Khoa Học News

Thế giới từng bị thống trị bởi sinh vật khổng lồ không răng

Loài thằn lằn bay với sải cánh khổng lồ từng cai trị bầu trời 60 triệu năm trước và đóng một vai trò quan trọng trong hệ sinh thái kỷ Creta muộn. Tuy to xác, những con vật này không có răng.

Loài thằn lằn bay khổng lồ thuộc họ Azhdarchidae có sải cánh dài tới 12 mét và không có răng. Nghiên cứu mới cho thấy, chúng thay thế họ hàng có răng của chúng khoảng 90 triệu năm trước để trở thành loài chiếm ưu thế sau khi nồng độ cao của khí carbon dioxide giết chết các loài vi sinh vật biển quan trọng, dẫn tới tuyệt chủng hàng loạt, Livescience cho hay.


Thằn lằn bay Azhdarchid. (Hình minh họa: Mark Witton Darren Naish)

“Sự thay đổi loài thống trị từ loài thằn lằn bay có răng sang không có răng dường như phản ánh một số thay đổi cơ bản trong hệ sinh thái kỷ Phấn trắng mà chúng tôi vẫn chưa hiểu rõ”, Alexander Averianov từ Viện khoa học Nga nói.

Các tài liệu về hóa thạch cho thấy thằn lằn bay rất có thể là loài động vật có xương sống biết bay đầu tiên và chúng xuất hiện từ 220 triệu năm trước. Tên Azhdarchidae có nguồn gốc từ Ba Tư "aždarha" có nghĩa là con rồng.

Giới khoa học biết rất ít về loài thằn lằn bay, hóa thạch thu được phần lớn không đầy đủ nhất là những hóa thạch ở kỷ Creta muộn. Hầu hết hóa thạch về thằn lằn bay Azhdarchidae được bảo quản trong các lớp trầm tích, xương của chúng nhỏ hơn xương khủng long và còn sót lại rất ít, vì vậy các nhà khảo cổ học gặp rất nhiều khó khăn để ước tính thời kỳ sinh sống của chúng.

Sau khi kiểm tra 54 hóa thạch Azhdarchidae, Averianov đi đến kết luận rằng hầu hết các loài thằn lằn bay không có răng có thể sống ở gần hồ và dọc theo bờ biển, tuy nhiên việc thiếu các hóa thạch dẫn tới một số nhà khoa học khác “thổi phồng” số loài thằn lằn bay và phân loại sai một số mảnh xương.

Trong một nỗ lực để tìm hiểu thêm về sự tiến hóa của thằn lằn bay, các nhà khoa học tạo ra một cơ sở dữ liệu trực tuyến của hóa thạch được gọi là PteroTerra, bản đồ thể hiện sự phân bố của các loài sinh vật cổ đại sbằng cách sử dụng Google Earth. Kết quả của nghiên cứu được công bố trên tạp chí ZooKeys.

Thông tin biên tập: Xem tại đây
TIN CŨ HƠN
Phát hiện hóa thạch 52 triệu năm tuổi của sinh vật kì lạ

Phát hiện hóa thạch 52 triệu năm tuổi của sinh vật kì lạ

Theo đánh giá đây là một hóa thạch rất có giá trị đối với việc giải mã những bí ẩn cổ đại.

Đăng ngày: 30/08/2026
Màn bí ẩn về nơi chôn cất Thành Cát Tư Hãn

Màn bí ẩn về nơi chôn cất Thành Cát Tư Hãn

Nơi chôn cất Thành Cát Tư Hãn từ lâu đã trở thành chủ đề gây tranh cãi. Theo sử sách lưu truyền, người lập nên đế chế Mông Cổ yêu cầu được chôn trong một ngôi mộ vô danh.

Đăng ngày: 26/08/2026
Chiếc cốc nano đi trước thời đại của người La Mã

Chiếc cốc nano đi trước thời đại của người La Mã

Chiếc cốc 1.600 năm tuổi từ thời La Mã cổ đại có màu xanh ngọc khi ánh sáng chiếu từ phía trước và chuyển sang màu đỏ khi ánh sáng chiếu từ phía sau.

Đăng ngày: 15/08/2026
Những mỹ phẩm kịch độc thời Trung cổ

Những mỹ phẩm kịch độc thời Trung cổ

Chì và asen là những chất cực độc nhưng lại được phụ nữ dùng phổ biến để làm đẹp ở thời cổ đại.

Đăng ngày: 23/07/2026
Kỳ lạ chiếc tủ lạnh hoành tráng thời cổ đại

Kỳ lạ chiếc tủ lạnh hoành tráng thời cổ đại

Chắc hẳn nhiều người cho rằng tủ lạnh là thành tựu khoa học của thế kỷ 20. Ít người biết rằng tủ lạnh đã có từ thời cổ đại, từ năm 400 trước Công nguyên.

Đăng ngày: 10/07/2026
Bất ngờ phát hiện thành phố ngầm nghìn tuổi khi sửa nhà

Bất ngờ phát hiện thành phố ngầm nghìn tuổi khi sửa nhà

Một người đàn ông Thổ Nhĩ Kỳ trong khi sửa nhà vô tình phát hiện ra đường hầm dẫn vào thành phố cổ dưới lòng đất hàng nghìn năm trước.

Đăng ngày: 06/07/2026
Hàng chục cân vàng rải quanh quan tài cháu trai Hán Vũ Đế

Hàng chục cân vàng rải quanh quan tài cháu trai Hán Vũ Đế

Dù mới khai quật lớp ngoài quan tài cháu trai Hán Vũ Đế nhưng các nhà khảo cổ đã thu được hàng trăm đồ tạc tác bằng vàng với trọng lượng gần 40kg.

Đăng ngày: 06/07/2026
Khoa Học News