Trung Quốc dùng tia vũ trụ "quét" tường thành 700 năm tuổi

Các nhà nghiên cứu Trung Quốc phát hiện những đoạn có mật độ bất thường trên tường thành nhà Minh do hoàng đế Chu Nguyên Chương xây dựng.

Tường thành Tây An là một kỳ quan khảo cổ và Di sản Thế giới của UNESCO. Tường thành này được xây vào thế kỷ 14 bởi Chu Nguyên Chương, hoàng đế đầu tiên của nhà Minh. Công trình đã trải qua vài lần gia cố từ khi xây dựng. Tuy nhiên, để xem xét khu vực nào cần can thiệp, hiện nay các nhà nghiên cứu ứng dụng kỹ thuật cao cấp là sử dụng tia vũ trụ để phát hiện những chỗ khác thường bên trong bức tường thành cao 12 m và dày 18 m.


Tia vũ trụ có thể xuyên qua tường thành Tây An cao 12m và dày 18m. (Ảnh: Science News).

Theo nghiên cứu công bố trên tạp chí Applied Physics vào tháng 1/2022, nhà vật lý hạt nhân Zhiyi Liu ở Đại học Lan Châu, Trung Quốc và cộng sự tạo ra hình ảnh scan bằng hạt muon có độ phân giải cao nhất của công trình khảo cổ. Ảnh scan hé lộ biến động mật độ bên trong tường thành Tây An. Những chỗ biến động có thể là dấu hiệu của lỗi xây dựng nguy hiểm hoặc cấu trúc ẩn giấu có giá trị về mặt khảo cổ.

Phương pháp mà các nhà nghiên cứu sử dụng mang tên muography, sử dụng hạt hạ nguyên tử gọi là muon, do tia vũ trụ sản sinh với số lượng dồi dào. Tuy có cùng điện tích như electron, muon nặng hơn gấp 200 lần. Khi tia vũ trụ (thường là proton hoặc nguyên tử) xuyên qua khí quyển ở tốc độ cao, chúng có thể tạo ra cơn mưa hạt muon.

Dù chỉ tồn tại 2,2 micro giây, khoảng 10.000 hạt muon rơi xuống mặt đất mỗi phút trước khi phân rã thành electron và hai loại neutrino. Khi xuyên qua vật thể rắn, chúng phân tán do tương tác với nguyên tử. Thông qua đo hạt muon bị phân tán, các nhà nghiên cứu có thể lập bản đồ cấu trúc 3 chiều bên trong vật thể rắn.

Kỹ thuật trên từng được áp dụng với các núi lửa, bao gồm 3 núi lửa nổi tiếng nhất ở Italy là Stromboli, Etna, và Vesuvius. Hạt muon cũng được dùng để nghiên cứu sông băng, thậm chí đánh giá thiệt hại đối với nhà máy điện hạt nhân Fukushima sau trận động đất và sóng thần ở muography năm 2011, đồng thời giúp phát hiện khoảng trống bên trong Đại kim tự tháp Giza.

TIN CŨ HƠN
Bí ẩn xác ướp mèo lạ nghìn năm lạ nhất thế giới: Có 3 đuôi, 5 chân

Bí ẩn xác ướp mèo lạ nghìn năm lạ nhất thế giới: Có 3 đuôi, 5 chân

Thông qua chụp CT, các chuyên gia tại Viện nghiên cứu khảo cổ dự phòng quốc gia Pháp (INRAP) đã phát hiện xác ướp mèo lạ nhất thế giới.

Đăng ngày: 18/01/2026
Khai quật hơn 1.000 cổ vật trên núi Võ Đang

Khai quật hơn 1.000 cổ vật trên núi Võ Đang

Các nhà khảo cổ Trung Quốc công bố phát hiện một bộ sưu tập hiện vật lớn tại Di sản Thế giới nổi tiếng với những ngôi đền Đạo giáo.

Đăng ngày: 16/01/2026
Hé lộ bí ẩn về sự sụp đổ của các nền văn minh cổ đại qua bộ hài cốt cũ

Hé lộ bí ẩn về sự sụp đổ của các nền văn minh cổ đại qua bộ hài cốt cũ

Các nhà khoa học cho biết, các mầm bệnh tuyệt chủng đã mở ra sự sụp đổ của các nền văn minh cổ đại.

Đăng ngày: 16/01/2026

"Bình gốm thiên nga" - Báu vật tìm thấy từ đại dương

"Bình gốm hoa lam vẽ thiên nga" - bảo vật quốc gia - được tìm thấy khi khai quật tàu cổ bị đắm ở biển Cù Lao Chàm.

Đăng ngày: 14/01/2026
Loài vượn khổng lồ ở Đông Nam Á thời tiền sử

Loài vượn khổng lồ ở Đông Nam Á thời tiền sử

Gigantopithecus blacki, vượn khổng lồ sống cách đây 9 triệu năm, cao 3 mét và nặng 6 tạ, được coi là loài linh trưởng lớn nhất từng tồn tại trên Trái Đất.

Đăng ngày: 14/01/2026
Phát hiện mới về cái nôi của nền toán học nhân loại

Phát hiện mới về cái nôi của nền toán học nhân loại

Các nhà khoa học Bỉ cho biết họ vừa giải mã được những dấu tích khắc trên đốt xương Ishango được một nhà địa chất học người Bỉ phát hiện ở châu Phi cách đây nửa thế kỷ.

Đăng ngày: 10/01/2026
Phát hiện sách cổ ẩn chứa nhiều bí thuật của Ninja Nhật

Phát hiện sách cổ ẩn chứa nhiều bí thuật của Ninja Nhật

Tại một ngôi đền cổ tại thành phố Koka, tỉnh Shiga, Nhật Bản, nơi nổi tiếng là “quê hương của các Ninja", người ta đã phát hiện ra một cuốn sách với hàng trăm năm lịch sử ghi lại nhiều bí thuật của ninja.

Đăng ngày: 06/01/2026
Khoa Học News