Vì sao những con thiêu thân lại bị ánh sáng hấp dẫn?

Hẳn đã có lần bạn thấy những con bọ có cánh trông như những con bướm nhỏ lọt vào trong nhà vào buổi tối và bay vo ve quanh những bóng đèn sáng, hay có khi nào bạn tự hỏi vì sao đèn bẫy muỗi lại thu hút được muỗi bay vào.


Bướm có vẻ rất thích bay quanh bóng đèn sáng trong đêm. (Ảnh: BazziBa/ Adobe).

Mặc dù một số người cho rằng đó là vì một số loài côn trùng bị thu hút bởi ánh sáng nhân tạo, nhưng mới đây các nhà khoa học phát hiện ra rằng, nguyên nhân không phải là chúng thích ánh sáng, mà chúng bị bẫy bởi ánh sáng.

Một trong những tác giả của nghiên cứu này, nhà nghiên cứu Samuel Fabian ở Trường đại học London, Anh, cho biết mối liên hệ giữa côn trùng và ánh sáng giờ đây đã được làm sáng tỏ. Nguyên nhân chính là ở hệ thống kiểm soát cơ thể của côn trùng.

Họ đã phát hiện ra ba yếu tố then chốt khi tìm hiểu về sức hấp dẫn của ánh sáng đối với côn trùng.

  • Thứ nhất, nếu côn trùng bay phía trên ánh sáng, chúng sẽ lộn ngược và lao thẳng xuống trong khi đang cố bay lộn ngược.
  • Thứ hai, sau khi bay qua và ở vị trí phía dưới ánh sáng, chúng có xu hướng đi loanh quanh, leo dốc rồi bất ngờ khựng lại và cuối cùng rơi xuống.
  • Thứ ba, chúng bay vuông góc với ánh sáng, bay vòng quanh theo một quỹ đạo quanh nguồn sáng đó thay vì bay thẳng vào nguồn sáng. Mặc dù nhìn có vẻ như lũ côn trùng đang bay thẳng vào nguồn sáng, nhưng thực ra các hệ thống điều khiển cơ thể của chúng đang bị cái gì đó can thiệp, khiến cho chúng có những hành động như vậy.


Những con thiêu thân bu quanh một bóng đèn sáng. (Ảnh: Iker/ Adobe).

Sau khi tìm hiểu kỹ, các nhà khoa học nhận thấy những con côn trùng này đang trải qua cái gọi là "phản ứng ánh sáng ở vùng lưng" dựa trên cách chúng cố gắng giữ cho ánh sáng luôn ở phía sau lưng chúng bất cứ khi nào chúng đến gần.

Phản xạ này cũng được ghi nhận ở một số loài cá và về cơ bản, đây là cách để động vật xác định hướng đi lên và giữ cho cơ thể chúng thẳng đứng.

Trong điều kiện bình thường, điều này diễn ra theo ý muốn của chúng. Tuy nhiên, vào lúc hoàng hôn và bình minh, côn trùng có thể gặp vấn đề với hệ thống điều khiển cơ thể này.

Các nhà nghiên cứu cho rằng vấn đề ở đây không phải là côn trùng thấy ánh sáng hấp dẫn nên lao vào mà chúng bị mất kiểm soát khi tiếp cận với ánh sáng. Đây là một kết quả nghiên cứu có giá trị, có thể giúp giải thích một số cơ chế hoạt động quan trọng của các loài côn trùng khác nhau trên khắp thế giới.

TIN CŨ HƠN
Tại sao loài hải ly thích xây dựng những con đập để làm tổ?

Tại sao loài hải ly thích xây dựng những con đập để làm tổ?

Trên thực tế, những con đập được xây dựng bởi loài hải ly không chỉ được dùng làm tổ cho chúng, mà hơn thế nữa, những con đập này mang lại những lợi ích vô cùng to lớn đối với hệ sinh thái.

Đăng ngày: 11/03/2026

"Chuyện ấy" ngoài không gian, vì sao khó?

Để quan hệ tình dục trong không gian, chúng ta sẽ gặp nhiều thử thách và có thể đối mặt nhiều hậu quả khôn lường.

Đăng ngày: 11/03/2026
Tại sao gọi là biển Đỏ mà không phải là tên khác?

Tại sao gọi là biển Đỏ mà không phải là tên khác?

"Biển Đỏ" còn gọi là "Hồng Hải" hay "Xích Hải" có thể coi là một vịnh nhỏ của Ấn Độ Dương nằm giữa châu Phi và châu Á.

Đăng ngày: 10/03/2026
Vì sao 600 năm qua mái cung điện Tử Cấm Thành chưa bao giờ thấy vết phân chim?

Vì sao 600 năm qua mái cung điện Tử Cấm Thành chưa bao giờ thấy vết phân chim?

Tử Cấm Thành ở Bắc Kinh là cung điện tráng lệ, chứa đựng lịch sử của Trung Quốc qua bao đời nay.

Đăng ngày: 09/03/2026
Vì sao lại gọi 1 nghìn là 1k?

Vì sao lại gọi 1 nghìn là 1k?

Ngày nay, mọi người bắt đầu sử dụng chữ K thay cho đơn vị nghìn nhiều hơn. Lý do là vì sao?

Đăng ngày: 08/03/2026
Lý giải “tướng phu thê” theo góc độ khoa học: Vì sao nhiều người yêu nhau trông giống nhau một cách kỳ lạ?

Lý giải “tướng phu thê” theo góc độ khoa học: Vì sao nhiều người yêu nhau trông giống nhau một cách kỳ lạ?

Theo quan niệm dân gian, những cặp vợ chồng chung sống với nhau sẽ có tướng phu thê tức là có những điểm tương đồng trên khuôn mặt. Vậy tướng phu thê có thật hay không và tại sao lại các cặp vợ chồng lại có tướng phu thê?

Đăng ngày: 06/03/2026
Vì sao Rjukan được mệnh danh là

Vì sao Rjukan được mệnh danh là "thị trấn không có Mặt trời"?

Rjukan là một thị trấn nhỏ của Na Uy, ánh nắng tại đây luôn được coi là một điều xa xỉ vì những cư dân tại đây không thể nhìn thấy chúng suốt từ tháng 9 đến giữa tháng 3 năm sau.

Đăng ngày: 06/03/2026
Khoa Học News