Tại sao thằn lằn lại phun máu từ mắt?
Thằn lằn thuộc chi Phrynosoma, ít nhất 8 loài thuộc chi này có khả năng xuất huyết từ mắt trong những trường hợp cần thiết và máu của chúng chứa những chất hóa học đặc biệt.
Mỗi loài động vật đều có các chiến lược phòng thủ độc đáo của riêng mình để bảo vệ bản thân và một số loài thằn lằn cũng vậy.
Một số loài thằn lằn có sừng có khả năng phun máu từ mắt của chúng xa đến 1,5 mét. (Ảnh minh họa: Reddit).
Chúng có thể sử dụng sừng để đâm, ngụy trang hoặc làm phẳng cơ thể để thoát khỏi nguy hiểm, nhưng đối với kẻ săn mồi lớn hơn thì khác.
Một số loài thằn lằn sẽ dùng đến việc phun máu từ mắt, để ngăn chặn kẻ thù.
Quá trình này được gọi là xuất huyết tự động, đối với thằn lằn có sừng, một trong những động cơ chính của việc này là để tự vệ.
Một số nghiên cứu đã điều tra cách những con thằn lằn phản ứng với kẻ săn mồi và mối đe dọa khác nhau như diều hâu hay rắn.
Hay có những con thằn lằn phun máu khi chúng gặp loài chó, tuy nhiên, không phải tất cả chúng đều tự vệ theo cách này.
Máu đến từ đâu?
Xoang mắt của một số loài thằn lằn được kết nối trực tiếp với các mạch máu trong hốc mắt của nó.
Khi đối mặt với một mối đe dọa, hệ tuần hoàn máu ngay lập tức bị ảnh hưởng.
Lưu lượng máu lưu thông đến đầu ngày càng bị hạn chế và chuyển hướng đến xoang mắt, nơi áp lực tích tụ. Điều này cho phép các cơ oculi tiếp giáp với các xoang bị áp lực co lại.
Khi các cơ co lại, những xoang này vỡ ra và một dòng máu được giữ trong ống dẫn mắt bắn ra ngoài, có thể ra tới 1,5 mét.
Những con thằn lằn này có thể phun máu liên tục cho đến khi chúng thành công trong việc dọa kẻ thù tránh xa mình.
Để phòng thủ có hiệu quả đầy đủ, máu của chúng chứa các chất gây khó chịu cho kẻ săn mồi.
Các nghiên cứu đã tìm thấy một số hóa chất bổ sung trong máu có mùi hôi hoặc thậm chí làm mất cảm giác thèm ăn của kẻ thù.
Một giả thuyết cho rằng, hóa chất có nguồn gốc từ nọc kiến do thằn lằn có sừng thích ăn kiến độc mà không bị ảnh hưởng đến sức khỏe do cơ thể chúng dường như vô hiệu hóa với nọc độc của kiến.
Sau khi phun máu ra để dọa con mồi, mắt thằn lằn còn có một cơ chế đặc biệt khác.
Những con thằn lằn này sở hữu mí mắt thứ ba, một mí mắt là một lớp màng trong suốt lót mắt.
Mí mắt màng này được gọi là màng nictitating có ở tất cả các loài thằn lằn.
Sau khi vỡ ra máu, màng nictitating sẽ loại bỏ máu khi nó quét qua toàn bộ bề mặt nhãn cầu, đẩy chúng đến góc sau của mắt, và máu dư thừa sẽ rơi ra bên ngoài.
Các nghiên cứu tiến hóa cho thấy đặc điểm của việc phun máu đã được áp dụng và trở nên phổ biến khi thằn lằn bắt đầu phải đối mặt với áp lực săn mồi từ các loài chó.
Một số loài thằn lằn có sừng hiện đang thiếu cơ chế tự vệ này chắc hẳn chúng đã mất khả năng làm như vậy trong quá trình tiến hóa. Tuy nhiên, lý do cho sự mất mát này vẫn còn là một bí ẩn.
Xuất huyết để tự vệ không chỉ giới hạn ở thằn lằn có sừng. Một số loài rắn như boids lùn, rắn vua và rắn mũi dài, cũng phun máu, không chỉ từ mắt mà còn từ lỗ mũi hoặc cloacal (bộ phận sinh dục, ruột và đường tiết niệu thông thường) của chúng.
Tại sao gỗ cũng có thể trở thành hóa thạch?
Gỗ là một vật liệu khá cứng, nhưng nếu điều kiện thích hợp và đủ thời gian trôi qua, nó có thể biến thành "hóa thạch" - một thứ thậm chí còn cứng hơn đá.
Vì sao chúng ta cứ phải chọn sao Hỏa làm nơi ở mới?
Mong muốn đưa con người ra ngoài không gian và định cư ở các hành tinh khác có lẽ đã không còn xa lạ, nhưng tại sao giữa không gian bao la rộng lớn, chúng ta lại chọn sao Hỏa?
Vì sao ở thung lũng Matanuska có thể trồng ra những củ hành tây to bằng quả bóng đá?
Thung lũng Matanuska, Alaska (Mỹ) còn có tên gọi khác là thung lũng rau củ khổng lồ.
Tại sao Tết Việt Nam và Trung Quốc lệch nhau 1 ngày?
Bắt đầu từ năm 1080, lịch Việt Nam đã khác hẳn lịch Trung Quốc do sự khác biệt về cách tính lịch và cách làm tròn ngày của 2 nước.
Tại sao bút chì không chứa chì mà vẫn được gọi là bút chì?
Chúng ta gọi là bút lông vì ngòi của nó được làm từ lông; gọi là bút máy vì ngòi của nó được làm từ kim loại. Vậy tại sao bút chì lại được gọi là bút chì trong khi không được làm từ chì?
Tại sao nhiều nơi tại nước Mỹ nuôi lừa để bảo vệ đàn gia súc thay vì nuôi chó chăn cừu?
Bạn đã bao giờ nghe nói về việc nuôi lừa để bảo vệ đàn gia súc chưa? Có lẽ là nhiều người hoàn toàn không biết điều này, tuy nhiên trên thực tế ở nhiều nơi tại Hoa Kỳ.
