Khoa Học News

Tìm thấy khối thuốc nhuộm niên đại 2.000 năm từng đắt hơn vàng

Khối thuốc nhuộm màu tím Tyrian từ thời Anh thuộc La Mã được sản xuất từ lượng lớn ốc biển, có thể từng dùng để vẽ bích họa.

Các nhà khảo cổ và tình nguyện viên phát hiện một vật thể vô cùng quý hiếm trong chuyến khai quật một nhà tắm La Mã ở thành phố Carlisle, miền bắc nước Anh (Anh bị La Mã chiếm đóng năm 43 - 410), Newsweek hôm 3/5 đưa tin. Quá trình phân tích cho thấy vật thể này, cấu tạo từ một chất mềm màu tím, chứa sáp ong và nguyên tố brom. Điều này chỉ ra, đây là mẫu rắn của thuốc nhuộm tím Tyrian - một loại chất màu nhân tạo giá trị cao thời cổ đại.


Khối thuốc nhuộm màu tím Tyrian được khai quật tại một nhà tắm La Mã ở Carlisle, Anh. (Ảnh: Anna Giecco/Hội đồng Cumberland)

Thuốc nhuộm tím được tiết ra bởi một số loài ốc biển ăn thịt sống ở vùng Địa Trung Hải. Sản xuất màu tím Tyrian cực kỳ khó. Quá trình này rất phức tạp và đòi hỏi phải thu thập hàng nghìn con ốc biển. Giới chuyên gia ước tính, cần xử lý tới 12.000 con ốc chỉ để tạo ra 1 gram thuốc nhuộm. Do đó, chất này cực kỳ đắt trong thời La Mã, thậm chí giá trị hơn vàng. Nó thường được dành riêng cho tầng lớp thượng lưu sử dụng.

"Suốt hàng thiên niên kỷ, màu tím Tyrian là màu đắt nhất và được săn đón nhất trên thế giới", Frank Giecco, nhà khảo cổ của công ty tư vấn khai thác mỏ Wardell Armstrong, người tham gia khai quật tại Carlisle, cho biết. Theo ông, việc tìm thấy một mẫu rắn như khối màu ở Carlisle là đặc biệt khác thường. "Đây là ví dụ duy nhất mà chúng tôi biết ở Bắc Âu, thậm chí có thể là ví dụ duy nhất về mẫu rắn ở dạng bột màu sơn chưa sử dụng ở bất kỳ đâu thuộc đế chế La Mã", Giecco nói.

Màu tím Tyrian được sản xuất lần đầu tiên vào thiên niên kỷ thứ 2 trước Công nguyên bởi người Phoenicia - một nền văn minh cổ xưa thuộc khu vực Địa Trung Hải, có nguồn gốc từ vùng ven biển Levant. Nơi sản xuất nổi tiếng nhất là Tyre - thành phố ở Lebanon và là một trong những khu định cư có người ở liên tục lâu đời nhất thế giới. Ngoài ra, màu tím Tyrian cũng được sản xuất ở một số khu vực khác thuộc Địa Trung Hải, ví dụ như Bắc Phi.

Mẫu thuốc nhuộm tím Tyrian tại Carlisle nhiều khả năng dùng để vẽ các bức bích họa, theo Sarah Irving, phát ngôn viên của Hội đồng Cumberland, đơn vị hợp tác với Wardell Armstrong trong dự án khai quật. Chất màu này còn có thể dùng để sơn tường trong những công trình công cộng lớn, nhà và bất động sản của giới thượng lưu, đôi khi để nhuộm quần áo.

Thông tin biên tập: Xem tại đây
TIN CŨ HƠN
Phát hiện loài ếch cổ đại từng ăn thịt khủng long

Phát hiện loài ếch cổ đại từng ăn thịt khủng long

Dài 41cm và nặng hơn em bé sơ sinh, ếch Beelzebufo được coi là loài ếch lớn nhất từng tồn tại với khả năng săn mồi đáng kinh ngạc.

Đăng ngày: 25/09/2026
Những nền văn minh lâu đời nhất hành tinh

Những nền văn minh lâu đời nhất hành tinh

Những nền văn minh đầu tiên đã phát triển từ hàng nghìn năm trước Công nguyên, với nhiều di sản vẫn còn được lưu giữ tới ngày nay.

Đăng ngày: 23/09/2026
Ngắm xác ướp “công chúa mỉm cười” quyến rũ nhất thế giới

Ngắm xác ướp “công chúa mỉm cười” quyến rũ nhất thế giới

Nghĩa trang Xiaohe nằm trong sa mạc Taklamakan ở tây bắc Trung Quốc nổi tiếng thế giới với hàng trăm xác ướp bí ẩn.

Đăng ngày: 22/09/2026
Bí mật đằng sau 4 thanh kiếm La Mã 1.900 năm tuổi tìm thấy trong hang động ở Israel

Bí mật đằng sau 4 thanh kiếm La Mã 1.900 năm tuổi tìm thấy trong hang động ở Israel

Các thanh kiếm được cho là chiến lợi phẩm từ quân đội La Mã gắn với cuộc nổi dậy Bar Kochba của người Do Thái chống lại sự cai trị của đế chế La Mã ở Judean.

Đăng ngày: 22/09/2026
Chuyên gia tìm thấy báu vật nhỏ xíu trong mộ cổ có giá hơn 3.200 tỷ

Chuyên gia tìm thấy báu vật nhỏ xíu trong mộ cổ có giá hơn 3.200 tỷ

Không ngờ báu vật nhỏ xíu được đặt trên đầu của người tiểu thiếp trong mộ cổ này lại có giá trị hàng nghìn tỷ đồng. Đó là gì?

Đăng ngày: 22/09/2026
Bí ẩn về chữ viết cổ đại của đế chế Kushan cuối cùng đã được giải mã

Bí ẩn về chữ viết cổ đại của đế chế Kushan cuối cùng đã được giải mã

Các nhà khảo cổ đã giải mã một phần của hệ thống chữ viết "không xác định" từ Đế chế Kushan bằng cách sử dụng kỹ thuật tương tự đã giúp giải mã Đá Rosetta.

Đăng ngày: 22/09/2026
Quái vật dài 15m chưa từng thấy “trỗi dậy” giữa sa mạc Ai Cập

Quái vật dài 15m chưa từng thấy “trỗi dậy” giữa sa mạc Ai Cập

Một thành viên mới của dòng họ quái vật to lớn nhất từng bước đi trên các lục địa là được tìm thấy tại một ốc đảo ở sa mạc phía Tây Ai Cập.

Đăng ngày: 20/09/2026
Khoa Học News