Thế giới từng bị thống trị bởi sinh vật khổng lồ không răng

Loài thằn lằn bay với sải cánh khổng lồ từng cai trị bầu trời 60 triệu năm trước và đóng một vai trò quan trọng trong hệ sinh thái kỷ Creta muộn. Tuy to xác, những con vật này không có răng.

Loài thằn lằn bay khổng lồ thuộc họ Azhdarchidae có sải cánh dài tới 12 mét và không có răng. Nghiên cứu mới cho thấy, chúng thay thế họ hàng có răng của chúng khoảng 90 triệu năm trước để trở thành loài chiếm ưu thế sau khi nồng độ cao của khí carbon dioxide giết chết các loài vi sinh vật biển quan trọng, dẫn tới tuyệt chủng hàng loạt, Livescience cho hay.


Thằn lằn bay Azhdarchid. (Hình minh họa: Mark Witton Darren Naish)

“Sự thay đổi loài thống trị từ loài thằn lằn bay có răng sang không có răng dường như phản ánh một số thay đổi cơ bản trong hệ sinh thái kỷ Phấn trắng mà chúng tôi vẫn chưa hiểu rõ”, Alexander Averianov từ Viện khoa học Nga nói.

Các tài liệu về hóa thạch cho thấy thằn lằn bay rất có thể là loài động vật có xương sống biết bay đầu tiên và chúng xuất hiện từ 220 triệu năm trước. Tên Azhdarchidae có nguồn gốc từ Ba Tư "aždarha" có nghĩa là con rồng.

Giới khoa học biết rất ít về loài thằn lằn bay, hóa thạch thu được phần lớn không đầy đủ nhất là những hóa thạch ở kỷ Creta muộn. Hầu hết hóa thạch về thằn lằn bay Azhdarchidae được bảo quản trong các lớp trầm tích, xương của chúng nhỏ hơn xương khủng long và còn sót lại rất ít, vì vậy các nhà khảo cổ học gặp rất nhiều khó khăn để ước tính thời kỳ sinh sống của chúng.

Sau khi kiểm tra 54 hóa thạch Azhdarchidae, Averianov đi đến kết luận rằng hầu hết các loài thằn lằn bay không có răng có thể sống ở gần hồ và dọc theo bờ biển, tuy nhiên việc thiếu các hóa thạch dẫn tới một số nhà khoa học khác “thổi phồng” số loài thằn lằn bay và phân loại sai một số mảnh xương.

Trong một nỗ lực để tìm hiểu thêm về sự tiến hóa của thằn lằn bay, các nhà khoa học tạo ra một cơ sở dữ liệu trực tuyến của hóa thạch được gọi là PteroTerra, bản đồ thể hiện sự phân bố của các loài sinh vật cổ đại sbằng cách sử dụng Google Earth. Kết quả của nghiên cứu được công bố trên tạp chí ZooKeys.

TIN CŨ HƠN
Tìm thấy hóa thạch hà mã cổ đại được mệnh danh

Tìm thấy hóa thạch hà mã cổ đại được mệnh danh "máy hút bụi"

Các nhà khoa học mới tìm thấy hóa thạch của loài mà hã sống cách đây khoảng 23 triệu năm đã từng sử dụng chiếc mõm đặc biệt như cái máy hút bụi.

Đăng ngày: 03/01/2026
Dấu vết mộ cổ chứng minh Chúa Jesus từng có vợ và con trai

Dấu vết mộ cổ chứng minh Chúa Jesus từng có vợ và con trai

Mới đây, các nhà khảo cổ học đã phát hiện ra điều mới lạ trong khu mộ chúa Jesus tại Jerusalem. Kết quả nghiên cứu hé lộ răng Chúa Jesus từng có vợ và một người con trai có tên là Judah.

Đăng ngày: 02/01/2026
Kim tự tháp Ai Cập được xây dựng như thế nào?

Kim tự tháp Ai Cập được xây dựng như thế nào?

Người Aztec, người Maya và người Ai Cập cổ thuộc ba nền văn minh rất khác nhau nhưng lại cùng chung một biểu tượng: các kim tự tháp.

Đăng ngày: 02/01/2026
Giải oan cho loài chim bị con người tuyệt diệt

Giải oan cho loài chim bị con người tuyệt diệt

Dodo - loài chim bị con người tàn sát đến mức tuyệt chủng - luôn bị gán cho biệt danh "ngu ngốc, khờ khạo".

Đăng ngày: 31/12/2025
Thủy quái Leviathan không còn là huyền thoại

Thủy quái Leviathan không còn là huyền thoại

Các nhà nghiên cứu vừa phát hiện những dấu tích hóa thạch của một con cá voi cổ đại với bộ răng to lớn đáng sợ.

Đăng ngày: 28/12/2025
Hé lộ gương mặt thật của Chúa Jesus

Hé lộ gương mặt thật của Chúa Jesus

Bằng công nghệ hiện đại, các khoa học gia đã tạo nên một phiên bản "hợp lý" hơn về gương mặt của Chúa Jesus.

Đăng ngày: 27/12/2025
Phát hiện phòng tắm niên đại 2.000 năm của người Do Thái cổ

Phát hiện phòng tắm niên đại 2.000 năm của người Do Thái cổ

Mới đây, các nhà khảo cổ học đã phát hiện một phòng tắm nghi thức Do Thái cổ có niên đại 2000 năm tuổi ngay dưới sàn nhà khách tại một gia đình gần Jerusalem.

Đăng ngày: 18/12/2025
Khoa Học News