Trăng trung thu màu cam: Cú lừa lịch sử về ảo ảnh Mặt trăng

Thật ra bạn có thể nhìn thấy khoảnh khắc Mặt trăng mang ánh sáng màu cam hồng... mỗi tháng và tháng 9-2022 không phải tháng thuận lợi để quan sát ảo ảnh Mặt trăng to đẹp, bởi nó nhỏ hơn nhiều so với trăng tháng 5, 6, 7, 8.

"Trăng Thu Hoạch màu cam cháy" mọc vào tháng 9 là một huyền thoại phổ biến từ lâu ở các nước phương Tây, cũng được đón đợi như "Trăng Hồng" tháng 4. Tuy nhiên một sự thật là Mặt trăng không hề đổi màu như người ta mong đợi.

Theo Earth Sky, Mặt trăng hàng tháng đều có thể quan sát trong một khoảnh khắc với màu ngả sang cam hồng, miễn là bạn canh được hiện tượng "ảo ảnh Mặt trăng".


Ảnh đồ họa mô tả hiện tượng "ảo ảnh Mặt trăng", khi lớp khí quyển đóng vai trò như thấu kính lẫn lăng kính, khiến Mặt trăng càng ở dưới thấp (mới mọc hoặc sắp lặn) sẽ to hơn và đỏ hơn - (Ảnh: BBC SKY AND NIGHT MAGAZINE).

"Ảo ảnh Mặt trăng" xảy ra khi trăng vừa lên mỗi hoàng hôn, hoàn toàn là một hiện tượng vật lý thường tình. Màu cam hồng này là do khi Mặt trăng còn ở dưới thấp phía đường chân trời, bạn đang nhìn nó qua một lớp khí quyển dày hơn. Trăng càng lên cao, lớp khí quyển bạn phải nhìn xuyên qua càng mỏng dần.

Chính lớp khí quyển dày tạo ra hiệu ứng khiến Mặt trăng đỏ hơn thường lệ một chút, thường ở màu cam hồng nhạt.

"Điều đó không liên quan gì đến Trăng Thu Hoạch (tức trăng tháng 9). Mặt trăng và Mặt Trời đều trông đỏ hơn khi chúng ở gần đường chân trời. Lý do cho điều này là vì chúng ta đang nhìn thấy chúng qua độ dày tối đa của khí quyển, nơi hấp thụ ánh sáng xanh và truyền ánh sáng đỏ" - Giáo sư danh dự John Percy của Khoa thiên văn và vật lý thiên văn, Đại học Toronto - Canada, giải thích trong bài phân tích đăng tải trên PHYS.

Chưa kể lớp khí quyển này còn mang giá trị như một thấu kính, khiến Mặt trăng được phóng to hơn thường lệ.

Trăng tháng 9 được người phương Tây gọi là Trăng Thu Hoạch bởi gắn liền với mùa thu hoạch, một mùa rất thuận lợi để những người nông dân có thể nhìn về phía đường chân trời.

Chính truyền thuyết "Trăng Thu Hoạch màu cam cháy" khiến mọi người đón đợi khoảnh khắc trăng vừa lên, nên nhiều người sẽ được chiêm ngưỡng ảo ảnh Mặt trăng thay vì bỏ qua như các tháng khác, rồi lầm tưởng nó đổi màu.

Dưới góc độ thiên văn, trăng gần thời điểm thu phân hay xuân phân sẽ tròn hơn thường lệ theo góc nhìn từ Trái đất, tuy nhiên với mắt thường, bạn sẽ không thể nhận thấy khác biệt.

Với năm 2022, tháng 9 lại không phải là thời điểm có thể quan sát ảo ảnh Mặt trăng hay trăng tròn to đẹp nhất năm, bởi trăng tháng 9 tuy vẫn nằm trong quãng gần Trái đất trong quỹ đạo elip, nhưng không đạt được tới mức "siêu trăng" như các siêu trăng tháng 5, 6, 7, 8.

Điều này có nghĩa trăng tháng 9 sẽ nhỏ hơn trăng của 4 tháng trước đó.

Nếu muốn quan sát Mặt trăng có màu cam đỏ lên cao giữa trời đêm, bạn chỉ có một cách duy nhất là chờ đợi nguyệt thực, tức hiện tượng "trăng máu".

"Cú lừa" nho nhỏ của lịch sử này cũng thường xảy ra với Trăng Hồng, tức trăng tháng tư, được đặt tên theo mùa nở rộ của hoa phlox màu hồng tím ở khắp Bắc Mỹ.

Tất nhiên Mặt trăng này cũng không biến thành màu hồng, trừ khi bạn trông thấy nó vào thời điểm ảo ảnh Mặt trăng, khi bất kỳ Mặt trăng nào cũng có màu phớt cam hồng.

Cũng vì những lý do trên, nếu bạn bỏ lỡ khoảnh khắc "Mặt trăng màu cam" tối qua, bạn hoàn toàn có thể đợi hoàng hôn hôm nay, chọn một điểm quan sát thoáng đãng, có thể nhìn thấy đường chân trời và... cầu mong thời tiết tốt, ít mây. Ảo ảnh Mặt trăng sẽ xuất hiện khi trăng vừa mọc bất kể nó có tròn tuyệt đối hay không.

TIN CŨ HƠN
Ngôi sao còn già hơn vũ trụ

Ngôi sao còn già hơn vũ trụ

Trong một phát hiện khiến nhiều người ngạc nhiên, ngôi sao già nhất lại có tuổi đời còn lâu hơn cả vũ trụ. Sao HD 140283, hay còn gọi là sao Methuselah, không hề xa lạ với các nhà thiên văn học Trái đất.

Đăng ngày: 04/03/2026
Hôm nay hành tinh có 29 mặt trăng áp sát Trái đất, mắt thường nhìn được

Hôm nay hành tinh có 29 mặt trăng áp sát Trái đất, mắt thường nhìn được

Ngày 15-8, hành tinh khổng lồ sở hữu 29 mặt trăng - trong đó có 2 mặt trăng được NASA cho là có đại dương, oxy và thậm chí sự sống là Enceladus và Dione - đi đến điểm gần Trái Đất nhất.

Đăng ngày: 04/03/2026
Hệ Mặt Trời là gì?

Hệ Mặt Trời là gì?

"Hệ Mặt Trời" (Thái Dương Hệ) là "một hệ hành tinh có Mặt Trời ở trung tâm và các thiên thể nằm trong phạm vi lực hấp dẫn của Mặt Trời".

Đăng ngày: 04/03/2026
Phát hiện gây sốc: Trái đất đang trôi khỏi sao mẹ?

Phát hiện gây sốc: Trái đất đang trôi khỏi sao mẹ?

Khoảng cách trung bình giữa Trái Đất và Mặt Trời đang ngày một tăng thêm, nghi vấn hàng đầu là do ngôi sao mẹ của chúng ta bị nhẹ đi.

Đăng ngày: 04/03/2026
Tổng quan về sao Hỏa

Tổng quan về sao Hỏa

Sao Hỏa còn gọi là: Hỏa Tinh, là hành tinh thứ tư tính từ Mặt Trời trong Thái Dương Hệ. Đôi khi hành tinh này còn được gọi tên là Hỏa Tinh.

Đăng ngày: 02/03/2026
Hành tinh giống Trái Đất đang hình thành

Hành tinh giống Trái Đất đang hình thành

Một hành tinh có quỹ đạo giống Trái Đất đang hình thành trong đám mây bụi xung quanh ngôi sao TW Hydrae cách chúng ta 175 năm ánh sáng.

Đăng ngày: 02/03/2026
Chiêm ngưỡng hiện tượng thú vị và hiếm gặp: Thất tinh hội ngộ Mặt trăng!

Chiêm ngưỡng hiện tượng thú vị và hiếm gặp: Thất tinh hội ngộ Mặt trăng!

Bảy hành tinh gồm sao Kim, sao Mộc, sao Thủy, sao Hỏa, sao Thổ, sao Thiên Vương, sao Hải Vương và Mặt trăng sẽ cùng "trình diễn" trên bầu trời từ ngày 17 đến 27-6.

Đăng ngày: 01/03/2026
Khoa Học News