các đám mây bão đều hình thành do sự va chạm của các hạt. Thay vì các hạt băng va chạm trong đám mây bão thì sét núi lửa là do các hạt magma tạo nên", Adam Varble, nhà nghiên cứu giông bão tại Phòng thí nghiệm quốc gia Tây Bắc Thái Bình Dương nói. 

Sau đó, để có những tia sét, các hạt magma tích điện cần phải tách biệt thành các vùng khác nhau trong cột tro bụi núi lửa. Trong chùm hỗn loạn này, các hạt kích thước khác nhau sẽ rơi xuống với tốc độ khác nhau tạo ra các vùng hạt tích điện khác nhau. Cơ bản là sẽ tạo ra vùng điện âm và vùng điện dương tách biệt. 

Khi có hai khu vực hạt tích điện trái dấu, không gian ở giữa trở thành một trường điện từ cho phép điện truyền qua không khí. Đây là cách những tia hoặc chùm sét xuất hiện trong tro bụi núi lửa hoặc đám mây bão. 


Rất nhiều tia sét xuất hiện trong cột tro bụi núi lửa Taal. (Ảnh: Inquirer).

Những tia sét trong tro bụi núi lửa hay đám mây bão đều mang điện tích hàng tỷ volt. Sét xuất hiện rất nhiều trong tro bụi vụ phun trào núi lửa Taal là do các hạt bắn lên rất cao trong không khí, sau đó bị đóng băng và tích nước. Điều này có nghĩa các hạt tích điện vừa là magma vừa là băng khiến cho các chùm sét xuất hiện nhiều trong cột khói tro bụi núi lửa Taal.

TIN CŨ HƠN
Những chữ ký đẹp nhất trong lịch sử của những người nổi tiếng

Những chữ ký đẹp nhất trong lịch sử của những người nổi tiếng

Tổng thống Mỹ Obama, tỷ phú Donald Trump... là những người có chữ ký đẹp nhất trong lịch sử.

Đăng ngày: 24/03/2026
Vì sao người ta

Vì sao người ta "ngại" thứ sáu ngày 13

Thứ 6 ngày 13 theo quan niệm Phương Tây là một ngày cực kỳ xui xẻo và kém may mắn. Rất nhiều người phải né tránh nó bởi đã có nhiều chuyện không vui xảy ra trong ngày này khiến họ kinh hãi.

Đăng ngày: 23/03/2026
Tìm hiểu quy trình sản xuất và sức mạnh bom hạt nhân

Tìm hiểu quy trình sản xuất và sức mạnh bom hạt nhân

Sức mạnh hủy diệt của bom nguyên tử (bom hạt nhân) bắt nguồn từ những hạt nhân nhỏ bé proton, neutron và electron.

Đăng ngày: 23/03/2026
Ảo ảnh thị giác khiến chiếc váy gây tranh cãi nhất thế giới lại một lần nữa xuất hiện

Ảo ảnh thị giác khiến chiếc váy gây tranh cãi nhất thế giới lại một lần nữa xuất hiện

Vài năm trước, chúng ta đã từng được chứng kiến một trong những sự kiện gây tranh cãi nhất thế giới ảo. Đó chính là chiếc váy xanh đen - vàng trắng kỳ ảo này.

Đăng ngày: 23/03/2026
Sự thật

Sự thật "nhất định phải biết" về cá độ bóng đá

Cùng tìm lời giải cho việc, càng am hiểu đá bóng - tỉ lệ thua cá độ càng cao hay nhà cái luôn nắm phần thắng trong mọi ván cá cược...

Đăng ngày: 23/03/2026
Tìm hiểu về con cá bằng sắt Lucky Fish giúp ngăn ngừa thiếu máu

Tìm hiểu về con cá bằng sắt Lucky Fish giúp ngăn ngừa thiếu máu

Tham khảo thêm tài liệu và giải thích rõ hơn về quá trình phát triển của con cá Lucky Fish này cũng như những lợi ích mà nó mang lại.

Đăng ngày: 22/03/2026
Thác nước được hình thành như thế nào?

Thác nước được hình thành như thế nào?

Thác nước là chỗ dòng suối, dòng sông có nước chảy từ trên cao xuống dưới thấp, với góc nghiêng lớn, tốc độ nước chảy xiết, có thể tạo ra sóng nước và xoáy nước.

Đăng ngày: 22/03/2026
Khoa Học News