Trung Quốc dùng tia vũ trụ "quét" tường thành 700 năm tuổi

Các nhà nghiên cứu Trung Quốc phát hiện những đoạn có mật độ bất thường trên tường thành nhà Minh do hoàng đế Chu Nguyên Chương xây dựng.

Tường thành Tây An là một kỳ quan khảo cổ và Di sản Thế giới của UNESCO. Tường thành này được xây vào thế kỷ 14 bởi Chu Nguyên Chương, hoàng đế đầu tiên của nhà Minh. Công trình đã trải qua vài lần gia cố từ khi xây dựng. Tuy nhiên, để xem xét khu vực nào cần can thiệp, hiện nay các nhà nghiên cứu ứng dụng kỹ thuật cao cấp là sử dụng tia vũ trụ để phát hiện những chỗ khác thường bên trong bức tường thành cao 12 m và dày 18 m.


Tia vũ trụ có thể xuyên qua tường thành Tây An cao 12m và dày 18m. (Ảnh: Science News).

Theo nghiên cứu công bố trên tạp chí Applied Physics vào tháng 1/2022, nhà vật lý hạt nhân Zhiyi Liu ở Đại học Lan Châu, Trung Quốc và cộng sự tạo ra hình ảnh scan bằng hạt muon có độ phân giải cao nhất của công trình khảo cổ. Ảnh scan hé lộ biến động mật độ bên trong tường thành Tây An. Những chỗ biến động có thể là dấu hiệu của lỗi xây dựng nguy hiểm hoặc cấu trúc ẩn giấu có giá trị về mặt khảo cổ.

Phương pháp mà các nhà nghiên cứu sử dụng mang tên muography, sử dụng hạt hạ nguyên tử gọi là muon, do tia vũ trụ sản sinh với số lượng dồi dào. Tuy có cùng điện tích như electron, muon nặng hơn gấp 200 lần. Khi tia vũ trụ (thường là proton hoặc nguyên tử) xuyên qua khí quyển ở tốc độ cao, chúng có thể tạo ra cơn mưa hạt muon.

Dù chỉ tồn tại 2,2 micro giây, khoảng 10.000 hạt muon rơi xuống mặt đất mỗi phút trước khi phân rã thành electron và hai loại neutrino. Khi xuyên qua vật thể rắn, chúng phân tán do tương tác với nguyên tử. Thông qua đo hạt muon bị phân tán, các nhà nghiên cứu có thể lập bản đồ cấu trúc 3 chiều bên trong vật thể rắn.

Kỹ thuật trên từng được áp dụng với các núi lửa, bao gồm 3 núi lửa nổi tiếng nhất ở Italy là Stromboli, Etna, và Vesuvius. Hạt muon cũng được dùng để nghiên cứu sông băng, thậm chí đánh giá thiệt hại đối với nhà máy điện hạt nhân Fukushima sau trận động đất và sóng thần ở muography năm 2011, đồng thời giúp phát hiện khoảng trống bên trong Đại kim tự tháp Giza.

TIN CŨ HƠN
Bữa tối kỳ lạ với món hầm từ thịt xác ướp bò rừng 50.000 năm tuổi

Bữa tối kỳ lạ với món hầm từ thịt xác ướp bò rừng 50.000 năm tuổi

Năm 1984, các nhà khoa học thưởng thức bữa tối kỳ lạ với món hầm làm từ thịt của bò rừng thảo nguyên đóng băng hàng chục nghìn năm trước.

Đăng ngày: 08/04/2026
Kim tự tháp Ai Cập được xây dựng như thế nào?

Kim tự tháp Ai Cập được xây dựng như thế nào?

Người Aztec, người Maya và người Ai Cập cổ thuộc ba nền văn minh rất khác nhau nhưng lại cùng chung một biểu tượng: các kim tự tháp.

Đăng ngày: 08/04/2026
Hình ảnh chưa từng thấy về con thuyền đắm chất đầy châu báu San Jose

Hình ảnh chưa từng thấy về con thuyền đắm chất đầy châu báu San Jose

Quân đội Colombia vừa công bố những bức hình chưa từng thấy về xác thuyền San Jose huyền thoại, được cho là chứa lượng của cải trị giá hàng tỷ USD.

Đăng ngày: 08/04/2026
Con người bắt đầu mặc “quần áo” từ bao giờ?

Con người bắt đầu mặc “quần áo” từ bao giờ?

Theo các nhà khảo cổ học, họ tìm ra bằng chứng thời điểm sớm nhất tổ tiên loài người không “cởi truồng” là ở những khu vực khảo cổ như Gran Dolina thuộc dãy núi Atapuerca ở Tây Ban Nha, liên quan tới loài người Homo antecessor có niên đại khoảng 780.000 năm về trước.

Đăng ngày: 07/04/2026
Phát hiện xác ướp sư tử đông lạnh 28.000 năm còn nguyên ria mép

Phát hiện xác ướp sư tử đông lạnh 28.000 năm còn nguyên ria mép

Con sư tử hang động non tên Sparta trông như đang ngủ sau hàng nghìn năm nằm dưới lớp đất đóng băng vĩnh cửu ở Siberia.

Đăng ngày: 04/04/2026
Tìm ra nguyên nhân khiến cho nền văn minh Maya sụp đổ

Tìm ra nguyên nhân khiến cho nền văn minh Maya sụp đổ

Phân tích của nghiên cứu cho thấy lượng mưa hàng năm giảm mạnh và độ ẩm giảm đã góp phần gây ra hạn hán và chấm dứt nền văn minh Maya.

Đăng ngày: 04/04/2026
Phát hiện

Phát hiện "thành phố mất tích" sâu 700m dưới lòng đại dương

Nằm ở phía Tây của rặng núi nằm sâu giữa Đại Tây Dương, có một đỉnh núi mà ở gần đó là một cảnh tượng của những ngọn tháp lởm chởm nhô lên giữa một vùng tăm tối.

Đăng ngày: 04/04/2026
Khoa Học News