Tìm ra nguồn gốc của hầu hết carbon trên Trái đất

Nghiên cứu mới cho thấy phần lớn carbon hiện diện trên hành tinh của chúng ta ngày nay đến từ môi trường liên sao.

Trước đây, các nhà khoa học đưa ra giả thuyết rằng hầu hết các phân tử hữu cơ của Trái đất có nguồn gốc từ tinh vân - hỗn hợp khí bụi và plasma, còn được gọi là mây sao. Theo đó, khi khí từ các tinh vân nguội đi, carbon và những phân tử hữu cơ khác ngưng tụ và kết tủa ra khỏi đám mây, cuối cùng hợp nhất với các hành tinh đá.

Tuy nhiên, một nghiên cứu mới xuất bản trên tạp chí Science Advances hôm 2/4, do Tiến sĩ Jie Li từ Đại học Michigan của Mỹ dẫn đầu, lại chỉ ra rằng khi carbon bốc hơi, nó không thể ngưng tụ và kết tủa trở lại thành chất rắn.

"Mô hình ngưng tụ đã được sử dụng rộng rãi trong nhiều thập kỷ", Li cho biết trong một thông cáo báo chí. "Giả định rằng trong quá trình hình thành Mặt Trời, tất cả các nguyên tố của hành tinh bị hóa hơi và khi đĩa tiền hành tinh nguội đi, một số khí này ngưng tụ và cung cấp các thành phần hóa học cho vật thể rắn. Tuy nhiên, điều đó không có tác dụng với carbon".


Trái đất và Mặt trăng nhìn từ vệ tinh không gian. (Ảnh: NASA).

Phần lớn carbon từ môi trường liên sao đến Trái đất dưới dạng các phân tử hữu cơ. Nhóm nghiên cứu nhấn mạnh rằng carbon hóa hơi chỉ có thể ngưng tụ và kết tủa trở lại thành chất rắn ở nhiệt độ cực thấp.

Do đó, Li cùng các cộng sự đã xem xét khả năng carbon của Trái đất không hề bị hóa hơi mà thay vào đó được thu nhận trực tiếp từ môi trường liên sao. Họ bắt đầu bằng cách sử dụng sóng địa chấn để nghiên cứu lõi Trái đất, nhằm ước tính lượng carbon tối đa mà hành tinh của chúng ta có thể chứa.

Để hỗ trợ sự sống, một hành tinh phải có lượng carbon vừa phải. Nếu hành tinh mới hình thành hấp thụ quá nhiều carbon, nó có thể trở nên quá nóng, tạo ra một môi trường khắc nghiệt như sao Kim. Ngược lại, nếu hành tinh không nhận đủ carbon, nó có thể trở nên lạnh và khô giống như môi trường trên sao Hỏa.

Trong một nghiên cứu liên quan được công bố vào đầu năm nay trên tạp chí PNAS, các nhà khoa học đã phân tích một số thiên thạch sắt để hiểu rõ hơn về lượng carbon có thể đã tồn tại trong quá trình hình thành hành tinh. Phát hiện của họ cho thấy các vi thể hành tinh ban đầu - những vật thể rắn tồn tại trong đĩa tiền hành tinh - có khả năng bị mất phần lớn carbon khi khối cấu tạo của chúng bị tan chảy, hình thành lõi và trục xuất khí.

"Nhưng nghiên cứu này bỏ qua một điều quan trọng, đó là các vi thể hành tinh mất nhiều carbon trước khi chúng tích tụ vào các hành tinh", đồng tác giả của nghiên cứu mới Marc Hirschmann, Giáo sư khoa học môi trường tại Đại học Minnesota, nhấn mạnh.

Hirschmann giải thích thêm rằng hầu hết các mô hình đều có carbon và vật chất thiết yếu cho sự sống như nước và nitơ đi từ tinh vân vào các thể đá nguyên thủy. Cuối cùng, chúng được chuyển đến các hành tinh đang phát triển, bao gồm cả Trái đất và sao Hỏa trong quá khứ.

Cùng với nhau, hai bài báo xuất bản trên Science AdvancesPNAS cho thấy cả quá trình thu nhận và mất carbon đều đóng vai trò quan trọng trong việc tạo tiền đề cho sự sống hình thành trên các hành tinh đá. Các nhà nghiên cứu phỏng đoán rằng carbon từ môi trường liên sao đã kết hợp vào đĩa tiền hành tinh của hệ Mặt Trời chỉ khoảng một triệu năm sau khi Mặt Trời ra đời.

TIN CŨ HƠN
12 loại gỗ quý hiếm và đắt nhất trên thế giới

12 loại gỗ quý hiếm và đắt nhất trên thế giới

Dưới đây là danh sách 12 loại gỗ quý và đắt đỏ nhất thế giới. Trong đó có những loại gỗ không bao giờ bị mọt, chịu được nước, tỏa ra hương thơm dễ chịu và chịu va đập cực tốt.

Đăng ngày: 19/03/2026
5 cuốn sách kì bí về phép thuật, lời nguyền và bùa chú của thời cổ đại

5 cuốn sách kì bí về phép thuật, lời nguyền và bùa chú của thời cổ đại

Thời xa xưa, việc dùng phép thuật, bùa chú, lời nguyện được phát triển khắp các nền văn hóa trên thế giới. Thậm chí chúng con được ghi chép thành những cuốn sách ma thuật lưu truyền qua các thế hệ. Dưới đây là 5 cuốn bản thảo giúp chúng ta hiểu rõ hơn về thế giới phép thuật cổ xưa.

Đăng ngày: 19/03/2026
Top 11 bí ẩn lớn nhất trong bức họa Mona Lisa

Top 11 bí ẩn lớn nhất trong bức họa Mona Lisa

Bức tranh nàng Mona Lisa của Leonardo da Vinci đã tạo cảm hứng cho rất nhiều nhà phân tích, từ nghệ thuật tới khoa học, từ phân tích quang học tới phân tích tâm lý học.

Đăng ngày: 18/03/2026
Sau khi chết con người thực sự sẽ trở thành ma?

Sau khi chết con người thực sự sẽ trở thành ma?

Trong Phật giáo thường nói sau khi con người chết, nếu không siêu xuất thành thần, thì nói chung, sẽ trở thành vong linh. Bây giờ khi chúng ta nhắc đến siêu độ vong linh, thì trước tiên chúng ta phải

Đăng ngày: 18/03/2026
Những vụ tai nạn máy bay kinh hoàng nhất trong lịch sử

Những vụ tai nạn máy bay kinh hoàng nhất trong lịch sử

Lịch sử ngành hàng không thế giới cũng đã từng đau xót chứng kiến những tai nạn máy bay thảm thương không kém, cùng điểm lại những vụ tai nạn máy bay dân sự kinh hoàng nhất trong lịch sử.

Đăng ngày: 18/03/2026
Điều gì xảy ra nếu khí quyển Trái đất biến mất?

Điều gì xảy ra nếu khí quyển Trái đất biến mất?

Bầu khí quyển đóng vai trò như một lớp giáp bảo vệ, duy trì sự sống cho chúng ta và toàn bộ các sinh vật trên thế giới. Nếu nó mất đi, hậu quả sẽ vô cùng khủng khiếp.

Đăng ngày: 17/03/2026
Những sự thật thú vị ít người biết về tượng vàng Oscar

Những sự thật thú vị ít người biết về tượng vàng Oscar

Chi phí sản xuất thực của một bức tượng vàng Oscar chỉ là 400 đô la nhưng nó lại có giá "trên trời" khi được đưa ra thị trường.

Đăng ngày: 13/03/2026
Khoa Học News