Virus "ngoài hành tinh" dưới đáy biển

Những nỗ lực tìm kiếm sinh vật ngoài hành tinh có lẽ nên bắt đầu hướng xuống phía dưới các lớp sóng của đại dương, thay vì bên ngoài bầu khí quyển của chúng ta, sau khi các nhà khoa học phát hiện một loại virus mới, vô cùng kỳ lạ ẩn sâu dưới đáy biển.

Phát hiện loài virut mới, kỳ lạ dưới đáy biển

Trong khi nghiên cứu các loài vi khuẩn sinh trưởng trên những lớp trầm tích nhiên liệu hóa thạch nằm sâu bên trong Trái đất, được gọi chung là archae, các chuyên gia đến từ Đại học California Santa Barbara (Mỹ) đã khám phá ra một loại virus mới đầu độc chúng.

Nhóm nghiên cứu hiện tin rằng, có thể chính những virus như thế này thực sự nắm giữ bí mật, vốn cho phép các vi khuẩn archae thích nghi với một số môi trường khắc nghiệt nhất trên Trái đất. Điều này là vì, virus chủ động khiến một trong các gen của chính nó đột biến, giúp nó phát triển các cách thức mới để đối phó với hệ sinh thái mà nó cư trú.


Ảnh mô phỏng cách loại virus mới biến đổi "đầu mút neo đậu" (màu tím) để lây nhiễm cho vi khuẩn archae. (Ảnh: Daily Mail)

Các nhà khoa học trước đây từng phỏng đoán rằng, việc phát hiện ra các vi khuẩn archae nằm sâu bên trong lớp vỏ Trái đất làm gia tăng triển vọng tìm thấy sự sống trên những hành tinh khác. Hiện dường như họ cũng có thể tìm thấy các virus "ngoài Trái đất" như vậy ngay ở chỗ các vi khuẩn archae.

Tiến sĩ David Valentine, một chuyên gia nghiên cứu về đất thuộc Đại học California Santa Barbara và là đồng tác giả nghiên cứu mới, cho hay: "Nghiên cứu của chúng tôi đã hé lộ các cơ chế mà thông qua đó, các virus và vi khuẩn archaea có thể thích nghi trong môi trường khắc nghiệt ở sau dưới đáy biển".

Theo báo cáo nghiên cứu trên tạp chí Nature Communications, tiến sĩ Valentine và các đồng nghiệp đã khám phá ra virus lạ trong khi thám hiểm các rãnh phun mêtan nằm sâu hơn 850 mét dưới bề mặt biển, ở vùng lòng chảo Santa Monica ngoài khơi California. Khi soi kiểm bộ gen của các vi khuẩn ăn mêtan, được trích lấy từ trầm tích dưới đáy biển và nuôi dưỡng trong phòng thí nghiệm, họ phát hiện dấu vết di truyền của virus mới.

Khi tiến hành kiểm tra các mẫu khác được lấy từ khắp nơi trên thế giới, nhóm nghiên cứu tìm thấy các dấu vết tương tự ở vi khuẩn từ Nam Uy và những nơi khác dọc bờ biển California của Mỹ. Các bằng chứng này ám chỉ, loại virus mới phân bố khắp toàn cầu, ở những nơi rỉ ra mêtan nằm sâu dưới biển.

Tiến sĩ Valentine và các cộng sự còn phát hiện một phần tử di truyền nhỏ, có tên gọi là "retroelement phát sinh sự đa dạng" - có thể thúc đẩy đột biến ở một phần nhất định trong hệ gen của chính virus.

Tiến sĩ Blair Paul, đồng tác giả nghiên cứu, giải thích: "Mục tiêu của đột biến có hướng dẫn - các đầu mút của virus thực hiện tiếp xúc đầu tiên khi tấn công một tế bào - là như nhau. Tuy nhiên, khả năng gây đột biến các đầu mút này là một biện pháp đối phó với cơ chế phòng vệ của tế bào, một động thái giống như cuộc chạy đua vũ trang phân tử".

Các nhà nghiên cứu cũng phát hiện các phần tử hướng dẫn đột biến tương tự ở chính những vi khuẩn archae sinh sống dưới đáy biển. Khám phá này ám chỉ, sự sống phía dưới đáy biển và trong các kẽ đá nằm sâu dưới bề mặt có thể đa dạng nhiều hơn suy nghĩ của chúng ta lâu nay.

TIN CŨ HƠN
Khoa học vũ trụ: Thứ tự của 8 (hoặc 9) hành tinh trong Hệ Mặt Trời

Khoa học vũ trụ: Thứ tự của 8 (hoặc 9) hành tinh trong Hệ Mặt Trời

Kể từ khi phát hiện ra sao Diêm Vương vào năm 1930, trẻ em đến tuổi đi học sẽ được học về chín hành tinh trong hệ mặt trời của chúng ta.

Đăng ngày: 06/03/2026
Khoảng cách từ Trái Đất đến các thiên thể trong hệ Mặt Trời

Khoảng cách từ Trái Đất đến các thiên thể trong hệ Mặt Trời

Nếu chế tạo được tàu vũ trụ di chuyển với vận tốc ánh sáng 1.080 triệu km/h, con người có thể khám phá những hành tinh xa xôi trong hệ Mặt Trời chỉ trong phút chốc.

Đăng ngày: 06/03/2026
Hệ Mặt Trời là gì?

Hệ Mặt Trời là gì?

"Hệ Mặt Trời" (Thái Dương Hệ) là "một hệ hành tinh có Mặt Trời ở trung tâm và các thiên thể nằm trong phạm vi lực hấp dẫn của Mặt Trời".

Đăng ngày: 04/03/2026
Hành tinh giống Trái Đất đang hình thành

Hành tinh giống Trái Đất đang hình thành

Một hành tinh có quỹ đạo giống Trái Đất đang hình thành trong đám mây bụi xung quanh ngôi sao TW Hydrae cách chúng ta 175 năm ánh sáng.

Đăng ngày: 02/03/2026
Truyền thuyết về 12 chòm sao

Truyền thuyết về 12 chòm sao

12 chòm sao hoàng đạo và những truyền thuyết về chúng. Bạn có bao giờ tự hỏi những biểu tượng xinh xắn đại diện cho cung hoàng đạo của mình có xuất xứ từ đâu? Biết được bí mật các chòm sao cũng là một cách để hiểu hơn về bản thân và những người xung quanh.

Đăng ngày: 27/02/2026
Xuyên không là có thật và đây là người duy nhất được trải nghiệm điều đó

Xuyên không là có thật và đây là người duy nhất được trải nghiệm điều đó

Khoa học đã từng chứng minh rằng chúng ta có thể thực hiện du hành thời gian - ít nhất là về mặt lý thuyết.

Đăng ngày: 15/02/2026
Vụ nổ Big Bang là gì?

Vụ nổ Big Bang là gì?

Vũ trụ là gì? Một câu hỏi lớn đã từng đặt ra trước nhân loại suốt bao nhiêu thế kỷ. Thời xưa ở Trung Hoa cổ đại, nhà triết học Lão Tử đã cho vũ trụ là một tồn tại "vô thuỷ, vô chung, vô cùng, vô tận".

Đăng ngày: 13/02/2026
Khoa Học News