Tìm ra nguồn gốc của hầu hết carbon trên Trái đất

Nghiên cứu mới cho thấy phần lớn carbon hiện diện trên hành tinh của chúng ta ngày nay đến từ môi trường liên sao.

Trước đây, các nhà khoa học đưa ra giả thuyết rằng hầu hết các phân tử hữu cơ của Trái đất có nguồn gốc từ tinh vân - hỗn hợp khí bụi và plasma, còn được gọi là mây sao. Theo đó, khi khí từ các tinh vân nguội đi, carbon và những phân tử hữu cơ khác ngưng tụ và kết tủa ra khỏi đám mây, cuối cùng hợp nhất với các hành tinh đá.

Tuy nhiên, một nghiên cứu mới xuất bản trên tạp chí Science Advances hôm 2/4, do Tiến sĩ Jie Li từ Đại học Michigan của Mỹ dẫn đầu, lại chỉ ra rằng khi carbon bốc hơi, nó không thể ngưng tụ và kết tủa trở lại thành chất rắn.

"Mô hình ngưng tụ đã được sử dụng rộng rãi trong nhiều thập kỷ", Li cho biết trong một thông cáo báo chí. "Giả định rằng trong quá trình hình thành Mặt Trời, tất cả các nguyên tố của hành tinh bị hóa hơi và khi đĩa tiền hành tinh nguội đi, một số khí này ngưng tụ và cung cấp các thành phần hóa học cho vật thể rắn. Tuy nhiên, điều đó không có tác dụng với carbon".


Trái đất và Mặt trăng nhìn từ vệ tinh không gian. (Ảnh: NASA).

Phần lớn carbon từ môi trường liên sao đến Trái đất dưới dạng các phân tử hữu cơ. Nhóm nghiên cứu nhấn mạnh rằng carbon hóa hơi chỉ có thể ngưng tụ và kết tủa trở lại thành chất rắn ở nhiệt độ cực thấp.

Do đó, Li cùng các cộng sự đã xem xét khả năng carbon của Trái đất không hề bị hóa hơi mà thay vào đó được thu nhận trực tiếp từ môi trường liên sao. Họ bắt đầu bằng cách sử dụng sóng địa chấn để nghiên cứu lõi Trái đất, nhằm ước tính lượng carbon tối đa mà hành tinh của chúng ta có thể chứa.

Để hỗ trợ sự sống, một hành tinh phải có lượng carbon vừa phải. Nếu hành tinh mới hình thành hấp thụ quá nhiều carbon, nó có thể trở nên quá nóng, tạo ra một môi trường khắc nghiệt như sao Kim. Ngược lại, nếu hành tinh không nhận đủ carbon, nó có thể trở nên lạnh và khô giống như môi trường trên sao Hỏa.

Trong một nghiên cứu liên quan được công bố vào đầu năm nay trên tạp chí PNAS, các nhà khoa học đã phân tích một số thiên thạch sắt để hiểu rõ hơn về lượng carbon có thể đã tồn tại trong quá trình hình thành hành tinh. Phát hiện của họ cho thấy các vi thể hành tinh ban đầu - những vật thể rắn tồn tại trong đĩa tiền hành tinh - có khả năng bị mất phần lớn carbon khi khối cấu tạo của chúng bị tan chảy, hình thành lõi và trục xuất khí.

"Nhưng nghiên cứu này bỏ qua một điều quan trọng, đó là các vi thể hành tinh mất nhiều carbon trước khi chúng tích tụ vào các hành tinh", đồng tác giả của nghiên cứu mới Marc Hirschmann, Giáo sư khoa học môi trường tại Đại học Minnesota, nhấn mạnh.

Hirschmann giải thích thêm rằng hầu hết các mô hình đều có carbon và vật chất thiết yếu cho sự sống như nước và nitơ đi từ tinh vân vào các thể đá nguyên thủy. Cuối cùng, chúng được chuyển đến các hành tinh đang phát triển, bao gồm cả Trái đất và sao Hỏa trong quá khứ.

Cùng với nhau, hai bài báo xuất bản trên Science AdvancesPNAS cho thấy cả quá trình thu nhận và mất carbon đều đóng vai trò quan trọng trong việc tạo tiền đề cho sự sống hình thành trên các hành tinh đá. Các nhà nghiên cứu phỏng đoán rằng carbon từ môi trường liên sao đã kết hợp vào đĩa tiền hành tinh của hệ Mặt Trời chỉ khoảng một triệu năm sau khi Mặt Trời ra đời.

TIN CŨ HƠN
Mont - Tàu chở dầu lớn nhất thế giới

Mont - Tàu chở dầu lớn nhất thế giới

Dù đã không còn hoạt động, nhưng Mont vẫn đang giữ danh hiệu con tàu lớn nhất thế giới.

Đăng ngày: 25/03/2026
9 lý do chứng minh thuyết tiến hóa của Darwin là sai lầm

9 lý do chứng minh thuyết tiến hóa của Darwin là sai lầm

Thuyết tiến hóa của Darwin đóng vai trò rất lớn trong việc giải thích nguồn sống sự sống và sự phát triển của các loài sinh vật qua tiến hóa. Nhưng học thuyết của Darwin cũng gặp phải vô số những phản biện của giới khoa học.

Đăng ngày: 25/03/2026
Những chữ ký đẹp nhất trong lịch sử của những người nổi tiếng

Những chữ ký đẹp nhất trong lịch sử của những người nổi tiếng

Tổng thống Mỹ Obama, tỷ phú Donald Trump... là những người có chữ ký đẹp nhất trong lịch sử.

Đăng ngày: 24/03/2026
Top 10 thiên tài có phát minh vĩ đại nhất trong lịch sử

Top 10 thiên tài có phát minh vĩ đại nhất trong lịch sử

Trong lịch sử có rất nhiều nhà khoa học thiên tài với rất nhiều phát minh đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển của nhân loại. Dưới đây là 10 người có nhiều phát minh quan trọng nhất.

Đăng ngày: 23/03/2026
Vì sao người ta

Vì sao người ta "ngại" thứ sáu ngày 13

Thứ 6 ngày 13 theo quan niệm Phương Tây là một ngày cực kỳ xui xẻo và kém may mắn. Rất nhiều người phải né tránh nó bởi đã có nhiều chuyện không vui xảy ra trong ngày này khiến họ kinh hãi.

Đăng ngày: 23/03/2026
Tìm hiểu quy trình sản xuất và sức mạnh bom hạt nhân

Tìm hiểu quy trình sản xuất và sức mạnh bom hạt nhân

Sức mạnh hủy diệt của bom nguyên tử (bom hạt nhân) bắt nguồn từ những hạt nhân nhỏ bé proton, neutron và electron.

Đăng ngày: 23/03/2026
Ảo ảnh thị giác khiến chiếc váy gây tranh cãi nhất thế giới lại một lần nữa xuất hiện

Ảo ảnh thị giác khiến chiếc váy gây tranh cãi nhất thế giới lại một lần nữa xuất hiện

Vài năm trước, chúng ta đã từng được chứng kiến một trong những sự kiện gây tranh cãi nhất thế giới ảo. Đó chính là chiếc váy xanh đen - vàng trắng kỳ ảo này.

Đăng ngày: 23/03/2026
Khoa Học News