Vì sao những con thiêu thân lại bị ánh sáng hấp dẫn?

Hẳn đã có lần bạn thấy những con bọ có cánh trông như những con bướm nhỏ lọt vào trong nhà vào buổi tối và bay vo ve quanh những bóng đèn sáng, hay có khi nào bạn tự hỏi vì sao đèn bẫy muỗi lại thu hút được muỗi bay vào.


Bướm có vẻ rất thích bay quanh bóng đèn sáng trong đêm. (Ảnh: BazziBa/ Adobe).

Mặc dù một số người cho rằng đó là vì một số loài côn trùng bị thu hút bởi ánh sáng nhân tạo, nhưng mới đây các nhà khoa học phát hiện ra rằng, nguyên nhân không phải là chúng thích ánh sáng, mà chúng bị bẫy bởi ánh sáng.

Một trong những tác giả của nghiên cứu này, nhà nghiên cứu Samuel Fabian ở Trường đại học London, Anh, cho biết mối liên hệ giữa côn trùng và ánh sáng giờ đây đã được làm sáng tỏ. Nguyên nhân chính là ở hệ thống kiểm soát cơ thể của côn trùng.

Họ đã phát hiện ra ba yếu tố then chốt khi tìm hiểu về sức hấp dẫn của ánh sáng đối với côn trùng.

  • Thứ nhất, nếu côn trùng bay phía trên ánh sáng, chúng sẽ lộn ngược và lao thẳng xuống trong khi đang cố bay lộn ngược.
  • Thứ hai, sau khi bay qua và ở vị trí phía dưới ánh sáng, chúng có xu hướng đi loanh quanh, leo dốc rồi bất ngờ khựng lại và cuối cùng rơi xuống.
  • Thứ ba, chúng bay vuông góc với ánh sáng, bay vòng quanh theo một quỹ đạo quanh nguồn sáng đó thay vì bay thẳng vào nguồn sáng. Mặc dù nhìn có vẻ như lũ côn trùng đang bay thẳng vào nguồn sáng, nhưng thực ra các hệ thống điều khiển cơ thể của chúng đang bị cái gì đó can thiệp, khiến cho chúng có những hành động như vậy.


Những con thiêu thân bu quanh một bóng đèn sáng. (Ảnh: Iker/ Adobe).

Sau khi tìm hiểu kỹ, các nhà khoa học nhận thấy những con côn trùng này đang trải qua cái gọi là "phản ứng ánh sáng ở vùng lưng" dựa trên cách chúng cố gắng giữ cho ánh sáng luôn ở phía sau lưng chúng bất cứ khi nào chúng đến gần.

Phản xạ này cũng được ghi nhận ở một số loài cá và về cơ bản, đây là cách để động vật xác định hướng đi lên và giữ cho cơ thể chúng thẳng đứng.

Trong điều kiện bình thường, điều này diễn ra theo ý muốn của chúng. Tuy nhiên, vào lúc hoàng hôn và bình minh, côn trùng có thể gặp vấn đề với hệ thống điều khiển cơ thể này.

Các nhà nghiên cứu cho rằng vấn đề ở đây không phải là côn trùng thấy ánh sáng hấp dẫn nên lao vào mà chúng bị mất kiểm soát khi tiếp cận với ánh sáng. Đây là một kết quả nghiên cứu có giá trị, có thể giúp giải thích một số cơ chế hoạt động quan trọng của các loài côn trùng khác nhau trên khắp thế giới.

TIN CŨ HƠN
Vì sao đáy chai nước giải khát có hình hoa 5 cánh?

Vì sao đáy chai nước giải khát có hình hoa 5 cánh?

Thiết kế bông hoa 5 cánh của đáy chai nước ngọt, nước có ga giúp phân tán áp suất, tăng độ cứng, hỗ trợ chai đứng vững.

Đăng ngày: 16/04/2026
Tại sao việc tìm thấy tàu ngầm mất tích trong đại dương lại giống như

Tại sao việc tìm thấy tàu ngầm mất tích trong đại dương lại giống như "mò kim đáy biển"?

Ngày 19/6 vừa qua, công ty OceanGate Expeditions đã đưa ra thông báo xác nhận chiếc tàu ngầm của họ bất ngờ mất tích trên biển cùng với 5 thành viên đoàn thám hiểm.

Đăng ngày: 13/04/2026
Vì sao chúng ta nên uống trà ô long?

Vì sao chúng ta nên uống trà ô long?

Trà là một loại thức uống được con người dùng từ rất lâu trong lịch sử vì hương vị thơm ngon, tao nhã.

Đăng ngày: 12/04/2026
Tại sao “nơi sinh” lại là thông tin quan trọng trên hộ chiếu?

Tại sao “nơi sinh” lại là thông tin quan trọng trên hộ chiếu?

Việt Nam không phải là quốc gia đầu tiên trên thế giới có mẫu hộ chiếu không ghi thông tin nơi sinh.

Đăng ngày: 11/04/2026
Tại sao mắt người lại có nhiều màu khác nhau?

Tại sao mắt người lại có nhiều màu khác nhau?

Màu mắt là độc nhất và riêng biệt như vân tay của mỗi người. Bạn có thể thấy người xung quanh cùng có màu mắt nâu hoặc đen như mình, nhưng chắc chắn màu mắt ấy hoàn toàn khác biệt.

Đăng ngày: 10/04/2026
Sinh sống cùng thời với khủng long, tại sao cá sấu không tuyệt chủng?

Sinh sống cùng thời với khủng long, tại sao cá sấu không tuyệt chủng?

Cá sấu là loài bò sát ăn thịt cỡ lớn rất cổ xưa. Chúng đã sống trên Trái đất 230 triệu năm.

Đăng ngày: 10/04/2026
Tại sao điều hòa không đủ mát khi trời nóng gay gắt?

Tại sao điều hòa không đủ mát khi trời nóng gay gắt?

Trong hoàn cảnh nắng nóng gay gắt, giải pháp của nhiều người là không đi ra ngoài vào giờ nắng cao điểm và ở trong phòng sử dụng điều hòa nhiệt độ để “tránh nóng”.

Đăng ngày: 09/04/2026
Khoa Học News