Tháp đá nghìn tấn 3.500 năm chưa từng được dựng lên

Tháp đá đồ sộ nặng 1.168 tấn, cao khoảng 42m, có những vết nứt do một sự cố thời xưa và không thể dựng lên làm tượng đài.

Có khoảng 30 tháp đá (obelisk) theo phong cách Ai Cập cổ đại trên khắp thế giới, trong đó công trình đứng cao nhất là tháp đá Lateran ở Rome với chiều cao 45,7 m. Tuy nhiên, còn một công trình đồ sộ hơn mà nhiều người chưa từng nghe đến, có lẽ vì nó chưa từng được dựng lên. Đó là Tháp đá Chưa hoàn thành (Unfinished Obelisk) - một trong những phát hiện khảo cổ quan trọng nhất về Ai Cập cổ đại đến nay. Đây cũng là tượng đài đơn nặng nhất mà người Ai Cập cổ đại từng thi công, IFL Science hôm 31/3 đưa tin.


Tháp đá Chưa hoàn thành nặng 1.168 tấn và cao khoảng 42m. (Ảnh: Aline Fortuna)

Tháp đá Chưa hoàn thành được phát hiện vào đầu thế kỷ 20, trong một mỏ đá ở thành phố Aswan, phía nam Ai Cập. Công trình 3.500 năm tuổi này được đặt nằm trong một khối đá granite khổng lồ, dường như bị bỏ quên theo thời gian.

Hatshepsut, pharaoh thứ 5 của Vương triều thứ 18 của Ai Cập, ra lệnh xây dựng Tháp đá Chưa hoàn thành vào năm 1473 - 1458 trước Công nguyên như một tháp đá phụ cho tháp Lateran. Trong quá trình xây dựng, một sự cố nào đó xảy ra, để lại những vết nứt lớn trên khối đá mà ngày nay vẫn có thể nhìn thấy. Điều này khiến công trình không thể dùng làm tượng đài nữa. Gần đó, các chuyên gia cũng tìm thấy đế tháp đá được chạm khắc một phần, có khả năng từng nhằm mục đích giữ cho tháp đá thẳng đứng.

Nếu được dựng lên, Tháp đá Chưa hoàn thành sẽ cao hơn khoảng 1/3 so với bất cứ tượng đài nào khác từng phát hiện. Tháp đá Lateran cũng chỉ cao 32 m nếu không tính phần đế hiện tại. Với trọng lượng lên tới 1.168 tấn và chiều cao khoảng 42 m, thậm chí việc dịch chuyển Tháp đá Chưa hoàn thành khỏi mặt đất cũng là một kỳ tích kỹ thuật, chưa nói đến việc dựng thẳng đứng. Điều này khiến các nhà khoa học đặt câu hỏi, làm thế nào người cổ đại xử lý được khối đá granite khổng lồ này.

Nhiều chuyên gia cho rằng người Ai Cập sẽ vần tháp đá lên xe trượt, vận chuyển tới bờ sông Nile và đưa xuống thuyền. Thuyền sẽ chở tháp đá xuôi dòng đến các khu định cư lớn hơn. Khi đã tới vị trí mong muốn, công nhân sẽ tận dụng một ngọn đồi lớn với độ dốc ổn định để kéo tháp đá lên bằng dây thừng và ròng rọc cho đến khi chạm tới đỉnh, Tại đây, họ sẽ từ từ hạ tháp đá xuống sao cho nó xoay thẳng đứng. Vì các kỹ thuật như vậy từng được mô tả trong giấy cói cổ xưa và người Ai Cập cũng đã di chuyển những tảng đá cực kỳ nặng để xây kim tự tháp, phương pháp này được đánh giá là khả thi.

Tháp đá ở Aswan chưa từng đứng thẳng, nhưng chính sự chưa hoàn thiện lại khiến nó trở thành công cụ vô giá giúp giải mã các kỹ thuật cắt đá của người Ai Cập cổ đại. Giới chuyên gia có thể nhìn thấy những vết đẽo gọt dọc theo các cạnh của đá granite và các đường kẻ bằng đất son giúp chỉ dẫn người thợ nên cắt ở đâu, giống như cách nghệ nhân hiện đại đánh dấu bằng bút chì.

TIN CŨ HƠN
Phát hiện hóa thạch

Phát hiện hóa thạch "người ngoài hành tinh" 280 triệu năm tuổi tại Tây Úc

Hóa thạch 280 triệu năm tuổi này có hình dáng kỳ lạ đến khó hiểu này khiến cho nhiều người khi mới nhìn vào sẽ nghĩ chắc chắn đây là hóa thạch của người ngoài hành tinh.

Đăng ngày: 31/01/2026
Những điều nhầm tưởng về khủng long

Những điều nhầm tưởng về khủng long

Danh sách dưới đây sẽ khám phá một số quan niệm sai lầm thường gặp về khủng long, và rằng chúng ta đã biết bao nhiêu về chúng, do tạp chí NewScientist liệt kê.

Đăng ngày: 23/01/2026
Thành phố của giới siêu giàu La Mã cổ đại chìm dưới đáy biển

Thành phố của giới siêu giàu La Mã cổ đại chìm dưới đáy biển

Thành phố Baiae nằm dưới lòng đại dương từng là nơi dành cho tầng lớp giàu có thời La Mã với nhiều công trình xa hoa lộng lẫy.

Đăng ngày: 22/01/2026
Bí ẩn xác ướp mèo lạ nghìn năm lạ nhất thế giới: Có 3 đuôi, 5 chân

Bí ẩn xác ướp mèo lạ nghìn năm lạ nhất thế giới: Có 3 đuôi, 5 chân

Thông qua chụp CT, các chuyên gia tại Viện nghiên cứu khảo cổ dự phòng quốc gia Pháp (INRAP) đã phát hiện xác ướp mèo lạ nhất thế giới.

Đăng ngày: 18/01/2026
Khai quật hơn 1.000 cổ vật trên núi Võ Đang

Khai quật hơn 1.000 cổ vật trên núi Võ Đang

Các nhà khảo cổ Trung Quốc công bố phát hiện một bộ sưu tập hiện vật lớn tại Di sản Thế giới nổi tiếng với những ngôi đền Đạo giáo.

Đăng ngày: 16/01/2026
Hé lộ bí ẩn về sự sụp đổ của các nền văn minh cổ đại qua bộ hài cốt cũ

Hé lộ bí ẩn về sự sụp đổ của các nền văn minh cổ đại qua bộ hài cốt cũ

Các nhà khoa học cho biết, các mầm bệnh tuyệt chủng đã mở ra sự sụp đổ của các nền văn minh cổ đại.

Đăng ngày: 16/01/2026

"Bình gốm thiên nga" - Báu vật tìm thấy từ đại dương

"Bình gốm hoa lam vẽ thiên nga" - bảo vật quốc gia - được tìm thấy khi khai quật tàu cổ bị đắm ở biển Cù Lao Chàm.

Đăng ngày: 14/01/2026
Khoa Học News