Tại sao con người không nhiều lông như tinh tinh hay khỉ đột?

Động vật kích thước nhỏ dễ bị lạnh hơn động vật to lớn, vì vậy chúng cần bộ lông để giữ ấm. Bằng chứng là chuột có lông nhưng voi thì không có.

Dựa trên nghiên cứu về quá trình tiến hóa, chúng ta biết rằng con người cũng từng có bộ lông rậm rạp. Tuy nhiên, làm thế nào mà chúng tiêu biến dần thì vẫn là ẩn số chưa thể giải thích.

Tổ tiên loài người đã trải qua nhiều cuộc biến đổi lớn của khí hậu Trái Đất. Hành tinh mỗi ngày một nóng lên, đồng nghĩa con người ngày càng phải đi xa hơn để kiếm thức ăn.

Chuyên gia nghiên cứu người tối cổ, Tiến sĩ Nina Jablonski cho rằng việc sở hữu ít lông hơn giúp tổ tiên ta dễ dàng làm mát cơ thể. Cơ chế thuận lợi này khiến người tối cổ có thể di chuyển những khoảng cách xa hơn, kiếm được nhiều thức ăn hơn.

Thuyết tiến hóa cho biết chúng ta có cùng nguồn gốc với tinh tinh. (Ảnh: Shutter).

Bước ngoặt tiến hóa đạt hiệu quả, đồng nghĩa họ ngày càng sống lâu hơn để thực hiện quá trình sinh sản. Tương tự như chúng ta ngày nay, những đứa con của tổ tiên được sinh ra, thừa hưởng đặc tính cơ thể ít lông từ bố mẹ.

Tất cả các động vật có vú (động vật máu nóng) đều có lông trên cơ thể, giúp bảo vệ da khỏi ánh sáng Mặt Trời và những tổn thương nhỏ. Tuy vậy, mỗi động vật sở hữu loại lông khác nhau vì những lý do khác nhau.

Màu lông rất hữu ích cho những động vật như kangaroo hay chó dingo. Nó có thể giúp con vật ít bị phát hiện, ẩn nấp dễ dàng khỏi kẻ săn mồi. Hoặc nếu chúng là loài động vật săn mồi thì màu lông hỗ trợ ẩn nấp để rình rập con mồi hiệu quả hơn.

Việc sở hữu ít lông hơn giúp tổ tiên ta dễ dàng làm mát cơ thể. (Ảnh: Getty).

Hầu hết loài động vật đều cần lông để chống nắng, nhưng một số động vật luôn sống dưới lòng đất như chuột chũi trụi lông thì không cần vì chúng rất ít tiếp xúc với ánh nắng Mặt Trời.

Những động vật sống dưới nước như cá heo, cá voi,... hầu như không có lông để hạn chế gặp khó khăn khi bơi.

Lông giúp giữ ấm cơ thể và đặc biệt hữu ích ở vùng lạnh. Sinh sống trong vùng nước lạnh cóng gần Bắc Cực, rái cá biển là một trong số những động vật có bộ lông ấm nhất trên thế giới.

Động vật kích thước nhỏ dễ bị lạnh hơn động vật to lớn, vì vậy chúng cần bộ lông để giữ ấm. Bằng chứng là chuột có lông nhưng voi thì không có.

Màu lông của sư tư giúp chúng dễ dàng theo dõi con mồi. (Ảnh: Wikipedia).

Động vật nhỏ hơn giữ ấm kém hơn, điều này giải thích tại sao các loài linh trưởng nhỏ hơn như khỉ thường có lông dày hơn như tinh tinh, khỉ đột và đười ươi - những con mang kích thước lớn hơn. Nhưng điều này lại không giải thích được tại sao lông của con người rất mịn và ngắn. Do đó, vẫn còn rất nhiều câu hỏi các nhà khoa học chưa thể trả lời được.

Khi rụng bớt lông, không còn gì bảo vệ làn da ta trước ánh nắng Mặt Trời. Điều này dẫn đến việc mọi người bắt đầu có làn da sẫm màu hơn bởi làn da tối màu che chở cơ thể khỏi ánh nắng tốt hơn làn da sáng màu.

Nhà di truyền học Alan Rogers ước tính gene quy định làn da tối màu chỉ xuất hiện mới hơn 1 triệu năm trước. Vì vậy, đây có thể là thời điểm tổ tiên chúng ta rụng bớt lông trên cơ thể.

• Màu lông chó thể hiện tính cách
• Tại sao lông con hổ có màu đỏ cam cực kỳ nổi bật mà vẫn là hung thần của rừng xanh?

Từ khóa liên quan:

bộ lông

bộ lông của con người

vì sao con người ít lông

thuyết tiến hóa

màu lông

Tổ tiên loài người

người tối cổ

gene quy định làn da tối màu

Nina Jablonski

Alan Rogers