Khoa Học News

Vỏ Trái đất bị sắp xếp lại mà không ai hay: Cảnh báo đáng sợ

Phát hiện mới về tác động kiểu vòng lặp giữa động đất và sự chuyển động của các mảnh vỏ Trái đất vừa làm dấy nên lo ngại về thảm họa khó ngờ, vừa là cơ hội để cải thiện các mô hình dự báo động đất.

Nghiên cứu mới từ Bộ phận Địa chất, Khoa Khoa học địa chất và quản lý tài nguyên, Đại học Copenhagen (Đan Mạch) tiết lộ điều đáng sợ: các mô hình dự báo động đất hiện tại dựa trên hoạt động kiến tạo mảng có thể chưa chuẩn xác, dẫn đến việc nhiều thảm họa có thể ập xuống bất ngờ mà không được dự báo.


Lớp phủ phức tạp của Trái đất thúc đẩy hoạt động kiến tạo mảng, là sự chuyển động không ngừng của các mảnh vỏ Trái đất - (Ảnh: SciTech Daily)

Theo SciTech Daily, trước đây người ta tin rằng chính sự chuyển động của các mảng kiến tạo - tức các mảnh vỏ Trái đất - đã tạo nên năng lượng tích tụ ở nơi tiếp giáp các mảng, thỉnh thoảng được giải phóng thành các trận động đất.

Điều đó đúng nhưng nghiên cứu mới cho thấy đó không phải là tác động một chiều. Sử dụng dữ liệu GPS mở rộng và phân tích trận động đất Izmit năm 1999 nổi tiếng, các nhà nghiên cứu nhận thấy các mảng lục địa Anatolinan (mà Thổ Nhĩ Kỳ) nằm bên trên đã bị thay đổi hướng chuyển động bất ngờ.

Thay đổi này đã ảnh hưởng đến các trận động đất ngoài dự kiến xảy ra sau này trong khu vực.

Như vậy, sự dịch chuyển của các mảnh vỏ Trái đất gây ra động đất, sau đó động đất lại tác động ngược khiến chuyển động của các mảng bị thay đổi. Khi "trò chơi xếp hình" bị rối loạn, nó sẽ sinh ra một mô hình động đất mới không giống cái cũ và có thể khiến những dự báo trước đó bị sai lệch.

Điều này có thể đã xảy ra ở nhiều nơi khác trên thế giới: các mảnh vỏ Trái đất khác cũng đã bị đổi hướng, bức tranh tổng thể về kiến tạo mảng bị sắp xếp lại mà không ai hay, dẫn đến việc nhiều mô hình cảnh báo thảm họa trở nên thiếu chính xác.

Theo tác giả chính Juan Martin De Blas, điều này có thể không hẳn là tin xấu. Biến được tác động 2 chiều kiểu vòng lặp này có thể giúp các nhà khoa học cải thiện các mô hình dự báo động đất một cách rất hiệu quả và chính xác hơn, cập nhật và thay đổi nó phù hợp sau mỗi lần xảy ra động đất lớn.

Nghiên cứu vừa công bố trên tạp chí khoa học Geophysical Journal International.

TIN CŨ HƠN
Quốc gia duy nhất trên thế giới sở hữu tới 3 thủ đô

Quốc gia duy nhất trên thế giới sở hữu tới 3 thủ đô

Không ai ngờ đất nước này có tới 3 thủ đô chính thức.

Đăng ngày: 11/06/2026
Top 10 người có chỉ số IQ cao nhất thế giới

Top 10 người có chỉ số IQ cao nhất thế giới

Trên thế giới có những con người xuất chúng với chỉ số thông minh vượt trội như Albert Einstein, Stephen Hawking. Tuy nhiên, trong lịch sử thế giới có rất nhiều người có chỉ số IQ cao hơn hai nhà bác học trên.

Đăng ngày: 11/06/2026
Những bí ẩn được giấu trong các bức tranh nổi tiếng

Những bí ẩn được giấu trong các bức tranh nổi tiếng

Đằng sau những lớp sơn, lớp màu tạo nên các tác phẩm nghệ thuật nổi tiếng toàn thế giới là những hình họa mà họa sĩ đang muốn tìm cách giấu đi.

Đăng ngày: 10/06/2026
Thói quen "rởm đời" của các thiên tài trong lịch sử

Thói quen "rởm đời" của các thiên tài trong lịch sử

Albert Einstein khỏa thân đi lại trong nhà, Nikola Tesla lau thìa 18 lần mới dùng bữa, Charles Dickens chải đầu hàng trăm lần mỗi ngày... là những thói quen "quái lạ" của các thiên tài.

Đăng ngày: 10/06/2026
Nguồn gốc, ý nghĩa của lễ Phật Đản và những nghi thức nên làm trong ngày linh thiêng

Nguồn gốc, ý nghĩa của lễ Phật Đản và những nghi thức nên làm trong ngày linh thiêng

Phật đản là ngày lễ trọng đại được tổ chức hằng năm bởi cả hai hệ phái Phật giáo Nam Tông (Tiểu thừa) và Bắc Tông (Đại thừa).

Đăng ngày: 09/06/2026
Những bí kíp làm đẹp cổ xưa đến nay

Những bí kíp làm đẹp cổ xưa đến nay

Phụ nữ xưa dùng ngọc lăn mặt để lưu thông máu, thoa nước hoa hồng, mặt nạ đất sét dưỡng ẩm da... cũng là cách làm đẹp ngày nay.

Đăng ngày: 09/06/2026
Thử giải bài toán khiến 98% người trên thế giới bó tay

Thử giải bài toán khiến 98% người trên thế giới bó tay

Bài toán "Ai giữ cá" tưởng chừng đơn giản nhưng khiến không ít người phải chào thua trước Einstein.

Đăng ngày: 09/06/2026
Khoa Học News