Khoa Học News

Vì sao cúm lây lan mạnh vào mùa đông

Virus gây bệnh cúm củng cố và bảo vệ cho mình nhờ một lớp vỏ chất béo trong thời tiết lạnh giá – phát hiện này giúp giải thích vì sao mùa đông con người thường dễ mắc bệnh cúm hơn. Nhóm nghiên cứu thuộc Học viện sức khỏe quốc gia phát hiện lớp vỏ như bơ tan chảy trong đường hô hấp và cho phép virus xâm nhập vào các tế bào.

Joshua Zimmerberg, thuộc Viện Sức khỏe trẻ em và phát triển con người (NICHD), trưởng nhóm nghiên cứu, cho biết: “Tương tự như một viên kẹo sô-cô-la M&M, lớp vỏ bảo vệ này tan chảy khi chúng đi vào đường hô hấp. Chỉ trong giai đoạn hóa lỏng, virus mới có thể xâm nhập vào một tế bào và khiến nó nhiễm bệnh.”

NICHD trực thuộc Viện sức khỏe quốc gia.

Các chuyên gia từ lâu đã tìm hiểu về nguyên nhân tại sao cúm và những virus gây bệnh đường hô hấp khác lây lan nhanh hơn trong mùa đông. Không một giải thích nào, ví dụ như mọi người ở trong nhà nhiều hơn, hoặc ảnh hưởng phá hoại của bức xạ mặt trời vào mùa hè, có thể hoàn toàn giải thích được điều này.

Báo cáo mới được đăng tải trên tạp chí Nature Chemical Biology, có thể dẫn đến những biện pháp mới giúp ngăn ngừa và chữa cúm, theo Giám đốc của NICHD - Duane Alexander.

Người đi bộ trên đường phố New York vào mùa đông. Công trình khoa học mới đã phát hiện lý do khiến cho bệnh cúm lây lan mạnh vào mùa đông. (Ảnh: Keith Bedford/Reuters)

“Công trình mở ra những hướng nghiên cứu mới chống lại các đợt bùng phát dịch cúm vào mùa đông. Bây giờ chúng ta có thể hiểu bằng cách nào virus cúm tự bảo vệ và lây lan từ người này sang người khác, vì vậy chúng ta có thể tìm ra những cách can thiệp vào cơ chế bảo vệ đó.”

Nhóm của Zimmerman sử dụng phương pháp chụp cộng hưởng từ hạt nhân để quan sát lớp vỏ bọc bên ngoài của virus cúm.

Con đường lây lan

Virus không thể tự sinh sôi mà phải tấn công vào một tế bào sống. Virus cúm có một lớp vỏ tựa như màng mà chúng bám vào tế bào nạn nhân.

Chúng truyền vật chất di truyền vào tế bào, biến thành một nhà máy sản xuất virus. Một số loại virus chỉ bùng phát ra khỏi tế bào bị tấn công nhưng virus cúm “nở” ra khỏi tế bào và sử dụng những chất lỏng như cholesterol từ tế bào để tạo một lớp màng giúp chúng thoát ra.

Zimmerman cho biết: “Đây là loại protein mà chúng tôi đang nghiên cứu vắc-xin chống lại.” Lớp protein bao ngoài, gọi là hemagglutinin, đem lại chữ cái “H” trong tên của virus cúm. Bên trong một tế bào ấm áp, hemagglutinin ở dạng lỏng. Nhưng ở nhiệt độ lạnh hơn, chúng bắt đầu một quá trình tương tự như tinh thể hóa, được gọi là cấp độ hóa.

Zimmerman nói: “Nó hóa rắn dần đần từ 40oC xuống đến 4oC. Tôi nghĩ tiến trình chậm rãi này khiến virus cúm sống sót ở tất cả các mức nhiệt độ.” Ở nhiệt độ ấm áp ngoài trời, lớp bảo vệ tan chảy và trừ khi nó nằm bên trong một cơ thể sống của động vật và con người, loại virus này sẽ chết.

Kết quả nghiên cứu có thể giúp cho các nhà khoa học đưa ra phương pháp mới diệt trừ tận gốc bệnh cúm. Ở nhiệt độ thấp, lớp vỏ cứng bằng chất béo có thể chống lại một số chất tẩy rửa, khiến cho việc loại trừ chúng ra khỏi tay hoặc các bề mặt khác khó khăn hơn.

Virus cúm và những virus gây bệnh đường hô hấp khác lây lan qua các chất dịch thông qua ho, hắt hơi và nói chuyện. Chúng cũng có thể lưu lại trên nhiều bề mặt và bám vào ngón tay.

Từ khóa liên quan:
TIN CŨ HƠN
Khám phá tác dụng tuyệt vời của ớt chuông

Khám phá tác dụng tuyệt vời của ớt chuông

Đây là loại quả cực giàu vitamin, được hội những người giảm cân rất yêu thích.

Đăng ngày: 12/05/2026
Lợi ích bất ngờ từ dưa bở với sức khỏe mọi nhà

Lợi ích bất ngờ từ dưa bở với sức khỏe mọi nhà

Dưa bở là loại quả bổ dưỡng, giải khát rất tốt trong mùa hè nóng bức và còn nhiều công dụng rất tốt cho sức khỏe.

Đăng ngày: 11/05/2026
Bệnh tật tiềm ẩn đằng sau nụ hôn

Bệnh tật tiềm ẩn đằng sau nụ hôn

Hôn người khác có thể kéo đến từ những bệnh nhẹ như herpes miệng đến vấn đề nghiêm trọng hơn như viêm màng não do virus hoặc quai bị.

Đăng ngày: 27/04/2026
7 lời khuyên sử dụng dầu ăn tốt cho sức khỏe

7 lời khuyên sử dụng dầu ăn tốt cho sức khỏe

Theo Viện Dinh dưỡng quốc gia, trong mỗi gia đình nên có hai loại dầu ăn để sử dụng cho các loại thực phẩm khác nhau.

Đăng ngày: 17/04/2026
Shinrin-yoku: Cách người Nhật dùng thiên nhiên chữa bệnh

Shinrin-yoku: Cách người Nhật dùng thiên nhiên chữa bệnh

"Forest bathing" hay "tắm rừng" được dịch sát nghĩa từ "Shinrin-yoku" là một cụm từ do chính phủ Nhật sáng tạo vào năm 1982 nhằm khuyến khích những cư dân thành thị đắm mình vào thiên nhiên.

Đăng ngày: 13/04/2026
Những loại thực phẩm và đồ uống cực tốt cho gan, giúp thanh lọc cơ thể

Những loại thực phẩm và đồ uống cực tốt cho gan, giúp thanh lọc cơ thể

Gan người thực hiện hơn 500 chức năng khác nhau, trong đó quan trọng nhất là chuyển hóa và "giải độc".

Đăng ngày: 07/04/2026
Mách bạn những cách tốt nhất để loại bỏ thuốc trừ sâu, hóa chất độc hại trên rau củ

Mách bạn những cách tốt nhất để loại bỏ thuốc trừ sâu, hóa chất độc hại trên rau củ

Căn nguyên của nhiều vụ ngộ độc thực phẩm và bệnh nguy hiểm ngày nay bắt nguồn từ chính những loại rau quả bị nhiễm thuốc, hóa chất trong quá trình trồng trọt.

Đăng ngày: 05/04/2026
Khoa Học News