Thiên hà "hóa thạch" đâm vào dải Ngân Hà 10 tỷ năm trước

Thiên hà Heracles bị chôn vùi ở trung tâm dải Ngân Hà giúp hé lộ thêm thông tin về "ngôi nhà vũ trụ" của Trái đất vào thời sơ khai.

Các nhà khoa học phát hiện thiên hà "hóa thạch" mang tên Heralces ẩn trong dải Ngân Hà. Thiên hà này nhiều khả năng đã va chạm với dải Ngân Hà 10 tỷ năm trước, khi dải Ngân Hà vẫn còn non trẻ. Nghiên cứu mới đăng trên tạp chí The Monthly Notices of Royal Astronomical Society hôm 20/10.


Thiên hà Heralces (các vòng màu đỏ) nằm bên trong dải Ngân Hà. (Ảnh: Danny Horta-Darrington/NASA/JPL-Caltech/SDSS).

Tàn dư của Heracles chiếm khoảng 1/3 khối lượng quầng thiên hà hình cầu của dải Ngân Hà. Dù có kích thước lớn, các nhà thiên văn không phát hiện ra nó cho đến khi nghiên cứu kỹ hàng chục nghìn ngôi sao.

Ricardo Schiavon, tiến sĩ tại Viện Nghiên cứu Vật lý thiên văn thuộc Đại học Liverpool John Moores, cùng các cộng sự phân tích dữ liệu từ Apogee, dự án thu thập lượng thông tin khổng lồ về hơn nửa triệu ngôi sao trong dải Ngân Hà.

"Để tìm thấy thiên hà hóa thạch như Heracles, chúng tôi phải quan sát thành phần hóa học cụ thể và chuyển động của hàng chục nghìn ngôi sao. Việc này vô cùng khó đối với những ngôi sao ở trung tâm dải Ngân Hà vì chúng bị các đám mây bụi liên sao che khuất. Apogee giúp chúng tôi xuyên qua đám mây bụi đó và có thể nhìn tới phần sâu nhất từ trước đến nay trong trung tâm dải Ngân Hà", Schiavon cho biết.

Để phân biệt những ngôi sao đến từ Heracles với sao của dải Ngân Hà, nhóm nghiên cứu đo đạc thành phần hóa học và vận tốc sao bằng các thiết bị thuộc dự án Apogee. "Trong số hàng chục nghìn ngôi sao mà chúng tôi quan sát, vài trăm ngôi sao có thành phần hóa học và vận tốc rất khác. Chúng đặc biệt đến mức chỉ có thể đến từ thiên hà khác. Nhờ nghiên cứu kỹ những ngôi sao này, chúng tôi có thể tìm ra vị trí chính xác và quá khứ của thiên hà hóa thạch Heracles", Danny Horta, nghiên cứu sinh tại Đại học Liverpool John Moores, giải thích.

Dựa vào kết quả nghiên cứu, nhóm nhà khoa học cho rằng vụ va chạm với Heracles là sự kiện lớn trong quá khứ của dải Ngân Hà. Điều này khiến dải Ngân Hà trở nên độc đáo vì đa số thiên hà xoắn ốc lớn trải qua "tuổi thơ" bình lặng hơn nhiều.

"Là ngôi nhà vũ trụ của con người, dải Ngân Hà vốn đã rất đặc biệt với chúng ta. Tuy nhiên, việc thiên hà cổ đại Heracles bị chôn vùi bên trong khiến dải Ngân Hà càng thêm đặc biệt", Schiavon nhận xét.

TIN CŨ HƠN
Khám phá các giai đoạn trong chu kỳ của Mặt Trăng

Khám phá các giai đoạn trong chu kỳ của Mặt Trăng

Các giai đoạn (pha) của Mặt Trăng thay đổi một cách tuần hoàn, phụ thuộc vào góc chiếu của Mặt Trời tới Mặt Trăng và vị trí quan sát trên Trái Đất.

Đăng ngày: 11/03/2026
Dải Ngân hà là gì? Ngân hà và Thiên hà khác gì nhau?

Dải Ngân hà là gì? Ngân hà và Thiên hà khác gì nhau?

Trong bài viết này chúng ta sẽ tìm hiểu dải Ngân hà và Thiên hà, Ngân hà và Thiên hà khác nhau như thế nào? Mời các bạn cùng tham khảo.

Đăng ngày: 10/03/2026
Trái đất sẽ bị huỷ diệt vào năm 2029 hay 2036?

Trái đất sẽ bị huỷ diệt vào năm 2029 hay 2036?

Nhiều nhà nghiên cứu tin rằng một tiểu hành tinh có thể va chạm vào Trái đất vào bất cứ lúc nào. Và các số liệu thống kê cho thấy rằng một thiên thể to cỡ quả bóng đá hoàn toàn có khả năng huỷ diệt sự sống trên trái đất

Đăng ngày: 07/03/2026
Trái đất bắt đầu hình thành như thế nào?

Trái đất bắt đầu hình thành như thế nào?

Kênh truyền hình National Geographic danh tiếng mới đây đã cho công chiếu một đoạn clip ngắn diễn giải về sự hình thành Trái đất trong vũ trụ.

Đăng ngày: 06/03/2026
Khoa học vũ trụ: Thứ tự của 8 (hoặc 9) hành tinh trong Hệ Mặt Trời

Khoa học vũ trụ: Thứ tự của 8 (hoặc 9) hành tinh trong Hệ Mặt Trời

Kể từ khi phát hiện ra sao Diêm Vương vào năm 1930, trẻ em đến tuổi đi học sẽ được học về chín hành tinh trong hệ mặt trời của chúng ta.

Đăng ngày: 06/03/2026
Khoảng cách từ Trái Đất đến các thiên thể trong hệ Mặt Trời

Khoảng cách từ Trái Đất đến các thiên thể trong hệ Mặt Trời

Nếu chế tạo được tàu vũ trụ di chuyển với vận tốc ánh sáng 1.080 triệu km/h, con người có thể khám phá những hành tinh xa xôi trong hệ Mặt Trời chỉ trong phút chốc.

Đăng ngày: 06/03/2026
Ngôi sao còn già hơn vũ trụ

Ngôi sao còn già hơn vũ trụ

Trong một phát hiện khiến nhiều người ngạc nhiên, ngôi sao già nhất lại có tuổi đời còn lâu hơn cả vũ trụ. Sao HD 140283, hay còn gọi là sao Methuselah, không hề xa lạ với các nhà thiên văn học Trái đất.

Đăng ngày: 04/03/2026
Khoa Học News