Trồng cây không đúng chỗ sẽ làm nóng hành tinh

Việc trồng cây không đúng chỗ thực sự có thể góp phần vào sự nóng lên của Trái đất, các nhà khoa học cho biết hôm thứ Ba (26/3) và đưa ra một bản đồ mới xác định những địa điểm tốt nhất để trồng lại rừng và làm mát hành tinh.

Cây xanh hấp thụ carbon dioxide và việc khôi phục các khu rừng bị suy thoái hoặc trồng cây non để tăng độ che phủ rừng là một công cụ trong cuộc chiến chống biến đổi khí hậu.

Nhưng trong một số trường hợp, nhiều cây hơn có nghĩa là ít ánh sáng mặt trời phản xạ lại từ bề mặt Trái đất và hành tinh hấp thụ nhiều nhiệt hơn, theo một nghiên cứu vừa được công bố trên tạp chí Nature Communications ngày 26/3.


Kenya có ngày nghỉ lễ trồng cây trên toàn quốc vào ngày 13 tháng 11 hằng năm. (Ảnh: AFP).

Susan Cook-Patton, một trong những đồng tác giả của nghiên cứu, nói: Có một số nơi việc trồng lại cây sẽ dẫn đến những kết quả tiêu cực về khí hậu”.

Bà nói, trước đây các nhà khoa học đã hiểu rằng việc phục hồi độ che phủ của cây dẫn đến những thay đổi về "suất phản chiếu" - nghĩa là lượng bức xạ mặt trời bị dội ngược lại khỏi bề mặt hành tinh, nhưng chưa có gì để chứng minh điều đó.

Bằng cách sử dụng các bản đồ mới, lần đầu tiên các nhà nghiên cứu có thể xem xét tác động làm mát từ cây cối và sự nóng lên do suất phản chiếu giảm.

Các nhà nghiên cứu phát hiện ra rằng, các dự án không tính đến suất phản chiếu vào phương trình đã đánh giá quá cao lợi ích khí hậu của việc trồng thêm cây từ 20 đến 80%.


Các môi trường nhiệt đới như lưu vực Congo có khả năng lưu trữ carbon cao và ít thay đổi suất phản chiếu. (Ảnh: AFP).

Tuy nhiên, bản đồ mà các nhà nghiên cứu mới đưa ra cũng cung cấp các công cụ giúp các nhà hoạch định chính sách xác định nơi tốt nhất để phân bổ các nguồn tài nguyên khan hiếm nhằm tạo ra tác động tối đa đến khí hậu, Cook-Patton, nhà khoa học phục hồi rừng cao cấp tại The Nature Conservancy, cho biết.

Cô nói: “Cũng có nhiều nơi, việc khôi phục độ che phủ của cây là một ý tưởng tuyệt vời để ứng phó với biến đổi khí hậu. Chúng tôi chỉ đang cố gắng giúp mọi người tìm ra những điểm đó”.

Địa hình Albedo có suất phản chiếu cao nhất với mức suất phản chiếu cao phản chiếu tới 90% năng lượng của mặt trời. Đó là những khu vực băng giá trên thế giới với tuyết và băng sạch như gương.

Nó là một trong những tác nhân làm mát chính của Trái đất. Cùng với đất và đại dương, nó hấp thụ lượng nhiệt dư thừa và phát thải khí nhà kính - những tác nhân làm Trái đất nóng lên.


Trồng cây ngập mặn ở đảo Pari để làm chậm xói mòn do mực nước biển dâng cao. (Ảnh: AFP)

Nghiên cứu này cho thấy nhiều quốc gia đã cam kết trồng hàng tỷ cây xanh như một bức tường thành chống lại sự nóng lên toàn cầu, nhưng không phải tất cả nỗ lực đều mang lại hiệu quả như nhau cho hành tinh này.

Các môi trường nhiệt đới, ẩm ướt như lưu vực sông Amazon và Congo có khả năng lưu trữ carbon cao và ít thay đổi suất phản chiếu, khiến chúng trở thành địa điểm lý tưởng để khôi phục độ che phủ rừng.

"Điều ngược lại xảy ra ở đồng cỏ ôn đới và thảm cỏ nhiệt đới", Cook-Patton cho biết.

Bà nói, ngay cả những dự án ở những vị trí tốt nhất cũng có thể cung cấp khả năng làm mát ít hơn 20% so với ước tính khi tính đến những thay đổi về suất phản chiếu.

Nhưng bà nhấn mạnh rằng việc khôi phục rừng mang lại những lợi ích không thể phủ nhận cho con người và hành tinh, chẳng hạn như hỗ trợ hệ sinh thái và cung cấp không khí và nước sạch, cùng nhiều lợi ích khác.

Bà nói: “Chúng tôi thực sự không muốn công việc của mình trở thành một sự chỉ trích phong trào. Nhưng, chúng ta không thể trồng cây ở mọi nơi. Chúng ta không có đủ tiền, thời gian, nguồn lực, con người hoặc cây giống".

Bà nói thêm: “Và vì vậy, vấn đề thực sự là tận dụng tối đa các khoản đầu tư hạn chế và nhận được lợi nhuận lớn nhất về khí hậu trên mỗi héc ta đầu tư”.

TIN CŨ HƠN
Gián khổng lồ tưởng tuyệt chủng cách đây 80 năm bất ngờ xuất hiện ở Úc

Gián khổng lồ tưởng tuyệt chủng cách đây 80 năm bất ngờ xuất hiện ở Úc

Một sinh viên ngành sinh học của Đại học Sydney ở Úc đã bất ngờ phát hiện ra một con gián khổng lồ thuộc loài gián ăn gỗ Panesthia lata tưởng chừng như đã tuyệt chủng từ những năm 1930.

Đăng ngày: 22/01/2026
Lý giải được tại sao cây có hình dạng lá khác nhau

Lý giải được tại sao cây có hình dạng lá khác nhau

Theo các nhà khoa học Đức, protein có tên LMI1 chịu trách nhiệm về sự phát triển và hình dạng của lá cây cũng như hình thành loại lá biến đổi, tức là các sợi râu mà cây sử dụng để leo.

Đăng ngày: 16/01/2026
Vi khuẩn Deinococcus radiodurans, sinh vật duy nhất chịu được bức xạ cao

Vi khuẩn Deinococcus radiodurans, sinh vật duy nhất chịu được bức xạ cao

Liệu một loại vi khuẩn khiêm tốn có thể nắm giữ chìa khóa để sống sót qua bức xạ vũ trụ?

Đăng ngày: 14/01/2026
Bí mật loài kiến khổng lồ có khả năng chữa vết thương cho đồng loại

Bí mật loài kiến khổng lồ có khả năng chữa vết thương cho đồng loại

Loài kiến Matabele châu Phi có thể trở thành y tá, chăm sóc cho đồng loại bị thương khi chúng tham gia kiếm mồi.

Đăng ngày: 12/01/2026
Mẹo giữ quất tươi lâu, không bị héo lá, rụng quả trong Tết

Mẹo giữ quất tươi lâu, không bị héo lá, rụng quả trong Tết

Trong văn hóa Việt Nam, cây quất được coi là một biểu tượng của sự bình an, may mắn và sự tươi mát.  Vì vậy, nếu để quất bị héo trong năm mới là rất kiêng kỵ.

Đăng ngày: 12/01/2026
Sinh vật Tây Tạng 10.000 tuổi sắp hồi sinh, có thể gây đại dịch mới?

Sinh vật Tây Tạng 10.000 tuổi sắp hồi sinh, có thể gây đại dịch mới?

Các nhà khoa học đã bị sốc khi phát hiện ra 900 loài vi sinh vật chưa từng biết đến trên thế giới đang bị niêm phong trong băng vĩnh cửu ở Tây Tạng, trong đó có những loài có thể gây đại dịch mới.

Đăng ngày: 11/01/2026
Bí ẩn bọ cánh cứng khổng lồ

Bí ẩn bọ cánh cứng khổng lồ

Ẩn mình trong những khu rừng nhiệt đới nóng ẩm ở Nam Mỹ là một loài côn trùng to lớn đến mức nhiều người sẽ không thể tin là chúng thực sự tồn tại.

Đăng ngày: 09/01/2026
Khoa Học News