Khoa Học News

Vì sao cá mập phơi khổng lồ lại bơi theo xoáy tròn?

Các nhà khoa học phát hiện những đàn cá mập phơi nguy cấp bơi theo xoáy tròn nhằm "hẹn hò tốc độ" để ghép đôi.

Cá mập phơi, loài cá lớn thứ hai trên thế giới sau cá mập voi, thỉnh thoảng bơi theo vòng tròn kỳ lạ với số lượng lớn. Trong một bài báo công bố trên tạp chí Fish Biology, các nhà khoa học đến từ Hiệp hội Sinh vật học Hải dương (MBA) và Tổ chức Cá mập phơi Ireland, đã tìm ra nguyên nhân, Newsweek hôm 9/9 đưa tin.


Nhóm nghiên cứu chụp ảnh một vòng tròn cá mập phơi. (Ảnh: MBA)

Cá mập phơi có thể dài 10 m và nặng tới 4,5 tấn, theo National Geographic. Chúng nổi tiếng với phần miệng cực lớn. Dù có vẻ ngoài đáng sợ, chúng chỉ ăn sinh vật phù du bằng cách lọc nước thụ động khi bơi. Tuy luôn sống cô độc, loài cá đồ sộ này chỉ tụ tập khi ghép đôi. Trước đây, giới nghiên cứu từng ghi nhận chúng bơi theo vòng tròn. Tuy họ nghi ngờ hành vi này liên quan tới ghép đôi, nguyên nhân chính xác của hoạt động này vẫn chưa được xác nhận.

Nhóm nghiên cứu quan sát 19 đàn cá mập riêng biệt bơi vòng tròn ở vùng biển ngoài khơi County Clare, Ireland, từ năm 2016 đến 2021. Sử dụng camera dưới nước và drone trên cao, họ phát hiện mỗi đàn cá mập gồm 6 - 23 con bơi chậm rãi ở mặt nước, còn những con khác bơi vòng tròn bên dưới chúng, theo hình bánh vòng. Chúng bơi theo vòng tròn đường kính 17 - 40m, và sâu tới 16m.

"Loài cá mập phơi luôn sống đơn độc tìm bạn tình trong đại dương rộng lớn như thế nào vẫn là một bí ẩn", David Sims, nghiên cứu sinh ở MBA kiêm giáo sư ở Đại học Southampton, trưởng nhóm nghiên cứu, cho biết.

Các nhà khoa học cũng nhận thấy cá mập cũng tham gia nhóm với số lượng con đực và con cái ngang bằng nhau. Cá mập đực và cái chỉ tương tác với hầu hết thành viên khác trong vài phút. Trong những lượt "hẹn hò tốc độ", chúng thường cọ vây hoặc cọ thân nhẹ nhàng. Kết quả nghiên cứu hé lộ chức năng tán tỉnh của vòng tròn cá mập. "Thật bất ngờ vì kỳ quan tự nhiên này ẩn giấu quá lâu như vậy, có thể do vòng tròn chủ yếu hình thành ở độ sâu khó quan sát từ mặt nước. Điều đó có thể lý giải tại sao việc ghép đôi chưa bao giờ được quan sát", Sims nói.

Cá mập phơi thuộc danh nguy cấp trong Sách Đỏ của Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế. Trong 200 năm qua, cá mập phơi bị săn bắt để lấy dầu gan dùng trong sản xuất đèn, mỹ phẩm, nước hoa và dầu nhờn. Theo nghiên cứu, hơn 100.000 con cá mập phơi bị bắt và giết từ năm 1946 đến năm 1997. Cá mập phơi đẻ rất ít và chỉ thuần thục từ năm 12 - 16 tuổi ở con đực và 20 tuổi ở con cái, theo National Geographic.

Thông tin biên tập: Xem tại đây
TIN CŨ HƠN
Vì sao chúng ta lại ăn thịt bò khô vắt chanh?

Vì sao chúng ta lại ăn thịt bò khô vắt chanh?

Cùng tìm hiểu lý do gì giúp loại gia vị đặc biệt này làm món thịt bò khô trở nên "tuyệt cú mèo".

Đăng ngày: 09/10/2026
Vì sao chúng ta dễ buồn chán vào cuối thu, đầu đông?

Vì sao chúng ta dễ buồn chán vào cuối thu, đầu đông?

Cuối thu – đầu đông kéo nền nhiệt độ xuống thấp, không có nắng, ánh sáng ban ngày thì mờ nhạt, khiến nhiều người giật mình phát hiện bị buồn chán, sợ hãi không rõ nguyên nhân.

Đăng ngày: 09/10/2026
Vì sao trong thang máy thường lắp gương bốn phía?

Vì sao trong thang máy thường lắp gương bốn phía?

Nhiều người thắc mắc tại sao trong thang máy thường được lắp đặt những chiếc gương. Việc này không chỉ có ích khi tạo cảm giác không gian mà còn nhiều yếu tố khác liên quan đến vấn đề an ninh.

Đăng ngày: 08/10/2026
Tại sao điều hòa không đủ mát khi trời nóng gay gắt?

Tại sao điều hòa không đủ mát khi trời nóng gay gắt?

Trong hoàn cảnh nắng nóng gay gắt, giải pháp của nhiều người là không đi ra ngoài vào giờ nắng cao điểm và ở trong phòng sử dụng điều hòa nhiệt độ để “tránh nóng”.

Đăng ngày: 08/10/2026
Vì sao châu chấu sa mạc không thể diệt?

Vì sao châu chấu sa mạc không thể diệt?

Sau khi tàn phá mùa màng ở Đông Phi và Trung Đông, những đám mây châu chấu tiếp tục di chuyển sang nhiều khu vực, chúng buộc nhiều máy bay phải chuyển hướng.

Đăng ngày: 08/10/2026
Vì sao chim gõ kiến gõ mãi mà không… nhức đầu?

Vì sao chim gõ kiến gõ mãi mà không… nhức đầu?

Khi tán tỉnh bạn tình, chim gõ kiến cần thực hiện nhiều hơn 12.000 cú gõ một ngày. Tuy nhiên, chúng vẫn “tỉnh táo” để chinh phục đối phương.

Đăng ngày: 08/10/2026
Tại sao sắt chìm trong nước nhưng lại nổi khi được thả vào thủy ngân?

Tại sao sắt chìm trong nước nhưng lại nổi khi được thả vào thủy ngân?

Khi bạn thả một chiếc đe sắt siêu nặng xuống một bể thủy ngân, điều kỳ lạ sẽ xảy ra, đó chính là chiếc đe sắt không thể chìm xuống dưới đáy và đây là một hiện tượng khoa học thuần túy khá thú vị.

Đăng ngày: 03/10/2026
Khoa Học News