Trăng trung thu màu cam: Cú lừa lịch sử về ảo ảnh Mặt trăng

Thật ra bạn có thể nhìn thấy khoảnh khắc Mặt trăng mang ánh sáng màu cam hồng... mỗi tháng và tháng 9-2022 không phải tháng thuận lợi để quan sát ảo ảnh Mặt trăng to đẹp, bởi nó nhỏ hơn nhiều so với trăng tháng 5, 6, 7, 8.

"Trăng Thu Hoạch màu cam cháy" mọc vào tháng 9 là một huyền thoại phổ biến từ lâu ở các nước phương Tây, cũng được đón đợi như "Trăng Hồng" tháng 4. Tuy nhiên một sự thật là Mặt trăng không hề đổi màu như người ta mong đợi.

Theo Earth Sky, Mặt trăng hàng tháng đều có thể quan sát trong một khoảnh khắc với màu ngả sang cam hồng, miễn là bạn canh được hiện tượng "ảo ảnh Mặt trăng".


Ảnh đồ họa mô tả hiện tượng "ảo ảnh Mặt trăng", khi lớp khí quyển đóng vai trò như thấu kính lẫn lăng kính, khiến Mặt trăng càng ở dưới thấp (mới mọc hoặc sắp lặn) sẽ to hơn và đỏ hơn - (Ảnh: BBC SKY AND NIGHT MAGAZINE).

"Ảo ảnh Mặt trăng" xảy ra khi trăng vừa lên mỗi hoàng hôn, hoàn toàn là một hiện tượng vật lý thường tình. Màu cam hồng này là do khi Mặt trăng còn ở dưới thấp phía đường chân trời, bạn đang nhìn nó qua một lớp khí quyển dày hơn. Trăng càng lên cao, lớp khí quyển bạn phải nhìn xuyên qua càng mỏng dần.

Chính lớp khí quyển dày tạo ra hiệu ứng khiến Mặt trăng đỏ hơn thường lệ một chút, thường ở màu cam hồng nhạt.

"Điều đó không liên quan gì đến Trăng Thu Hoạch (tức trăng tháng 9). Mặt trăng và Mặt Trời đều trông đỏ hơn khi chúng ở gần đường chân trời. Lý do cho điều này là vì chúng ta đang nhìn thấy chúng qua độ dày tối đa của khí quyển, nơi hấp thụ ánh sáng xanh và truyền ánh sáng đỏ" - Giáo sư danh dự John Percy của Khoa thiên văn và vật lý thiên văn, Đại học Toronto - Canada, giải thích trong bài phân tích đăng tải trên PHYS.

Chưa kể lớp khí quyển này còn mang giá trị như một thấu kính, khiến Mặt trăng được phóng to hơn thường lệ.

Trăng tháng 9 được người phương Tây gọi là Trăng Thu Hoạch bởi gắn liền với mùa thu hoạch, một mùa rất thuận lợi để những người nông dân có thể nhìn về phía đường chân trời.

Chính truyền thuyết "Trăng Thu Hoạch màu cam cháy" khiến mọi người đón đợi khoảnh khắc trăng vừa lên, nên nhiều người sẽ được chiêm ngưỡng ảo ảnh Mặt trăng thay vì bỏ qua như các tháng khác, rồi lầm tưởng nó đổi màu.

Dưới góc độ thiên văn, trăng gần thời điểm thu phân hay xuân phân sẽ tròn hơn thường lệ theo góc nhìn từ Trái đất, tuy nhiên với mắt thường, bạn sẽ không thể nhận thấy khác biệt.

Với năm 2022, tháng 9 lại không phải là thời điểm có thể quan sát ảo ảnh Mặt trăng hay trăng tròn to đẹp nhất năm, bởi trăng tháng 9 tuy vẫn nằm trong quãng gần Trái đất trong quỹ đạo elip, nhưng không đạt được tới mức "siêu trăng" như các siêu trăng tháng 5, 6, 7, 8.

Điều này có nghĩa trăng tháng 9 sẽ nhỏ hơn trăng của 4 tháng trước đó.

Nếu muốn quan sát Mặt trăng có màu cam đỏ lên cao giữa trời đêm, bạn chỉ có một cách duy nhất là chờ đợi nguyệt thực, tức hiện tượng "trăng máu".

"Cú lừa" nho nhỏ của lịch sử này cũng thường xảy ra với Trăng Hồng, tức trăng tháng tư, được đặt tên theo mùa nở rộ của hoa phlox màu hồng tím ở khắp Bắc Mỹ.

Tất nhiên Mặt trăng này cũng không biến thành màu hồng, trừ khi bạn trông thấy nó vào thời điểm ảo ảnh Mặt trăng, khi bất kỳ Mặt trăng nào cũng có màu phớt cam hồng.

Cũng vì những lý do trên, nếu bạn bỏ lỡ khoảnh khắc "Mặt trăng màu cam" tối qua, bạn hoàn toàn có thể đợi hoàng hôn hôm nay, chọn một điểm quan sát thoáng đãng, có thể nhìn thấy đường chân trời và... cầu mong thời tiết tốt, ít mây. Ảo ảnh Mặt trăng sẽ xuất hiện khi trăng vừa mọc bất kể nó có tròn tuyệt đối hay không.

TIN CŨ HƠN
Khám phá các giai đoạn trong chu kỳ của Mặt Trăng

Khám phá các giai đoạn trong chu kỳ của Mặt Trăng

Các giai đoạn (pha) của Mặt Trăng thay đổi một cách tuần hoàn, phụ thuộc vào góc chiếu của Mặt Trời tới Mặt Trăng và vị trí quan sát trên Trái Đất.

Đăng ngày: 11/03/2026
Dải Ngân hà là gì? Ngân hà và Thiên hà khác gì nhau?

Dải Ngân hà là gì? Ngân hà và Thiên hà khác gì nhau?

Trong bài viết này chúng ta sẽ tìm hiểu dải Ngân hà và Thiên hà, Ngân hà và Thiên hà khác nhau như thế nào? Mời các bạn cùng tham khảo.

Đăng ngày: 10/03/2026
Các kỹ sư NASA đang phải tìm lại hướng dẫn sử dụng các đây 45 năm để khắc phục sự cố của tàu Voyager 1

Các kỹ sư NASA đang phải tìm lại hướng dẫn sử dụng các đây 45 năm để khắc phục sự cố của tàu Voyager 1

Voyager 1 là một tàu vũ trụ nặng 722 kg hoạt động ở ngoài Hệ Mặt trời và xa hơn nữa, được phóng đi ngày 5 tháng 9 năm 1977.

Đăng ngày: 09/03/2026
Trái đất sẽ bị huỷ diệt vào năm 2029 hay 2036?

Trái đất sẽ bị huỷ diệt vào năm 2029 hay 2036?

Nhiều nhà nghiên cứu tin rằng một tiểu hành tinh có thể va chạm vào Trái đất vào bất cứ lúc nào. Và các số liệu thống kê cho thấy rằng một thiên thể to cỡ quả bóng đá hoàn toàn có khả năng huỷ diệt sự sống trên trái đất

Đăng ngày: 07/03/2026
Trái đất bắt đầu hình thành như thế nào?

Trái đất bắt đầu hình thành như thế nào?

Kênh truyền hình National Geographic danh tiếng mới đây đã cho công chiếu một đoạn clip ngắn diễn giải về sự hình thành Trái đất trong vũ trụ.

Đăng ngày: 06/03/2026
Giải ngố không gian: Những câu hỏi xung quanh tinh vân!

Giải ngố không gian: Những câu hỏi xung quanh tinh vân!

Về cơ bản thì tinh vân là những đám mây khí khổng lồ giữa các vì sao đóng vai trò quan trọng trong vòng đời của các ngôi sao.

Đăng ngày: 06/03/2026
Khoa học vũ trụ: Thứ tự của 8 (hoặc 9) hành tinh trong Hệ Mặt Trời

Khoa học vũ trụ: Thứ tự của 8 (hoặc 9) hành tinh trong Hệ Mặt Trời

Kể từ khi phát hiện ra sao Diêm Vương vào năm 1930, trẻ em đến tuổi đi học sẽ được học về chín hành tinh trong hệ mặt trời của chúng ta.

Đăng ngày: 06/03/2026
Khoa Học News