Vật thể cách xa 19,5 tỉ năm ánh sáng "xuyên không" đến Trái đất

Trong khoảnh khắc cực hiếm, vật thể cổ đại biến hình thành "vòng Einstein", xuất hiện trước người Trái đất nhờ một vùng không - thời gian bị bẻ cong hỗn loạn.

Trong bức ảnh được chụp bởi kính viễn vọng không gian Hubble mà NASA vừa công bố, một cụm vật thể kỳ lạ bao gồm chấm sáng rực rỡ được bao bọc bởi một chiếc vòng màu đỏ được quan sát giữa chòm sao Kình Ngư.

Cụm này bao gồm một trong những vật thể xa xôi nhất từng hiện ra trước mắt nhân loại.


Cụm vật thể kỳ lạ giữa chòm sao Kình Ngư - (Ảnh: NASA).

Theo các nhà khoa học điều hành sứ mệnh Hubble, vật thể đáng lưu tâm nhất trong cụm hình ảnh kỳ lạ đó là một thiên hà cách xa Trái đất đến 19,5 tỉ năm ánh sáng, mang tên HerS J020941.1+001557.

Lẽ ra Hubble không thể thấy được vật thể quá xa xôi này, nhưng nó đã tự "xuyên không" nhờ các "thấu kính hấp dẫn", chính là những vật thể vũ trụ tiền cảnh có lực hấp dẫn lớn, tạo thành một chiếc kính lúp treo lơ lửng giữa Hubble và vật thể cổ đại.

Không rõ tuổi của thiên hà này, nhưng nó cũng là một trong những vật thể từ bình minh vũ trụ. Nó từng ở gần Trái đất hơn, nhưng đã "chạy xa" do vũ trụ liên tục giãn nở.

Trong bức hình của Hubble, ánh sáng từ vật thể này bị biến dạng thành hình lưỡi liềm, tạo thành một chiếc "vòng Einstein" hiếm gặp giữa trời.

Theo Sci-News, vòng Einstein xảy ra khi ánh sáng từ một vật thể ở rất xa bị bẻ cong về một vật thể trung gian có khối lượng lớn. Trong trường hợp này, đó là cả hai thiên hà còn lại trong hình ảnh kỳ lạ.

Đầu tiên đó là SDSS J020941.27+001558.4, một thiên hà cách chúng ta khoảng 2,7 tỉ năm ánh sáng, chính là chấm sáng lớn nhất trong cụm vật thể.

Trong khi đó, chấm sáng còn lại phía trên nó - dường như giao nhau với đường cong hình lưỡi liềm ánh sáng, là SDSS J020941.23+001600.7, một thiên hà gần hơn khác.

Hai thiên hà gần Trái đất hơn này chính là "thấu kính hấp dẫn" được nhắc tới.

Thiên hà xa 19,5 tỉ năm ánh sáng rất có thể cũng mang hình dạng bình thường là một đĩa ánh sáng xoắn ốc như các thiên hà khác, nhưng ánh sáng từ nó đã bị biến đổi phức tạp khi đi qua vùng không - thời gian bị bẻ cong hỗn loạn bởi hai thiên hà tiền cảnh.

Tuy vậy, sự bẻ cong không - thời gian này cũng giúp ánh sáng "xuyên không" ngoạn mục. Thiên hà xa xôi được phóng to lên, ánh sáng đi "đường tắt" đến với kính viễn vọng của người Trái đất.

Cuối cùng, một dự án khoa học cộng đồng với sự tham gia của nhiều thành viên công chúng - SPACE WARPS - đã giúp xác định cụm vật thể ngoạn mục này giữa kho dữ liệu khổng lồ của Hubble.

TIN CŨ HƠN
Sự sống ngoài hành tinh đang cố gắng liên lạc với Trái đất?

Sự sống ngoài hành tinh đang cố gắng liên lạc với Trái đất?

Các nhà thiên văn học đến từ Đại học Curtin vừa phát hiện ra ngôi sao cách Trái đất 15.000 năm sáng liên tục phát ra các xung sóng vô tuyến sau mỗi 22 phút.

Đăng ngày: 23/03/2026
Những điều thú vị ít ai biết về Mặt Trăng

Những điều thú vị ít ai biết về Mặt Trăng

Mặt Trăng - vật thể lớn nhất và sáng nhất trên bầu trời đêm đã làm mê hoặc và là nguồn cảm hứng vô tận cho loài người trong nhiều thế kỷ qua.

Đăng ngày: 23/03/2026
Tìm hiểu về hiện tượng Nhật thực và Nguyệt thực

Tìm hiểu về hiện tượng Nhật thực và Nguyệt thực

Trong bài viết dưới đây, chúng ta cùng tìm hiểu xem hiện tượng Nhật Thực, Nguyệt Thực là gì? Tại sao nó lại được những người yêu thích thiên văn học quan tâm đến vậy.

Đăng ngày: 23/03/2026
Trái đất ở xa mặt trời nhất trong năm

Trái đất ở xa mặt trời nhất trong năm

Bất chấp đợt nóng kinh người càn quét trong vài ngày qua, Trái đất được xác định ở khoảng cách tối đa với mặt trời vào ngày 5/7.

Đăng ngày: 23/03/2026
Sự thật về dòng sông chảy trong không gian

Sự thật về dòng sông chảy trong không gian

Một dòng sông chứa đầy các ngôi sao đã được phát hiện "chảy" qua không gian tại thiên hà cách chúng ta 300 triệu năm ánh sáng.

Đăng ngày: 23/03/2026
Một ngôi sao vụt sáng, sắp nổ tung trên bầu trời Trái đất?

Một ngôi sao vụt sáng, sắp nổ tung trên bầu trời Trái đất?

Ngôi sao siêu khổng lồ Betelgeuse lại tiếp tục gây hồi hộp cho giới thiên văn với những biến đổi rõ rệt từ tháng 4-2023, hứa hẹn về vụ nổ đủ sức làm bừng sáng cả trời đêm Trái Đất.

Đăng ngày: 22/03/2026
Lực lượng Không gian Mỹ tung hình ảnh chiến đấu cơ đánh chặn vệ tinh

Lực lượng Không gian Mỹ tung hình ảnh chiến đấu cơ đánh chặn vệ tinh

Lực lượng Không gian Mỹ vừa công bố hình ảnh mô tả một "phương tiện đánh chặn tương lai", đối đầu với vệ tinh đối phương đang nhắm mục tiêu vào tàu vũ trụ.

Đăng ngày: 22/03/2026
Khoa Học News