Thiên hà nhiều lần đâm xuyên qua dải Ngân Hà

Thiên hà lùn Sagittarius cách dải Ngân Hà khoảng 26.000 năm ánh sáng có thể là yếu tố thúc đẩy Mặt Trời hình thành.

Nhà nghiên cứu Tomás Ruiz-Lara tại Viện Vật lý thiên văn Quần đảo Canary, Tây Ban Nha, cùng đồng nghiệp phân tích dữ liệu từ kính viễn vọng không gian Gaia để đo tuổi của những ngôi sao trong vòng 6.500 năm ánh sáng quanh hệ Mặt Trời, New Scientist hôm 25/5 đưa tin.


Đường đi của Sagittarius qua đĩa thiên hà của dải Ngân Hà. (Ảnh: New Scientist).

Nhóm chuyên gia phát hiện có ba thời kỳ sao mới tăng cường hình thành, xảy ra khoảng 5,7 tỷ năm, 1,9 tỷ năm và 1 tỷ năm trước. Họ cũng tìm được dấu hiệu cho thấy một đợt bùng nổ sao mới bắt đầu cách đây 70 triệu năm và có vẻ vẫn kéo dài đến nay. Các đợt bùng nổ xảy ra trùng với thời điểm thiên hà lùn Sagittarius đâm xuyên qua dải Ngân Hà.  

Sagittarius quay quanh dải Ngân Hà và cũng là một trong những thiên hà gần nhất. Dù kích thước chỉ bằng chưa đến 1/10 dải Ngân Hà, có vẻ Sagittarius vẫn gây ảnh hưởng lớn đến sự hình thành sao tại đây. Thậm chí hệ Mặt Trời cũng có khả năng hình thành sau vụ va chạm 5,7 tỷ năm trước.

"Dải Ngân Hà đang ở trạng thái cân bằng, tĩnh lặng. Việc Sagittarius đi qua giống như ném một hòn đá xuống hồ", Ruiz-Lara cho biết. Nó tạo thành những gợn sóng trong đám mây khí bụi của dải Ngân Hà, khiến một số khu vực trở nên đậm đặc hơn và bắt đầu hình thành sao mới hiệu quả hơn.

"Có thể nếu thiếu Sagittarius, hệ Mặt Trời sẽ không tồn tại", Ruiz-Lara nhận định. Ông cho biết, thời gian hệ Mặt Trời hình thành khớp với lần đầu tiên Sagittarius đâm vào dải Ngân Hà, nhưng chưa thể khẳng định chắc chắn vụ va chạm là nguyên nhân.

Số vụ va chạm như vậy có thể xảy ra ngày càng thường xuyên vì quỹ đạo của Sagittarius quanh dải Ngân Hà đang thu hẹp. "Sagittarius đang đến gần hơn từng chút một, cuối cùng sẽ sáp nhập với dải Ngân Hà", Ruiz-Lara nói.

TIN CŨ HƠN
50.000 dải thiên hà rực rỡ trên bản đồ vũ trụ 3D

50.000 dải thiên hà rực rỡ trên bản đồ vũ trụ 3D

Một tấm bản đồ 3D gần như hoàn chỉnh nhất về vũ trụ do chương trình khảo sát Two Micron All-Sky Survey, còn gọi 2MASS tạo nên, cho thấy, 50.000 dải thiên hà rực rỡ tồn tại giữa ánh sáng hồng ngoại trong vũ trụ.

Đăng ngày: 06/05/2026
Những sự thật thú vị về vũ trụ có thể bạn chưa biết

Những sự thật thú vị về vũ trụ có thể bạn chưa biết

Cho tới nay, thế giới vũ trụ rộng lớn vẫn còn là chứa đựng nhiều điều bí ẩn mà khoa học hiện đại vẫn chưa khám phá hết.

Đăng ngày: 05/05/2026
Khoảng cách từ Trái Đất đến Mặt Trời là bao nhiêu?

Khoảng cách từ Trái Đất đến Mặt Trời là bao nhiêu?

Trái Đất và các hành tinh hàng xóm, cùng các tiểu hành tinh, hành tinh lùn, thiên thạch, sao chổi... thuộc hệ Mặt Trời (Thái Dương hệ) với Mặt Trời là trung tâm của hệ này.

Đăng ngày: 11/04/2026
Các hành tinh trong Hệ Mặt trời

Các hành tinh trong Hệ Mặt trời

Hệ Mặt trời (hay Thái Dương Hệ) là hệ hành tinh gồm có Mặt Trời ở trung tâm và các vật quay xung quanh.

Đăng ngày: 11/04/2026
Năm ánh sáng là gì? Một năm ánh sáng bằng bao nhiêu km?

Năm ánh sáng là gì? Một năm ánh sáng bằng bao nhiêu km?

Năm ánh sáng là đơn vị đo thông dụng ngoài vũ trụ bao la, rộng lớn. Và người ta thường nhầm lẫn nghĩ rằng đây là đơn vị đo thời gian.

Đăng ngày: 09/04/2026
12 điều kỳ thú nhất về Sao Kim

12 điều kỳ thú nhất về Sao Kim

Sao Kim, hành tinh thứ hai gần Mặt Trời là một vì tinh tú khá kỳ thú. Hãy cùng khám phá những điều kỳ lạ về một trong những người “anh em láng giềng” gần gũi nhất với Hành Tinh Xanh của chúng ta trong Hệ Mặt Trời.

Đăng ngày: 09/04/2026
Không bao giờ nhìn thấy đầy đủ Mặt Trăng từ Trái Đất

Không bao giờ nhìn thấy đầy đủ Mặt Trăng từ Trái Đất

Mặt trăng là vệ tinh tự nhiên duy nhất của Trái đất và cũng là hành tinh duy nhất mà con người đã từng đặt chân lên.

Đăng ngày: 09/04/2026
Khoa Học News