Khoa Học News

Từ hơn 80.000 năm trước, con người đã biết đốt rừng

Việc mở rộng lãnh thổ bằng cách biến đổi cảnh quan môi trường không chỉ xuất hiện khi nền nông nghiệp hay công nghiệp phát triển, mà thực tế hành động này đã tồn tại từ lâu. Mới đây, một phát hiện khảo cổ và môi trường đã phát hiện ra điều đó bởi các dấu tích đốt rừng ở vùng đất khu vực hồ Malawi ở Châu Phi. Nghiên cứu được công bố trên tạp chí Science Advances, đây được cho là bằng chứng lâu đời nhất về việc con người đã thay đổi hệ sinh thái bằng cách đốt phá rừng để tạo ra một vùng đất trống thuận tiện cho việc sinh hoạt.

Theo nhà khảo cổ học Amanuel Beyin, người không tham gia vào nghiên cứu này nhận xét: “Điều này thể hiện năng lực văn hoá mạnh mẽ để biến đổi cảnh quan theo cách nhằm nâng cao sự tồn tại của người dân”.


Từ thời tiền sử, con người đã thay đổi hệ sinh thái bằng cách đốt phá rừng.

Hồ Malawi là một trong những hồ nước lớn nhất hiện nay, qua các thời kỳ mực nước và kích thước hồ đã có sự thay đổi đáng kể. Trong một nghiên cứu vào năm 2018, nhà cổ sinh vật học Sarah Ivory và các đồng nghiệp đã tiến hành kiểm tra các hoá thạch, phấn hoa và khoáng chất trong 2 lõi trầm tích được khoang từ lòng hồ.

Kết quả phân tích cho thấy mực nước và thảm thực vật của hồ đã tuân theo một vòng tuần hoàn khí hậu trong suốt 636.000 năm trước. Cụ thể những khu rừng rậm dọc theo bờ hồ thường biến mất trong thời kỳ hạn hán và hồ cạn kiệt, nhưng khi nước hồ đầy, rừng lại mọc tươi tốt trở lại. Tuy nhiên, khi đánh giá các số liệu phân tích từ phấn hoa, các chuyên gia lại nhận thấy vòng tuần hoàn có sự biến động trong thời kỳ ẩm ướt vào 86.000 năm trước. Mặc dù khi đó hồ không cạn nước, nhưng các khu rừng ven hồ lại biến mất và chỉ còn sót lại những loài cây chịu được lửa, trong khi cỏ lại có xu hướng phát triển phổ biến ở khu vực này.

Nhận thấy điều bất thường đó, Ivory đã thảo luận với những nhà khổ cổ đang khai quật tại các di chỉ gần khu vực hồ Malawi và có được manh mối đều tập trung vào hoạt động của con người. Theo đó, các khu định cư đầu tiên của con người trong khu vực này được ghi nhận cách đây 92000 năm, thông qua các bằng chứng được tìm thấy như hàng chục nghìn món đồ đá được tạo tác.


Người xưa có xu hướng đốt cháy rừng ngay khi cây cối có dấu hiệu mọc trở lại.

Các nhà nghiên cứu sau đó đã quan sát và nhận thấy rằng chính sự xuất hiện của con người đã dẫn đến sự gia tăng đột biến của lớp trầm tích trong lòng hồ, đồng thời cũng cho thấy rằng người xưa có xu hướng đốt cháy rừng ngay khi cây cối có dấu hiệu mọc trở lại, chính vì thế cây cối tại khu vực này đã không thể phục hồi hoàn toàn. Các chuyên gia giải thích rằng người xưa đã cố tình đốt cháy rừng để tạo ra một vùng rộng rãi, tạo điều kiện cho một số loại cỏ cây mới mọc lên, quan trọng nhất là thu hút thêm nhiều loài động vật khác đến.

Một số người cho rằng nguyên nhân người xưa đốt rừng là bởi nhóm người đầu tiên sinh sống xung quanh hồ Malawi là quần thể di cư từ những vùng khô hạn ở phía Bắc hay phía Nam. Vì thế khi đến khu rừng xa lạ, có thể họ đã đốt rừng để tạo lại môi trường vốn quen thuộc này.

Thông tin biên tập: Xem tại đây
TIN CŨ HƠN
Phát hiện loài ếch cổ đại từng ăn thịt khủng long

Phát hiện loài ếch cổ đại từng ăn thịt khủng long

Dài 41cm và nặng hơn em bé sơ sinh, ếch Beelzebufo được coi là loài ếch lớn nhất từng tồn tại với khả năng săn mồi đáng kinh ngạc.

Đăng ngày: 25/09/2026
Ngắm xác ướp “công chúa mỉm cười” quyến rũ nhất thế giới

Ngắm xác ướp “công chúa mỉm cười” quyến rũ nhất thế giới

Nghĩa trang Xiaohe nằm trong sa mạc Taklamakan ở tây bắc Trung Quốc nổi tiếng thế giới với hàng trăm xác ướp bí ẩn.

Đăng ngày: 22/09/2026
Pharaoh Ai Cập Akhenaten bị ái nam ái nữ

Pharaoh Ai Cập Akhenaten bị ái nam ái nữ

Hoàng đế Ai Cập cổ đại Akhenaten không phải là người nam tính thực thụ, dù ông là cha của ít nhất nửa tá con. Thực tế, cơ thể ông khá nữ tính, với cái đầu hình trứng.

Đăng ngày: 10/09/2026
Phát hiện hóa thạch 52 triệu năm tuổi của sinh vật kì lạ

Phát hiện hóa thạch 52 triệu năm tuổi của sinh vật kì lạ

Theo đánh giá đây là một hóa thạch rất có giá trị đối với việc giải mã những bí ẩn cổ đại.

Đăng ngày: 30/08/2026
Khủng long đã tiến hóa thành loài chim ngày nay

Khủng long đã tiến hóa thành loài chim ngày nay

Nghiên cứu mới đây từ các nhà khoa học Úc chỉ ra rằng Theropods – loài khủng long ăn thịt khổng lồ - đã tiến hóa thành loài chim nhỏ bé ngày nay sau hơn 50 triệu năm.

Đăng ngày: 28/08/2026
Màn bí ẩn về nơi chôn cất Thành Cát Tư Hãn

Màn bí ẩn về nơi chôn cất Thành Cát Tư Hãn

Nơi chôn cất Thành Cát Tư Hãn từ lâu đã trở thành chủ đề gây tranh cãi. Theo sử sách lưu truyền, người lập nên đế chế Mông Cổ yêu cầu được chôn trong một ngôi mộ vô danh.

Đăng ngày: 26/08/2026
Bí mật trong cỗ quan tài thứ 3: Cạy nắp thành công, đội khảo cổ bất ngờ khi nhìn bên trong

Bí mật trong cỗ quan tài thứ 3: Cạy nắp thành công, đội khảo cổ bất ngờ khi nhìn bên trong

Đội khảo cổ đã mất gần 2 giờ để cạy nắp quan tài vì lớp vữa trát xung quanh quá chắc chắn.

Đăng ngày: 18/08/2026
Khoa Học News