Vì sao Cadimi xuất hiện trong thực phẩm, nó gây hại ra sao?
Nhiễm độc cadimi lâu ngày sẽ làm tổn thương chức năng thận, làm tăng sự bài tiết các protein có trọng lượng phân tử thấp trong nước tiểu, tạo sỏi thận.
Vì sao cadimi có trong thực phẩm?
Một thanh cadimi tinh khiết 99% - (Ảnh: WIKIMEDIA).
Một giảng viên khoa hóa học Trường đại học Khoa học tự nhiên (Đại học Quốc gia TP.HCM) cho biết cadimi là một kim loại nặng, màu trắng ánh xanh.
Thông thường cadimi ít được phát hiện dạng tinh chất mà thường kết hợp với một số nguyên tố tạo thành hợp chất như: cadimi oxit, cadimi sunfua, cadimi clorua, cadimi sunfat.
Trong tự nhiên, các hợp chất của cadimi thường có mặt cùng một số hợp chất của photpho. Đây là nguyên nhân cadimi thường xuất hiện trong một số loại phân bón, đặc biệt là phân bón photpho (phân lân).
Các nhà nghiên cứu từ Viện ICAR (Ấn Độ) cho rằng một nguyên liệu quan trọng sản xuất phân chứa photpho là đá photphat. Các loại đá này thường có chứa cả các hợp chất của cadimi.
Trong quá trình lắng đọng hàng triệu năm, cadimi có nguồn gốc từ đá núi lửa cùng với photpho từ xương động vật, kết tụ lại thành các khoáng vật photphat.
Một số loại phân photpho thường chứa lượng cadimi cao - (Ảnh: ALAMY).
Trong khi photpho là một nguyên tố quan trọng thúc đẩy quá trình sinh trưởng và phát triển của cây trồng, hỗ trợ rễ, hoa, quả, cadimi lại không có tác dụng đáng kể gì cho cây trồng phát triển mà còn tác động đến sức khỏe của con người nếu tiêu thụ lượng lớn cadimi này qua đường ăn uống.
Tuy nhiên trong quá trình sản xuất phân bón, nhiều nhà máy lại gặp khó khăn hoặc không "mặn mà" loại bỏ hoàn toàn lượng cadimi có trong các nguyên liệu tự nhiên, một phần do tốn kém chi phí, một phần sẽ ảnh hưởng đến chất lượng của phân bón.
Lượng cadimi dư thừa trong phân bón có thể tích tụ theo thời gian, đi vào đất và rồi tích tụ trong cây trồng.
Theo các chuyên gia hóa học tại Đại học Trung Sơn, Quảng Châu (Trung Quốc), dư lượng cadimi có trong sản phẩm nông nghiệp còn có nguyên nhân do ô nhiễm cadimi trong đất.
Ở một số khu vực, hoạt động khai thác quặng mỏ, luyện kim thải ra khói hoặc nước bẩn chứa cadimi, từ đó làm đất đai bị phơi nhiễm. Các phương pháp cải tạo đất, quản lý tưới tiêu không đạt tiêu chuẩn sẽ không kiểm soát được ô nhiễm cadimi.
Cadimi hại thận, xương, hô hấp
Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), thực phẩm là nguồn tích tụ cadimi lớn nhất vào cơ thể người ngoài hút thuốc. Điều đáng lo ngại là cadimi có thể đi "một quãng đường dài", từ khoáng chất, đất, cây trồng rồi vào cơ thể người.
Một số loại thực phẩm như rau xanh, đậu phộng, đậu nành, hạt hướng dương, khoai tây và các loại ngũ cốc, tinh bột… có thể chứa dư lượng cao cadimi nếu được trồng trên đất ô nhiễm cadimi nặng hoặc được dùng phân bón có hàm lượng lớn cadimi. Một số khảo sát cho thấy 98% lượng cadimi trung bình một người có thể tiêu thụ có nguồn gốc từ thực phẩm trên cạn, 1% từ thủy sản, 1% từ nước uống.
Cũng theo WHO, giới hạn an toàn cho phép của cadimi trong nước uống là 3µ/l, trong không khí là 5ng/m3, lượng ăn vào hằng tuần có thể chấp nhận được tạm thời là 25µg/kg. Vượt qua ngưỡng này, tích tụ cadimi theo thời gian sẽ để lại những tác hại lâu dài.
Một số loại hải sản có lượng cadimi cao - (Ảnh: NEW FOOD MAGAZINE).
Theo Viện Pasteur Nha Trang, cadimi tích tụ chủ yếu ở thận trong thời gian tương đối dài từ 10-35 năm. Ăn uống thực phẩm chứa lượng cadimi cao sẽ có biểu hiện rối loạn tiêu hóa như buồn nôn, nôn mửa, đau bụng, tiêu chảy.
Nhiễm độc lâu ngày sẽ làm tổn thương chức năng hoạt động của thận, làm tăng sự bài tiết của các protein có trọng lượng phân tử thấp trong nước tiểu, tạo sỏi thận.
Nhiễm độc cadimi còn gây ra rối loạn chuyển hóa canxi, kéo theo các bệnh lý về xương như làm yếu xương, biến dạng xương, hủy mô xương, gây ra chứng loãng xương và những cơn đau nhức xương.
Ngoài ra, cadimi còn gây tổn thương đường hô hấp với các triệu chứng như viêm mũi, giảm khứu giác, mất khứu giác. Hít phải bụi chứa oxit cadimi với liều lượng cao gây viêm phổi cấp tính có thể dẫn tới chết người.
Phơi nhiễm nghề nghiệp lâu dài với hàm lượng cao cadimi có triệu chứng viêm phế quản, viêm phổi mạn tính (ho, khó thở, đau ngực, sốt); góp phần vào sự phát triển của bệnh ung thư phổi.
Lợn rừng tràn ngập ở Bavaria, Đức nhưng vì sao không ai dám ăn thịt chúng?
Ở Bavaria, Đức, mỗi mùa săn, thợ săn đều vào rừng săn lợn rừng nhưng lợn rừng bị giết thường không ăn được hoặc không bán được vì hầu hết lợn rừng ở đó đều có nồng độ phóng xạ hạt nhân quá cao.
Vì sao thiên nhiên sản sinh ra nhiều loài côn trùng hút máu như vậy?
Hãy nghĩ đơn giản về muỗi, muỗi vằn, ruồi… tại sao những loài vật hút máu này lại xuất hiện, ý nghĩa của chúng là gì?
Vì sao đường phố Nhật Bản không có thùng rác mà vẫn luôn sạch sẽ?
20 năm trước, thùng rác vẫn nằm rải rác khắp đường phố Nhật Bản. Tuy nhiên ngay cả khi nó biến mất, đường phố Nhật Bản vẫn luôn sạch sẽ.
Vì sao trường học hay trồng phượng?
Phượng vĩ được trồng khắp nơi, nhưng vì sao loài hoa đỏ rung rinh trong nắng hè lại gắn liền với tuổi học trò?
Vì sao 76% người giàu có là người hướng nội?
Theo nghiên cứu khoa học, người hướng nội dễ thành đại sự hơn.
Vì sao Greenland và Iceland lại có được những cái tên trái ngược hoàn toàn với thực tế?
Nguồn gốc của tên cho bất kỳ địa điểm nào đều bao hàm lịch sử, văn hóa và thậm chí cả địa lý của địa điểm đó.
