Tại sao loài gấu ngủ đông mà cơ thể không hình thành cục máu đông?

Việc con người ngồi trên những chuyến bay dài có thể hình thành cục máu đông gây nguy hiểm đến tính mạng, nhưng những con gấu ngủ đông lại có thể tránh được hiện tượng này.

Một nghiên cứu được công bố trên tạp chí Science vào ngày 14/4 đã tìm ra câu trả lời về việc loài gấu khi ngủ đông mà không hình thành cục máu đông.

Cụ thể, khi chúng bất động vào mùa đông, hàm lượng protein HSP47 trong máu thấp, khiến tiểu cầu khó kết dính vào nhau, giúp không phát triển các cục máu đông.


Một con gấu ngủ đông, cơ thể nó sẽ điều chỉnh để ngăn ngừa phát triển các cục máu đông nguy hiểm (Ảnh minh họa: Science news).

Hàm lượng protein này thấp không chỉ được tìm thấy riêng ở loài gấu mà chuột, lợn và những người với lối sống ít vận động do các vấn đề sức khỏe cũng có cùng sự bảo vệ này.

Tinen Iles, một nhà sinh vật học, Đại học Minnesota (Mỹ) cho biết: "Nghiên cứu này là một "bước tiến lớn" đã tìm ra cách động vật thích nghi để ngăn chặn các cục máu đông khi cơ thể bất động". 

Đồng thời, nó cũng giúp các nhà khoa học dựa vào cơ chế này để phát triển các loại thuốc giúp chống hình thành cục máu đông.

Protein HSP47 thường được tìm thấy trong các tế bào tạo nên các mô liên kết như xương và sụn.

Nó cũng được tìm thấy trong tiểu cầu, nơi HSP47 gắn vào collagen giúp tiểu cầu dính vào nhau.

Điều này rất hữu ích khi chúng ta bị tổn thương liên quan đến các vết cắt, trầy xước, giúp cơ thể không bị mất máu quá nhiều hay ngăn chặn máu tràn vào phổi trong phẫu thuật.

Nhà nghiên cứu Petzold, Khoa Tim mạch, Bệnh viện Đại học LMU Munich, Đức và các đồng nghiệp đã phân tích mẫu máu từ 13 con gấu nâu hoang dã (Ursus arctos) vào mùa đông và mùa hè.

Kết quả cho thấy, tiểu cầu từ các mẫu máu được lấy trong thời gian ngủ đông ít có khả năng kết tụ lại với nhau hơn các mẫu mùa hè và những mẫu máu đông lại chậm hơn.

Cụ thể, gấu ngủ đông, mức protein bằng khoảng 1/50 lượng được tìm thấy khi chúng hoạt động.

Để xác nhận rằng lượng protein HSP47 thấp trong máu là tác nhân đứng sau việc giúp gấu không hình thành cục máu đông, nhóm nghiên cứu đã làm các xét nghiệm trong phòng thí nghiệm với chuột.

Những con chuột thiếu protein có ít cục máu đông hơn và mức độ viêm thấp hơn so với những con vật có HSP47.

Hay những con lợn vừa mới sinh con buộc chúng phải ở cữ, nằm bất động tối đa khoảng 28 ngày cũng có mức HSP47 thấp hơn so với những con lợn bình thường.

Cơ chế này cũng phù hợp với những người ít vận động như do chấn thương tủy sống mà không bị hình thành cục máu đông.

Hiểu cách cơ thể con người điều chỉnh hàm lượng HSP47 là rất quan trọng để các nhà khoa học phát triển ra các loại thuốc có thể cân bằng  giữa việc ngăn ngừa cục máu đông và chảy máu quá nhiều.

TIN CŨ HƠN
Tại sao cá ngừ vây xanh ở Nhật Bản có giá lên đến hàng chục tỷ đồng?

Tại sao cá ngừ vây xanh ở Nhật Bản có giá lên đến hàng chục tỷ đồng?

Năm 2013, một con cá ngừ nặng 221 kg đã được bán ra với giá 1.8 triệu USD. Trong khi đó, một lọ cá ngừ đóng hộp ở siêu thị chỉ có giá trên dưới 2 USD.

Đăng ngày: 16/01/2026
Sau cừu Dolly, tại sao vẫn chưa nhân bản con người?

Sau cừu Dolly, tại sao vẫn chưa nhân bản con người?

Vào năm 1996, chú cừu Dolly gây xôn xao khắp thế giới sau khi trở thành động vật có vú đầu tiên được nhân bản thành công từ tế bào trưởng thành.

Đăng ngày: 16/01/2026
Vì sao loài chim không có răng?

Vì sao loài chim không có răng?

Các loài chim hiện đang sinh sống trên Trái Đất đều không có răng. Hãy cùng tìm hiểu nguyên nhân và khám phá về sự thật thú vị này.

Đăng ngày: 16/01/2026
Ngôi làng khắc nghiệt, lượng oxy cực thấp nhưng vì sao không ai muốn rời đi?

Ngôi làng khắc nghiệt, lượng oxy cực thấp nhưng vì sao không ai muốn rời đi?

Nằm ở Tây Tạng, đây được coi là một trong những ngôi làng có điều kiện sống khắc nghiệt nhất trên thế giới.

Đăng ngày: 15/01/2026
Vì sao khi huấn luyện mô hình ChatGPT cần tới 700.000 lít nước?

Vì sao khi huấn luyện mô hình ChatGPT cần tới 700.000 lít nước?

Nghiên cứu mới hé lộ, lượng nước khổng lồ được tiêu thụ trong quá trình huấn luyện GPT-3 đủ để sản xuất 370 xe BMW hay 320 xe điện Tesla.

Đăng ngày: 15/01/2026
Tại sao đàn ông Nga thích đeo khuyên tai?

Tại sao đàn ông Nga thích đeo khuyên tai?

Đối với đàn ông Nga, khuyên tai không chỉ đơn giản là món đồ trang sức.

Đăng ngày: 14/01/2026
Tất cả các loài mèo đều có đuôi dài, vậy tại sao đuôi của linh miêu lại ngắn như vậy?

Tất cả các loài mèo đều có đuôi dài, vậy tại sao đuôi của linh miêu lại ngắn như vậy?

Có bốn thành viên của chi Lynx: linh miêu Á-Âu, linh miêu Canada, linh miêu Iberia và linh miêu đuôi cộc, tất cả chúng đều có đuôi ngắn và đáng chú ý là ngắn hơn nhiều so với tất cả các loài khác trong họ mèo.

Đăng ngày: 14/01/2026
Khoa Học News