Vắc-xin ngừa bệnh than

Thương tổn nặng nề ở da bệnh nhân bị bệnh than. (Ảnh: Wikipedia)

Bệnh than là gì?

Bệnh than là một chứng bệnh do vi trùng tạo nên các bào tử gây ra. Người ta có thể bị bệnh khi những bào tử này nhiễm vào cơ thể. Cơ thể con người có thể bị nhiễm bào tử bệnh than qua nhiều cách, và các chứng bệnh phát ra cũng tùy theo cách nhiễm. Khi bào tử bệnh than nhiễm vào một vết cắt, bệnh nhân có thể bị nhiễm trùng da. Khi bào tử bệnh than vào phổi, chúng có thể gây ra những khó khăn trầm trọng đến khí quản. Và bào tử có trong thức ăn chưa được nấu chín kỹ lưỡng có thể gây ra bệnh đường ruột.

Bệnh than lây như thế nào?

Bệnh than rất hiếm khi lây từ người này sang người khác. Người ta bị bệnh khi đụng chạm phải những bào tử bệnh than có trong đất cát, súc vật, hay trong các vật dụng được chế ra từ súc vật từ các nơi trên thế giới có xảy ra bệnh than.

Các triệu chứng của bệnh than là gì?

Các triệu chứng của bệnh than xảy ra khác nhau tùy theo cách bị nhiễm. Khi các bào tử nhiễm vào một vết cắt, một khối u da sẽ hiện lên nhưng không đau, rồi từ từ sẽ trở thành một nhân đen ở giữa u. Những tuyến hạch ở gần khối u sẽ bị sưng lên. Khi hít vào những bào tử bệnh than, các triệu chứng ban đầu giống như của bệnh cúm và nếu không chữa trị cấp thời sẽ gây ra khó khăn trầm trọng về đường khí quản và tử vong. Khi ăn thịt có bào tử bệnh than, các triệu chứng ban đầu là buồn nôn, kém ăn, và ói mửa, sau đó là đau bụng, ói ra máu và tiêu chảy trầm trọng.

Sau khi bị nhiễm bao lâu thì các triệu chứng xuất hiện? Các triệu chứng thường xuất hiện từ 1 đến 7 ngày sau khi bị nhiễm, nhưng cũng tùy theo cách bị nhiễm.

Phát hiện và điều trị bệnh than như thế nào?

Bệnh than được phát hiện qua các thử nghiệm đặc biệt trong phòng thí nghiệm. Tùy theo căn bệnh (máu, u da, bài tiết khí quản, v.v.) mà các mẫu từ mọi bộ phận trong cơ thể được thu nhặt. Bệnh nhân sẽ được uống thuốc trụ sinh đặc biệt để chữa bệnh than. Phải được điều trị ngay lập tức nếu muốn có hiệu quả. Bệnh sẽ dẫn đến tử vong nếu không được điều trị. Nguy hiểm nhất là khi hít phải các bào tử bệnh than.

Bệnh than có thể dùng vào mục đích khủng bố sinh học không? Có. Bệnh than có thể dùng vào mục đích khủng bố sinh học vì nó có thể được dùng như một vũ khí để làm tăng mức bệnh tật và tử vong trong quần chúng. Vào tháng 9/2001 tại Hoa Kỳ, bào tử bệnh than được gửi đến nhiều nơi qua thư tín, khiếhn cho 22 người bị nhiễm bệnh, và trong số đó có 5 người tử vong.

Ngừa lây bệnh than như thế nào?

Chủng ngừa cho những người làm các công việc có nhiều nguy cơ bị nhiễm bệnh than cũng có thể giảm đi sự lan tràn của bệnh than. Cẩn thận khi đụng chạm vào những súc vật chết có nghi là bị bệnh than; có một hệ thống điều hòa không khí tốt khi làm da súc vật, lông, tóc hay len; và chủng ngừa cho súc vật cũng giúp ngăn ngừa bệnh than. Nếu một người đã bị nhiễm, chủng ngừa và/hay uống thuốc trụ sinh cũng ngăn ngừa bệnh than.

Nguồn: Virginia Department of Health (Bộ Y tế Virginia, Hoa Kỳ)