Tàn tích đế chế Mông Cổ trỗi dậy bên dưới lớp băng vĩnh cửu

Hiện tượng ấm lên toàn cầu khiến những lớp băng vĩnh cửu ở khu vực phía đông Á-Âu tan chảy, để lộ những ngôi mộ đáng sợ cùng xác ướp bên trong.

Một nghiên cứu được công bố trên tạp chí Communications Biology đã chỉ ra những phát hiện mới từ khoảng thời gian Đế chế Mông Cổ thống nhất vào năm 1206 sau Công nguyên.


Những khám phá mới hé lộ một phần về cuộc sống của giới thượng lưu Đế chế Mông Cổ trong giai đoạn họ đang đẩy mạnh cuộc chinh phục Á-Âu. (Ảnh: Shutterstock).

Giai đoạn này, Thành Cát Tư Hãn, vị thủ lĩnh khét tiếng, đồng thời là người sáng lập ra đế quốc Mông Cổ, đã phát động một loạt các chiến dịch quân sự đẫm máu trên khắp châu Á nhằm đặt nền móng cho đế chế lớn nhất trong lịch sử loài người trải dài từ bờ biển Thái Bình Dương của châu Á đến tận Đông Âu.

Cho đến nay, phần lớn những tàn tích của đế chế này đã bị vùi lấp trong lớp băng vĩnh cửu. Chúng chỉ mới lộ ra thời gian gần đây, khi hiện tượng ấm lên toàn cầu làm tan chảy lớp băng giá phía trên.

Trong các năm 2018, 2019, các nhà khoa học tìm thấy 11 bộ xương còn nguyên vẹn tại một hầm mộ cổ. Điều kỳ lạ là chúng vẫn ở trong tình trạng tốt một cách đáng ngạc nhiên, dù có tuổi đời hơn 800 năm.

Xung quanh các thi thể, các nhà khảo cổ cũng tìm thấy nhiều món đồ trang sức, vật liệu cao cấp, xa xỉ... Điều này cho thấy những người được mai táng dường như đều có địa vị cao trong xã hội.


Xác ướp 2.500 năm tuổi được bảo quản tốt tại một khu hầm mộ ở Mông Cổ. (Ảnh: Spiegel).

Ở nghiên cứu mới đây, các nhà khoa học đã đi sâu vào phân tích các hài cốt để hiểu rõ hơn về lối sống, cũng như chế độ ăn uống của những quý tộc Đế chế Mông Cổ.

Bằng cách xem xét các protein được tìm thấy trong cao răng của những cái xác, họ đã tìm thấy bằng chứng cho thấy những người này đã uống sữa ngựa, cừu, dê, bò Tây Tạng (hay còn gọi là yak).

Trong đó, bằng chứng về bò Tây Tạng thu hút các nhà khoa học hơn cả, vì loài động vật này vốn dĩ đóng một vai trò cực kỳ quan trọng trong văn hóa của người dân ở các vùng miền núi phía đông Á-Âu.

Trước đó, nhiều tài liệu cho thấy bò Tây Tạng cung cấp nguồn thực phẩm giàu calo, lông dày cho vải dệt ấm và chất béo để tạo ra những mặt hàng cần thiết như nến.


Bò Tây Tạng vẫn đóng một vai trò quan trọng trong văn hóa Mông Cổ ngày nay. (Ảnh: Getty).

Thông qua nghiên cứu mới, các nhà khoa học kỳ vọng rằng họ sẽ khám phá ra những nét mới về tôn giáo lâu đời và cuộc sống hàng ngày của giới thượng lưu đế chế Mông Cổ.

"Nghiên cứu giúp chúng tôi xác minh việc người Mông Cổ cổ đại sử dụng loài động vật mang tính biểu tượng này, cũng như mối quan hệ của nó với những người cai trị", Alicia Ventresca-Miller - giáo sư nhân chủng học tại Đại học Michigan cho biết.

Tuy nhiên Julia Clark, một nhà khảo cổ học, cảnh báo rằng nếu lớp băng vĩnh cửu tiếp tục xuống cấp, nhiều khả năng những thi thể và tàn tích cổ đại sẽ bị phá hủy trước khi chúng được khoa học khám phá và đánh giá đúng mức.

Cùng với đó là hoạt động trộm cướp tại các ngôi mộ cổ vẫn chưa có dấu hiệu được kiểm soát.

"Lớp băng tan chảy giúp các nhà khoa học dễ tìm thấy những bằng chứng lịch sử, nhưng đồng thời khiến các di tích trở nên dễ bị cướp bóc hơn", Julia Clark nói.

TIN CŨ HƠN
Phát hiện xác ướp sư tử đông lạnh 28.000 năm còn nguyên ria mép

Phát hiện xác ướp sư tử đông lạnh 28.000 năm còn nguyên ria mép

Con sư tử hang động non tên Sparta trông như đang ngủ sau hàng nghìn năm nằm dưới lớp đất đóng băng vĩnh cửu ở Siberia.

Đăng ngày: 04/04/2026
Tìm ra nguyên nhân khiến cho nền văn minh Maya sụp đổ

Tìm ra nguyên nhân khiến cho nền văn minh Maya sụp đổ

Phân tích của nghiên cứu cho thấy lượng mưa hàng năm giảm mạnh và độ ẩm giảm đã góp phần gây ra hạn hán và chấm dứt nền văn minh Maya.

Đăng ngày: 04/04/2026
Phát hiện

Phát hiện "thành phố mất tích" sâu 700m dưới lòng đại dương

Nằm ở phía Tây của rặng núi nằm sâu giữa Đại Tây Dương, có một đỉnh núi mà ở gần đó là một cảnh tượng của những ngọn tháp lởm chởm nhô lên giữa một vùng tăm tối.

Đăng ngày: 04/04/2026
Quét laser, sốc vì kim tự tháp mọc giữa đô thị 1.500 tuổi trong lòng Amazon

Quét laser, sốc vì kim tự tháp mọc giữa đô thị 1.500 tuổi trong lòng Amazon

Một đô thị với gần 500 cấu trúc lớn nhỏ, hàng trăm km kênh đào... hiện ra giữa rừng Amazon, vừa mang vẻ bí ẩn cổ xưa vừa có những thứ lẽ ra phải thuộc về thời hiện đại.

Đăng ngày: 02/04/2026
Tổ tiên loài người đã khám phá ra lửa khi nào?

Tổ tiên loài người đã khám phá ra lửa khi nào?

Khi nắm được sức mạnh của lửa trong tay, con người dần leo lên định chuỗi thức ăn. Nhưng sự kiện thay đổi lịch sử này diễn ra khi nào.

Đăng ngày: 31/03/2026
Điều gì sẽ xảy ra nếu hổ răng kiếm vẫn tồn tại cho đến ngày nay?

Điều gì sẽ xảy ra nếu hổ răng kiếm vẫn tồn tại cho đến ngày nay?

Hổ răng kiếm là một trong những loài động vật thuộc Kỷ băng hà được nhiều người biết tới nhất, tuy nhiên khoa hoc hiện đại vẫn chưa thực sự hiểu rõ về loài động vật săn mồi to lớn này.

Đăng ngày: 30/03/2026
Thủy quái Leviathan không còn là huyền thoại

Thủy quái Leviathan không còn là huyền thoại

Các nhà nghiên cứu vừa phát hiện những dấu tích hóa thạch của một con cá voi cổ đại với bộ răng to lớn đáng sợ.

Đăng ngày: 29/03/2026
Khoa Học News