Trăng trung thu màu cam: Cú lừa lịch sử về ảo ảnh Mặt trăng
Thật ra bạn có thể nhìn thấy khoảnh khắc Mặt trăng mang ánh sáng màu cam hồng... mỗi tháng và tháng 9-2022 không phải tháng thuận lợi để quan sát ảo ảnh Mặt trăng to đẹp, bởi nó nhỏ hơn nhiều so với trăng tháng 5, 6, 7, 8.
"Trăng Thu Hoạch màu cam cháy" mọc vào tháng 9 là một huyền thoại phổ biến từ lâu ở các nước phương Tây, cũng được đón đợi như "Trăng Hồng" tháng 4. Tuy nhiên một sự thật là Mặt trăng không hề đổi màu như người ta mong đợi.
Theo Earth Sky, Mặt trăng hàng tháng đều có thể quan sát trong một khoảnh khắc với màu ngả sang cam hồng, miễn là bạn canh được hiện tượng "ảo ảnh Mặt trăng".
Ảnh đồ họa mô tả hiện tượng "ảo ảnh Mặt trăng", khi lớp khí quyển đóng vai trò như thấu kính lẫn lăng kính, khiến Mặt trăng càng ở dưới thấp (mới mọc hoặc sắp lặn) sẽ to hơn và đỏ hơn - (Ảnh: BBC SKY AND NIGHT MAGAZINE).
"Ảo ảnh Mặt trăng" xảy ra khi trăng vừa lên mỗi hoàng hôn, hoàn toàn là một hiện tượng vật lý thường tình. Màu cam hồng này là do khi Mặt trăng còn ở dưới thấp phía đường chân trời, bạn đang nhìn nó qua một lớp khí quyển dày hơn. Trăng càng lên cao, lớp khí quyển bạn phải nhìn xuyên qua càng mỏng dần.
Chính lớp khí quyển dày tạo ra hiệu ứng khiến Mặt trăng đỏ hơn thường lệ một chút, thường ở màu cam hồng nhạt.
"Điều đó không liên quan gì đến Trăng Thu Hoạch (tức trăng tháng 9). Mặt trăng và Mặt Trời đều trông đỏ hơn khi chúng ở gần đường chân trời. Lý do cho điều này là vì chúng ta đang nhìn thấy chúng qua độ dày tối đa của khí quyển, nơi hấp thụ ánh sáng xanh và truyền ánh sáng đỏ" - Giáo sư danh dự John Percy của Khoa thiên văn và vật lý thiên văn, Đại học Toronto - Canada, giải thích trong bài phân tích đăng tải trên PHYS.
Chưa kể lớp khí quyển này còn mang giá trị như một thấu kính, khiến Mặt trăng được phóng to hơn thường lệ.
Trăng tháng 9 được người phương Tây gọi là Trăng Thu Hoạch bởi gắn liền với mùa thu hoạch, một mùa rất thuận lợi để những người nông dân có thể nhìn về phía đường chân trời.
Chính truyền thuyết "Trăng Thu Hoạch màu cam cháy" khiến mọi người đón đợi khoảnh khắc trăng vừa lên, nên nhiều người sẽ được chiêm ngưỡng ảo ảnh Mặt trăng thay vì bỏ qua như các tháng khác, rồi lầm tưởng nó đổi màu.
Dưới góc độ thiên văn, trăng gần thời điểm thu phân hay xuân phân sẽ tròn hơn thường lệ theo góc nhìn từ Trái đất, tuy nhiên với mắt thường, bạn sẽ không thể nhận thấy khác biệt.
Với năm 2022, tháng 9 lại không phải là thời điểm có thể quan sát ảo ảnh Mặt trăng hay trăng tròn to đẹp nhất năm, bởi trăng tháng 9 tuy vẫn nằm trong quãng gần Trái đất trong quỹ đạo elip, nhưng không đạt được tới mức "siêu trăng" như các siêu trăng tháng 5, 6, 7, 8.
Điều này có nghĩa trăng tháng 9 sẽ nhỏ hơn trăng của 4 tháng trước đó.
Nếu muốn quan sát Mặt trăng có màu cam đỏ lên cao giữa trời đêm, bạn chỉ có một cách duy nhất là chờ đợi nguyệt thực, tức hiện tượng "trăng máu".
"Cú lừa" nho nhỏ của lịch sử này cũng thường xảy ra với Trăng Hồng, tức trăng tháng tư, được đặt tên theo mùa nở rộ của hoa phlox màu hồng tím ở khắp Bắc Mỹ.
Tất nhiên Mặt trăng này cũng không biến thành màu hồng, trừ khi bạn trông thấy nó vào thời điểm ảo ảnh Mặt trăng, khi bất kỳ Mặt trăng nào cũng có màu phớt cam hồng.
Cũng vì những lý do trên, nếu bạn bỏ lỡ khoảnh khắc "Mặt trăng màu cam" tối qua, bạn hoàn toàn có thể đợi hoàng hôn hôm nay, chọn một điểm quan sát thoáng đãng, có thể nhìn thấy đường chân trời và... cầu mong thời tiết tốt, ít mây. Ảo ảnh Mặt trăng sẽ xuất hiện khi trăng vừa mọc bất kể nó có tròn tuyệt đối hay không.
Phát hiện ngoại hành tinh có nước bao phủ, cách Trái đất 100 năm ánh sáng
Các nhà thiên văn học tìm thấy một hành tinh nhiều khả năng có nước bao phủ hoàn toàn ở cách Trái đất 100 năm ánh sáng.
Lộ diện hành tinh suýt "ăn thịt" Trái đất, có thể nhìn được bằng mắt thường
Hệ Mặt Trời sở hữu một hành tinh quái vật, hình thành bằng cách nuốt chửng nhiều hành tinh nhỏ hơn.
Người Đẹp Đen rơi xuống Sahara: Phần "cơ thể" sơ sinh hành tinh khác
Người Đẹp Đen nổi tiếng - thiên thạch được phát hiện ở sa mạc Sahara năm 2011 - quý giá còn hơn tưởng tượng.
Sáng sớm mai, chờ đón "mưa sao băng ban ngày" siêu dày đặc
Một trong những trận mưa sao băng khó quan sát nhất trên thế giới đang chuẩn bị đạt cực đại với 200 ngôi sao băng mỗi giờ.
Các nhà khoa học Trung Quốc đề xuất cách tính thời gian ngoài vũ trụ
Theo nhóm nhà khoa học, tiêu chuẩn mới rất cần thiết vì con người đã tiến vào vũ trụ.
Ảnh độc mới từ kính viễn vọng James Webb: Thiên hà xuyên không cổ xưa nhất
Kính viễn vọng không gian James Webb của NASA tiếp tục săn được 2 hình ảnh ngoạn mục: Thiên hà GLASS-z13 và GLASS-z11, 13,5 tỉ tuổi, là thiên hà cổ xưa nhất từng được ghi nhận.
