Vì sao cá mập phơi khổng lồ lại bơi theo xoáy tròn?

Các nhà khoa học phát hiện những đàn cá mập phơi nguy cấp bơi theo xoáy tròn nhằm "hẹn hò tốc độ" để ghép đôi.

Cá mập phơi, loài cá lớn thứ hai trên thế giới sau cá mập voi, thỉnh thoảng bơi theo vòng tròn kỳ lạ với số lượng lớn. Trong một bài báo công bố trên tạp chí Fish Biology, các nhà khoa học đến từ Hiệp hội Sinh vật học Hải dương (MBA) và Tổ chức Cá mập phơi Ireland, đã tìm ra nguyên nhân, Newsweek hôm 9/9 đưa tin.


Nhóm nghiên cứu chụp ảnh một vòng tròn cá mập phơi. (Ảnh: MBA)

Cá mập phơi có thể dài 10 m và nặng tới 4,5 tấn, theo National Geographic. Chúng nổi tiếng với phần miệng cực lớn. Dù có vẻ ngoài đáng sợ, chúng chỉ ăn sinh vật phù du bằng cách lọc nước thụ động khi bơi. Tuy luôn sống cô độc, loài cá đồ sộ này chỉ tụ tập khi ghép đôi. Trước đây, giới nghiên cứu từng ghi nhận chúng bơi theo vòng tròn. Tuy họ nghi ngờ hành vi này liên quan tới ghép đôi, nguyên nhân chính xác của hoạt động này vẫn chưa được xác nhận.

Nhóm nghiên cứu quan sát 19 đàn cá mập riêng biệt bơi vòng tròn ở vùng biển ngoài khơi County Clare, Ireland, từ năm 2016 đến 2021. Sử dụng camera dưới nước và drone trên cao, họ phát hiện mỗi đàn cá mập gồm 6 - 23 con bơi chậm rãi ở mặt nước, còn những con khác bơi vòng tròn bên dưới chúng, theo hình bánh vòng. Chúng bơi theo vòng tròn đường kính 17 - 40m, và sâu tới 16m.

"Loài cá mập phơi luôn sống đơn độc tìm bạn tình trong đại dương rộng lớn như thế nào vẫn là một bí ẩn", David Sims, nghiên cứu sinh ở MBA kiêm giáo sư ở Đại học Southampton, trưởng nhóm nghiên cứu, cho biết.

Các nhà khoa học cũng nhận thấy cá mập cũng tham gia nhóm với số lượng con đực và con cái ngang bằng nhau. Cá mập đực và cái chỉ tương tác với hầu hết thành viên khác trong vài phút. Trong những lượt "hẹn hò tốc độ", chúng thường cọ vây hoặc cọ thân nhẹ nhàng. Kết quả nghiên cứu hé lộ chức năng tán tỉnh của vòng tròn cá mập. "Thật bất ngờ vì kỳ quan tự nhiên này ẩn giấu quá lâu như vậy, có thể do vòng tròn chủ yếu hình thành ở độ sâu khó quan sát từ mặt nước. Điều đó có thể lý giải tại sao việc ghép đôi chưa bao giờ được quan sát", Sims nói.

Cá mập phơi thuộc danh nguy cấp trong Sách Đỏ của Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế. Trong 200 năm qua, cá mập phơi bị săn bắt để lấy dầu gan dùng trong sản xuất đèn, mỹ phẩm, nước hoa và dầu nhờn. Theo nghiên cứu, hơn 100.000 con cá mập phơi bị bắt và giết từ năm 1946 đến năm 1997. Cá mập phơi đẻ rất ít và chỉ thuần thục từ năm 12 - 16 tuổi ở con đực và 20 tuổi ở con cái, theo National Geographic.

TIN CŨ HƠN
Sau cừu Dolly, tại sao vẫn chưa nhân bản con người?

Sau cừu Dolly, tại sao vẫn chưa nhân bản con người?

Vào năm 1996, chú cừu Dolly gây xôn xao khắp thế giới sau khi trở thành động vật có vú đầu tiên được nhân bản thành công từ tế bào trưởng thành.

Đăng ngày: 16/01/2026
Vì sao loài chim không có răng?

Vì sao loài chim không có răng?

Các loài chim hiện đang sinh sống trên Trái Đất đều không có răng. Hãy cùng tìm hiểu nguyên nhân và khám phá về sự thật thú vị này.

Đăng ngày: 16/01/2026
Tại sao đàn ông Nga thích đeo khuyên tai?

Tại sao đàn ông Nga thích đeo khuyên tai?

Đối với đàn ông Nga, khuyên tai không chỉ đơn giản là món đồ trang sức.

Đăng ngày: 14/01/2026
Tất cả các loài mèo đều có đuôi dài, vậy tại sao đuôi của linh miêu lại ngắn như vậy?

Tất cả các loài mèo đều có đuôi dài, vậy tại sao đuôi của linh miêu lại ngắn như vậy?

Có bốn thành viên của chi Lynx: linh miêu Á-Âu, linh miêu Canada, linh miêu Iberia và linh miêu đuôi cộc, tất cả chúng đều có đuôi ngắn và đáng chú ý là ngắn hơn nhiều so với tất cả các loài khác trong họ mèo.

Đăng ngày: 14/01/2026
Tại sao mèo có thể ngã từ tầng 32 xuống đất mà vẫn sống sót?

Tại sao mèo có thể ngã từ tầng 32 xuống đất mà vẫn sống sót?

Từ tầng 2 đến tầng 7, càng ngã từ độ cao lớn, những con mèo càng bị thương nặng. Nhưng các nhà khoa học nhận thấy từ độ cao 7 tầng trở lên, chấn thương của những con mèo dường như chững lại.

Đăng ngày: 14/01/2026
Tại sao bàn bi-da thường có màu xanh lá hay xanh lam?

Tại sao bàn bi-da thường có màu xanh lá hay xanh lam?

Sự thật rất thú vị, nó vừa liên quan đến nguồn gốc của trò chơi này lẫn hạn chế của truyền hình khi xưa.

Đăng ngày: 11/01/2026
Vì sao bầu trời ban đêm lại có màu đen?

Vì sao bầu trời ban đêm lại có màu đen?

Một câu hỏi nghe chừng rất ngớ ngẩn về một sự thật hiển nhiên, mặc dù vậy không phải ai cũng hiểu rõ về nó.

Đăng ngày: 08/01/2026
Khoa Học News