Tại sao loài gấu ngủ đông mà cơ thể không hình thành cục máu đông?

Việc con người ngồi trên những chuyến bay dài có thể hình thành cục máu đông gây nguy hiểm đến tính mạng, nhưng những con gấu ngủ đông lại có thể tránh được hiện tượng này.

Một nghiên cứu được công bố trên tạp chí Science vào ngày 14/4 đã tìm ra câu trả lời về việc loài gấu khi ngủ đông mà không hình thành cục máu đông.

Cụ thể, khi chúng bất động vào mùa đông, hàm lượng protein HSP47 trong máu thấp, khiến tiểu cầu khó kết dính vào nhau, giúp không phát triển các cục máu đông.


Một con gấu ngủ đông, cơ thể nó sẽ điều chỉnh để ngăn ngừa phát triển các cục máu đông nguy hiểm (Ảnh minh họa: Science news).

Hàm lượng protein này thấp không chỉ được tìm thấy riêng ở loài gấu mà chuột, lợn và những người với lối sống ít vận động do các vấn đề sức khỏe cũng có cùng sự bảo vệ này.

Tinen Iles, một nhà sinh vật học, Đại học Minnesota (Mỹ) cho biết: "Nghiên cứu này là một "bước tiến lớn" đã tìm ra cách động vật thích nghi để ngăn chặn các cục máu đông khi cơ thể bất động". 

Đồng thời, nó cũng giúp các nhà khoa học dựa vào cơ chế này để phát triển các loại thuốc giúp chống hình thành cục máu đông.

Protein HSP47 thường được tìm thấy trong các tế bào tạo nên các mô liên kết như xương và sụn.

Nó cũng được tìm thấy trong tiểu cầu, nơi HSP47 gắn vào collagen giúp tiểu cầu dính vào nhau.

Điều này rất hữu ích khi chúng ta bị tổn thương liên quan đến các vết cắt, trầy xước, giúp cơ thể không bị mất máu quá nhiều hay ngăn chặn máu tràn vào phổi trong phẫu thuật.

Nhà nghiên cứu Petzold, Khoa Tim mạch, Bệnh viện Đại học LMU Munich, Đức và các đồng nghiệp đã phân tích mẫu máu từ 13 con gấu nâu hoang dã (Ursus arctos) vào mùa đông và mùa hè.

Kết quả cho thấy, tiểu cầu từ các mẫu máu được lấy trong thời gian ngủ đông ít có khả năng kết tụ lại với nhau hơn các mẫu mùa hè và những mẫu máu đông lại chậm hơn.

Cụ thể, gấu ngủ đông, mức protein bằng khoảng 1/50 lượng được tìm thấy khi chúng hoạt động.

Để xác nhận rằng lượng protein HSP47 thấp trong máu là tác nhân đứng sau việc giúp gấu không hình thành cục máu đông, nhóm nghiên cứu đã làm các xét nghiệm trong phòng thí nghiệm với chuột.

Những con chuột thiếu protein có ít cục máu đông hơn và mức độ viêm thấp hơn so với những con vật có HSP47.

Hay những con lợn vừa mới sinh con buộc chúng phải ở cữ, nằm bất động tối đa khoảng 28 ngày cũng có mức HSP47 thấp hơn so với những con lợn bình thường.

Cơ chế này cũng phù hợp với những người ít vận động như do chấn thương tủy sống mà không bị hình thành cục máu đông.

Hiểu cách cơ thể con người điều chỉnh hàm lượng HSP47 là rất quan trọng để các nhà khoa học phát triển ra các loại thuốc có thể cân bằng  giữa việc ngăn ngừa cục máu đông và chảy máu quá nhiều.

TIN CŨ HƠN
Vì sao

Vì sao "người bẩn nhất thế giới" qua đời sau khi tắm?

Cụ Amou Haji qua đời sau khi "nhịn" tắm 67 năm. Dường như cụ thực sự không phù hợp với sự sạch sẽ.

Đăng ngày: 28/08/2025
Xác ướp có mùi vị khủng khiếp, tại sao người châu Âu lại muốn ăn?

Xác ướp có mùi vị khủng khiếp, tại sao người châu Âu lại muốn ăn?

Xác ướp là một loại thuốc được kê đơn ở châu Âu hơn 500 năm trước. Tại sao người Châu Âu nghĩ rằng ăn thịt xác ướp rất tốt cho sức khỏe?

Đăng ngày: 26/08/2025
Vì sao Nga bán Alaska cho Mỹ với giá rẻ mạt?

Vì sao Nga bán Alaska cho Mỹ với giá rẻ mạt?

Vì sao Nga hoàng lại phải bán đi Alaska, miền đất giàu có tài nguyên của mình với cái giá rẻ mạt như vậy?

Đăng ngày: 25/08/2025
Vì sao loài chim này lại được gọi là “Chiến đấu cơ có lông”?

Vì sao loài chim này lại được gọi là “Chiến đấu cơ có lông”?

Sở hữu tốc độ lên đến 322 km/giờ, chim Cắt lớn chính là loài động vật nhanh nhất hành tinh. Sau khi được chiêm ngưỡng cách loài chim này ra đòn chớp nhoáng trên không, bạn sẽ hiểu tại sao nó lại được gọi là “Chiến đấu cơ có lông”.

Đăng ngày: 25/08/2025
Cáp treo vốn có nguyên lý

Cáp treo vốn có nguyên lý "cực kỳ an toàn", vì sao vẫn xảy ra tai nạn?

Được thiết kế với cơ chế an toàn, chịu lực tốt, nhưng nhiều hệ thống cáp treo trên thế giới vẫn xảy ra sự cố đáng tiếc.

Đăng ngày: 24/08/2025
Tại sao cùng là sông nhưng Trường Giang dùng chữ

Tại sao cùng là sông nhưng Trường Giang dùng chữ "giang", Hoàng Hà dùng chữ "hà"?

Vì sao tên những con sông ở Trung Quốc, có cái được gọi là Giang, có cái được gọi là Hà? Giữa hai cách gọi này có sự khác biệt gì?

Đăng ngày: 22/08/2025
Hồ Baikal rõ ràng là hồ nước ngọt, cách đại dương hơn 2000km, tại sao lại có sinh vật biển?

Hồ Baikal rõ ràng là hồ nước ngọt, cách đại dương hơn 2000km, tại sao lại có sinh vật biển?

Hồ Baikal nằm ở phía nam của Đông Siberia trên lục địa Á-Âu, toàn bộ hồ có chiều dài khoảng 636km, rộng 48km và có diện tích khoảng 31.500km2, gần như tương đương với cả "quốc gia trong một quốc gia".

Đăng ngày: 22/08/2025
Khoa Học News