Khoa Học News

Tàu Trung Quốc đem về đá núi lửa Mặt trăng 2 tỷ năm

Các chuyên gia phân tích mẫu vật tàu Hằng Nga 5 đem về năm ngoái và phát hiện đó là đá núi lửa Mặt trăng trẻ nhất từng thu thập.

Kết quả phân tích đá núi lửa basalt do tàu Hằng Nga 5 mang về từ Mặt trăng cho thấy, chúng hình thành từ magma trong một vụ phun trào núi lửa diễn ra khoảng hai tỷ năm trước. Số mẫu vật này nằm trong 1,73 kg đá mà con tàu thu thập tại khu vực mang tên Oceanus Procellarum tháng 12 năm ngoái. Nghiên cứu do 25 chuyên gia từ Australia, Anh, Trung Quốc, Thụy Điển và Mỹ tiến hành, xuất bản trên tạp chí Science hôm 8/10.


Địa điểm hạ cánh của tàu Hằng Nga 5 trên Mặt trăng. (Ảnh: CNSA)

Đây là mẫu đá núi lửa trẻ nhất từng thu thập trên Mặt trăng. Mẫu vật Mặt trăng thu được từ các nhiệm vụ trước đó như Apollo và Luna có niên đại tới hơn ba tỷ năm.

"Các quan sát từ xa chỉ ra, có thể tồn tại basalt trẻ trên Mặt trăng, nhưng đây là sự xác nhận trực tiếp đầu tiên cho thấy chúng thực sự tồn tại. Kết quả này cũng giúp xác nhận rằng các kỹ thuật quan sát từ xa của chúng tôi hiệu quả - tin tốt cho những người nghiên cứu Mặt trăng và cả các hành tinh khác như sao Hỏa", Alexander Nemchin, tác giả chính của nghiên cứu, giáo sư tại Trung tâm Công nghệ và Khoa học Vũ trụ thuộc Đại học Curtin (Australia), cho biết.

Oceanus Procellarum hình thành từ dung nham đông cứng lại sau một vụ phun trào núi lửa cổ đại. Khu vực này chứa nhiều nguyên tố sinh nhiệt, gồm kali, thorium và uranium. Chúng sinh nhiệt qua quá trình phân rã phóng xạ và có thể đã duy trì hoạt động magma kéo dài ở nửa gần của Mặt trăng. Tuy nhiên, các phân tích hiện tại vẫn chưa xác định được cụ thể nguồn nhiệt gây ra hoạt động núi lửa muộn.

Nhóm chuyên gia quốc tế làm việc từ xa với một phòng thí nghiệm ở Bắc Kinh để xác định tuổi của mẫu đá Mặt trăng bằng các máy khối phổ. Nemchin cho biết, bước tiếp theo sẽ là tìm hiểu quá trình hình thành của số đá này.

"Nghiên cứu nguyên tố sinh nhiệt là một trong những bước đầu tiên chúng tôi cần làm để tìm hiểu cơ chế hình thành basalt trẻ. Một cuộc nghiên cứu hóa học toàn diện sẽ giúp xác định magma hình thành trong những điều kiện nào và chỉ ra cơ chế hình thành cụ thể", ông nói.

Trung Quốc dự định phóng tàu đổ bộ Mặt trăng tiếp theo, Hằng Nga 6, vào năm 2024. Con tàu sẽ thu thập mẫu vật gần cực nam rồi trở về Trái đất. Trạm đổ bộ và robot Hằng Nga 4, phóng cuối năm 2018, đã thu thập dữ liệu hơn 1.000 ngày ở nửa tối của Mặt trăng.

TIN CŨ HƠN
Trái đất sẽ bị huỷ diệt vào năm 2029 hay 2036?

Trái đất sẽ bị huỷ diệt vào năm 2029 hay 2036?

Nhiều nhà nghiên cứu tin rằng một tiểu hành tinh có thể va chạm vào Trái đất vào bất cứ lúc nào. Và các số liệu thống kê cho thấy rằng một thiên thể to cỡ quả bóng đá hoàn toàn có khả năng huỷ diệt sự sống trên trái đất

Đăng ngày: 06/06/2026
Khoảng cách từ Trái Đất đến các thiên thể trong hệ Mặt Trời

Khoảng cách từ Trái Đất đến các thiên thể trong hệ Mặt Trời

Nếu chế tạo được tàu vũ trụ di chuyển với vận tốc ánh sáng 1.080 triệu km/h, con người có thể khám phá những hành tinh xa xôi trong hệ Mặt Trời chỉ trong phút chốc.

Đăng ngày: 05/06/2026
Khoa học vũ trụ: Thứ tự của 8 (hoặc 9) hành tinh trong Hệ Mặt Trời

Khoa học vũ trụ: Thứ tự của 8 (hoặc 9) hành tinh trong Hệ Mặt Trời

Kể từ khi phát hiện ra sao Diêm Vương vào năm 1930, trẻ em đến tuổi đi học sẽ được học về chín hành tinh trong hệ mặt trời của chúng ta.

Đăng ngày: 05/06/2026
Phát hiện siêu Trái đất kim cương có khả năng “tái sinh”

Phát hiện siêu Trái đất kim cương có khả năng “tái sinh”

Nhờ kính viễn vọng James Webb, các nhà thiên văn học phát hiện hành tinh dung nham nóng rực cấu tạo từ kim cương phát triển khí quyển thứ hai sau khi sao chủ phá hủy khí quyển ban đầu.

Đăng ngày: 01/06/2026
Tổng quan về sao Mộc

Tổng quan về sao Mộc

Sao Mộc hay Mộc tinh là hành tinh thứ năm tính từ Mặt Trời và là hành tinh lớn nhất trong Hệ Mặt Trời.

Đăng ngày: 26/05/2026
Tổng quan về sao Thủy

Tổng quan về sao Thủy

Sao Thủy hay Thủy Tinh là hành tinh nhỏ nhất và gần Mặt Trời nhất trong tám hành tinh thuộc Hệ Mặt Trời, với chu kỳ quỹ đạo bằng 88 ngày Trái Đất.

Đăng ngày: 15/05/2026
Hành tinh "siêu Trái Đất" có thể chứa sự sống

Hành tinh "siêu Trái Đất" có thể chứa sự sống

Một ngoại hành tinh ở cách 111 năm ánh sáng có thể là phiên bản lớn của Trái Đất với những điều kiện phù hợp cho sự sống.

Đăng ngày: 10/05/2026
Khoa Học News