Khoa Học News

Từ trường Trái đất suy yếu nhanh ở Bắc Mỹ

Các nhà khoa học Trung Quốc phát hiện sự thay đổi trong cường độ từ trường ở đông và tây bán cầu, có thể do quá trình đảo cực từ.

Từ trường phía trên Bắc Mỹ đang suy yếu ở tốc độ nhanh khác thường trong khi từ trường ở bán cầu phía đông đang mạnh lên, theo nhóm nghiên cứu đứng đầu là giáo sư Fang Hanxian ở Đại học Công nghệ Quốc phòng Trung Quốc, Interesting Engineering hôm 8/11 đưa tin. Các nhà khoa học đang tìm cách xác định nguyên nhân nhưng theo họ, nó liên quan tới sự đảo cực địa từ từ bán cầu tây sang đông.


Từ trường là lá chắn tự nhiên bảo vệ Trái đất khỏi tia vũ trụ và bức xạ có hại từ Mặt trời. (Ảnh: BBC)

Nhóm của Fang sử dụng dụng mô hình và dữ liệu mới nhất để dựng lại những thay đổi của cường độ từ trường từ năm 1900. Họ nhận thấy từ năm 1930 đến năm 1990, cường độ từ trường ở Bắc Mỹ tăng lên và cao hơn nhiều khu vực khác trên thế giới. Tuy nhiên, quá trình đảo ngược diễn ra trong 30 năm qua. Vào năm 2020, cường độ từ trường ở khu vực này giảm tới mức gần bằng mức trung bình toàn cầu. Đó là thay đổi rất đáng chú ý. Ngoài từ trường suy yếu ở Bắc Mỹ, cường độ tại nhiều khu vực khác có dấu hiệu tăng lên, bao gồm đại lục Á Âu, châu Phi, Australia, Bắc Đại Tây Dương, trong đó châu Phi có tốc độ gia tăng nhanh nhất.

Quy mô và vị trí của những vùng dị thường từ trường thường xuyên thay đổi. Theo Fang, nhiều khả năng chúng liên quan tới sự trôi dạt cực từ. Trong thế kỷ qua, cực từ ở bắc bán cầu nhích dần về hướng đông ở tốc độ 10 km/năm. Tuy nhiên, quá trình này gần đây tăng tốc đáng kể. Sau năm 2000, tốc độ tăng lên 50 km/năm, vượt xa tốc độ dịch chuyển của cực từ ở nam bán cầu. Khu vực yếu nhất của từ trường Trái đất hiện nay nằm ở Đại Tây Dương, phía đông Nam Mỹ. Nhiều cơ quan vũ trụ, bao gồm NASA, đang theo dõi chặt chẽ khu vực đó.

Trường địa từ là rào chắn tự nhiên bảo vệ Trái đất, ngăn tia vũ trụ độc hại truyền tới mặt đất, do đó đóng vai trò chủ chốt duy trì sự ổn định của môi trường. Năm 2018, một nghiên cứu của Đại học tự trị Mexico phát hiện trường địa từ yếu đi trong nhiều thập kỷ ngay trước khi đế chế Maya sụp đổ. Tương tự, năm 2006, các nhà nghiên cứu ở Viện Vật lý hành tinh Paris phát hiện thay đổi đột ngột của từ trường liên quan tới sự diệt vong của những nền văn minh cổ đại ở Iran và Syria cách đây 4.000 năm. Một số nhà khoa học cho rằng sự suy yếu của từ trường Trái đất không chỉ dẫn tới tăng bức xạ mà cả nhiễu loạn trong hệ thống khí quyển do tia vũ trụ gây ra, khiến những sự kiện thời tiết cực đoan như hạn hán hoặc mưa bão thêm trầm trọng.

TIN CŨ HƠN
Đào trúng kim cương "15 triệu viên có 1", cặp vợ chồng sướng ngất

Đào trúng kim cương "15 triệu viên có 1", cặp vợ chồng sướng ngất

Hai du khách người Mỹ may mắn đào trúng viên kim cương nâu trọng lượng 1,90 carat có màu sắc cực hiếm khi đi chơi công viên.

Đăng ngày: 02/06/2026
Loại khoáng chất khiến các nhà khoa học mất hơn 200 năm mới có thể tái tạo được

Loại khoáng chất khiến các nhà khoa học mất hơn 200 năm mới có thể tái tạo được

Canxi magie cacbonat, công thức hóa học là CaMg(CO3)2, chiếm khoảng 2% vỏ Trái đất, mất đến hàng trăm triệu năm mới có thể hình thành trong tự nhiên.

Đăng ngày: 02/06/2026
Giải nghĩa hủ tục tuẫn táng theo hoàng đế Trung Hoa mà nhiều người lầm tưởng

Giải nghĩa hủ tục tuẫn táng theo hoàng đế Trung Hoa mà nhiều người lầm tưởng

Tuẫn táng là một trong những hủ tục tàn khốc trong lịch sử. Dù hủ tục này đã bị xóa bỏ từ rất lâu, nhưng những gì được tài liệu cổ để lại vẫn khiến hậu thế thấy run sợ.

Đăng ngày: 02/06/2026
Ngôi nhà không tốn gạch vữa, xi măng: Được chắp vá 99% từ giấy báo, 100 năm vẫn chẳng khác là bao

Ngôi nhà không tốn gạch vữa, xi măng: Được chắp vá 99% từ giấy báo, 100 năm vẫn chẳng khác là bao

Thông thường, một ngôi nhà được tạo nên từ những vật liệu như gỗ, xi măng, gạch, đá… Thế nhưng, điều kỳ lạ là ở một tiểu bang như Massachusetts lại tồn tại một ngôi nhà bằng giấy.

Đăng ngày: 01/06/2026
Đâu mới là giới hạn thực sự của thể chất con người?

Đâu mới là giới hạn thực sự của thể chất con người?

Bắt đầu từ thời kỳ Chiến tranh Lạnh, người Mỹ và Liên Xô từng đua nhau thực hiện những nghiên cứu nhằm khai phá sức mạnh tiềm năng của con người.

Đăng ngày: 01/06/2026
16 sự thật về bóng đá - môn thể thao bá chủ toàn cầu

16 sự thật về bóng đá - môn thể thao bá chủ toàn cầu

Nhiều điều thú vị về bóng đá dưới đây khiến không ít người ngạc nhiên.

Đăng ngày: 31/05/2026
Tại sao có những củ khoai lang bị hà hay bị cứng?

Tại sao có những củ khoai lang bị hà hay bị cứng?

Khi chúng ta ăn khoai lang đã luộc chín, có khi sẽ mất vui vì bóc vỏ khoai đã phải cắt bỏ đi từng miếng khoai lớn, một củ khoai lang còn lại chả mấy mà ăn, còn có vị đắng

Đăng ngày: 31/05/2026
Khoa Học News