Thành phố thẳng đứng cổ xưa nhất có nguy cơ sụp đổ

Mưa lũ đang đe dọa những tòa tháp cao trong thành phố hàng trăm năm tuổi Shibam và nhiều công trình nổi tiếng khác ở lân cận.

Được mệnh danh là "Manhattan của sa mạc" với những tòa nhà chọc trời hàng trăm năm tuổi, thành phố cổ đại Shibam cách Sanaa, thủ đô Yemen 480km về phía đông, tránh khỏi sự tàn phá trong cuộc nội chiến nhưng đang có nguy cơ sụp đổ do hư hỏng trong mưa lũ. Thành phố xây dựa vào những vách đá, khu vực Di sản Thế giới do UNESCO công nhận nằm ở mũi núi phía trên thung lũng sông Wadi Hadramawt thuộc miền trung Yemen. Một số trong hàng trăm tòa tháp bằng gạch bùn hong nắng cao 7 tầng. Nhiều tòa có niên đại từ thế kỷ 16, tất cả chen chúc bên trong một bức tường bảo vệ.


Thành phố cổ đại Shibam. (Video: AFP).

Shibam từng là ốc đảo dừng chân của các đoàn lạc đà trên các tuyến đường buôn bán gia vị và trầm hương trên khắp Arab. Các công trình bằng gạch bùn cần tu sửa thường xuyên nhưng nền kinh tế Yemen đã suy sụp sau nhiều năm chìm trong nội chiến. "Thành phố trông như vừa trải qua thiên tai", Abdulwahab Jaber, một cán bộ ở địa phương, nhận xét.

Jaber cho biết ít nhất 4 tòa tháp bị phá hủy hoàn toàn và 15 tòa khác bị hư hỏng trong các đợt lũ gần đây. Những bức tường đất cũng đổ nát. Hassan Aidid, giám đốc Tổ chức Bảo tồn Thành phố Lịch sử ở Yemen, chia sẻ mái nhà và ngoại thất của các tòa tháp bùn bị hư hại nhiều nhất. Cư dân trong thành phố cũng không thể tu sửa do chiến tranh và đời sống khó khăn, theo Aidid.


Shibam là một trong 3 di tích lịch sử với kiến trúc gạch bùn ở vùng Hadramawt, Yemen.

Thành phố với tòa tháp và ngõ nhỏ dày đặc quá chật hẹp để ôtô ra vào. UNESCO đưa Shibam vào danh sách Di sản Thế giới năm 1982 nhưng đến năm 2015, tổ chức này phải bổ sung quần thể kiến trúc vào Danh sách di sản thế giới bị đe dọa. Chính quyền thành phố đang hợp tác với UNESCO nhằm tiến hành sửa chữa. Mục tiêu là tu sửa khoảng 40 tòa nhà với chi phí 194.000 USD. "Vẫn còn một số khó khăn. Công việc tiến triển chậm do thiếu nguồn nhân lực có trình độ ở địa phương", Barak Baswitine, giám đốc Hiệp hội kiến trúc gạch bùn ở Shibam, cho biết.

Shibam là một trong 3 di tích lịch sử với kiến trúc gạch bùn ở vùng Hadramawt, Yemen. Cách 20km về phía đông của Shibam là một trong những tòa tháp bằng gạch bùn lớn nhất thế giới, cung điện Seiyun. Công trình này cũng có nguy cơ sụp đổ do mưa lớn và nhiều năm bỏ không.

TIN CŨ HƠN
Bí ẩn xác ướp mèo lạ nghìn năm lạ nhất thế giới: Có 3 đuôi, 5 chân

Bí ẩn xác ướp mèo lạ nghìn năm lạ nhất thế giới: Có 3 đuôi, 5 chân

Thông qua chụp CT, các chuyên gia tại Viện nghiên cứu khảo cổ dự phòng quốc gia Pháp (INRAP) đã phát hiện xác ướp mèo lạ nhất thế giới.

Đăng ngày: 18/01/2026
Loài vượn khổng lồ ở Đông Nam Á thời tiền sử

Loài vượn khổng lồ ở Đông Nam Á thời tiền sử

Gigantopithecus blacki, vượn khổng lồ sống cách đây 9 triệu năm, cao 3 mét và nặng 6 tạ, được coi là loài linh trưởng lớn nhất từng tồn tại trên Trái Đất.

Đăng ngày: 14/01/2026
Phát hiện mới về cái nôi của nền toán học nhân loại

Phát hiện mới về cái nôi của nền toán học nhân loại

Các nhà khoa học Bỉ cho biết họ vừa giải mã được những dấu tích khắc trên đốt xương Ishango được một nhà địa chất học người Bỉ phát hiện ở châu Phi cách đây nửa thế kỷ.

Đăng ngày: 10/01/2026
Phát hiện “kẹo cao su cổ đại” 8.000 năm tuổi

Phát hiện “kẹo cao su cổ đại” 8.000 năm tuổi

Các nhà nhân chủng học New Zealand vừa phát hiện ra những bằng chứng cho thấy người cổ đại đã sử dụng một loại "kẹo cao su" tự nhiên để chế tạo ra keo dùng cho săn bắn.

Đăng ngày: 03/01/2026
Tìm thấy hóa thạch hà mã cổ đại được mệnh danh

Tìm thấy hóa thạch hà mã cổ đại được mệnh danh "máy hút bụi"

Các nhà khoa học mới tìm thấy hóa thạch của loài mà hã sống cách đây khoảng 23 triệu năm đã từng sử dụng chiếc mõm đặc biệt như cái máy hút bụi.

Đăng ngày: 03/01/2026
9 khám phá khảo cổ đang

9 khám phá khảo cổ đang "đi đường quyền" với khoa học, đến giờ vẫn chưa ai giải thích được

Trái đất ra đời từ 4,5 tỉ năm trước. Với lịch sử lâu đời như vậy, có rất nhiều bí ẩn trong quá khứ mà đến giờ chúng ta vẫn chưa thể tìm ra.

Đăng ngày: 02/01/2026
Dấu vết mộ cổ chứng minh Chúa Jesus từng có vợ và con trai

Dấu vết mộ cổ chứng minh Chúa Jesus từng có vợ và con trai

Mới đây, các nhà khảo cổ học đã phát hiện ra điều mới lạ trong khu mộ chúa Jesus tại Jerusalem. Kết quả nghiên cứu hé lộ răng Chúa Jesus từng có vợ và một người con trai có tên là Judah.

Đăng ngày: 02/01/2026
Khoa Học News