4 cụm thiên hà va chạm cách Trái đất 3 tỷ năm ánh sáng

4 cụm thiên hà, mỗi cụm có khối lượng gấp hàng trăm nghìn tỷ lần Mặt Trời, sẽ dần sáp nhập thành một khối cấu trúc khổng lồ.

Các nhà thiên văn sử dụng dữ liệu từ Đài thiên văn tia X Chandra và một số kính viễn vọng khác để tổng hợp thành hình ảnh chi tiết về vụ va chạm, Phys hôm 25/10 đưa tin. Cụm thiên hà là cấu trúc lớn nhất vũ trụ được liên kết bởi lực hấp dẫn. Mỗi cụm chứa hàng trăm, thậm chí hàng nghìn thiên hà với khí nóng bao quanh, đồng thời chứa lượng lớn vật chất tối vô hình. Việc hai cụm thiên hà va chạm đôi khi sẽ xảy ra. Những vụ va chạm với số lượng cụm thiên hà nhiều hơn cũng hiếm gặp hơn.


Hai cặp thiên hà cách Trái đất 3 tỷ năm ánh sáng chuẩn bị va chạm và hợp nhất. (Ảnh: NASA).

Trong hình ảnh mới, hai cặp thiên hà đang trên đà lao vào nhau và tạo thành khối cấu trúc mang tên Abell 1758. Mỗi cặp gồm hai cụm thiên hà đang trong quá trình hợp nhất. Các nhà khoa học lần đầu phát hiện Abell 1758 năm 2004 nhờ dữ liệu từ Chandra và vệ tinh XMM-Newton của Cơ quan Vũ trụ châu Âu (ESA).

Với cặp phía trên, phần trung tâm của mỗi cụm đã đi qua nhau một lần, cách đây khoảng 300 đến 400 triệu năm. Trong tương lai, chúng sẽ xoay vòng trở lại. Cặp phía dưới gồm hai cụm đang tiếp cận nhau lần đầu tiên.

Phần màu xanh nước biển và trắng thể hiện lượng khí nóng tỏa ra yếu hay mạnh. Đây cũng là đầu tiên Chandra ghi lại được hình ảnh sóng xung kích trong khí nóng ở cặp phía trên. Từ sóng xung kích này, nhóm nghiên cứu ước lượng, hai cụm thiên hà đang di chuyển với tốc độ tương đối là 3-5 triệu km/h.

Hình ảnh mới cũng thể hiện quá trình những nguyên tố nặng hơn heli trong các cụm thiên hà bị trộn lẫn và phân bố lại. Quá trình này phụ thuộc vào tiến trình vụ va chạm và sáp nhập. Abell 1758 là trường hợp lý tưởng để nghiên cứu vì cặp trên và dưới đang ở giai đoạn khác nhau.

Với cặp phía dưới, các nguyên tố nặng tập trung nhiều nhất ở trung tâm hai cụm thiên hà, đồng nghĩa vị trí ban đầu của chúng chưa thay đổi nhiều. Với cặp phía trên, vụ va chạm và sáp nhập đã tiến triển xa hơn, vị trí của các nguyên tố nặng chịu ảnh hưởng lớn. Những nơi chúng tập trung nhiều nhất nằm ở khoảng giữa hai trung tâm cụm thiên hà và ở bên trái.

Sự va chạm giữa các cụm thiên hà ảnh hưởng đến thiên hà bên trong cũng như khí nóng bao quanh chúng. Theo dữ liệu từ Đài thiên văn MMT ở Arizona, một số thiên hà đang di chuyển nhanh hơn nhiều các thiên hà còn lại trong cụm, có thể do chịu ảnh hưởng từ lực hấp dẫn của vụ va chạm.

TIN CŨ HƠN
Khám phá môi trường khí quyển các hành tinh trong Hệ Mặt trời

Khám phá môi trường khí quyển các hành tinh trong Hệ Mặt trời

Hệ Mặt Trời (hay Thái Dương Hệ) là một hệ hành tinh có Mặt Trời ở trung tâm và các thiên thể nằm trong phạm vi lực hấp dẫn của Mặt Trời, tất cả chúng được hình thành từ sự suy sụp của một đám mây phân tử khổng lồ cách đây gần 4,6 tỷ năm.

Đăng ngày: 15/01/2026
Lý do không gian vũ trụ tối đen dù có nhiều ngôi sao chiếu sáng

Lý do không gian vũ trụ tối đen dù có nhiều ngôi sao chiếu sáng

Sự giãn nở của vũ trụ và khoảng cách rất lớn giữa các ngôi sao khiến không gian vũ trụ tối đen dù có vô vàn ngôi sao chiếu sáng.

Đăng ngày: 15/01/2026
“Xuyên không” 700 năm, NASA soi thấu “loài mới” trong thế giới hành tinh

“Xuyên không” 700 năm, NASA soi thấu “loài mới” trong thế giới hành tinh

Siêu kính viễn vọng James Webb lần đầu tiên "xuyên thủng" bầu khí quyển của một hành tinh không giống bất cứ thứ gì được nhìn thấy trong hệ Mặt Trời hay những hệ sao lân cận.

Đăng ngày: 13/01/2026
Các hành tinh trong Hệ Mặt trời

Các hành tinh trong Hệ Mặt trời

Hệ Mặt trời (hay Thái Dương Hệ) là hệ hành tinh gồm có Mặt Trời ở trung tâm và các vật quay xung quanh.

Đăng ngày: 10/01/2026
11 vụ núi lửa phun trào kinh hoàng nhất trong lịch sử

11 vụ núi lửa phun trào kinh hoàng nhất trong lịch sử

Tambora, Krakatoa,Yellowstone... là những cái tên rất nổi bật trong số 11 đợt núi lửa phun trào dữ dội nhất lịch sử này.

Đăng ngày: 06/01/2026
Cách xem Mặt trăng, sao Hỏa bằng Google Maps

Cách xem Mặt trăng, sao Hỏa bằng Google Maps

Đây không phải là lần đầu tiên Google tích hợp một tính năng thú vị vào Maps và càng không đúng khi phủ nhận Google thờ ơ với vấn đề vũ trụ.

Đăng ngày: 04/01/2026
Màu sắc thực sự của Mặt trời là gì?

Màu sắc thực sự của Mặt trời là gì?

Con người thường thấy Mặt Trời màu vàng nhưng thực chất, ngôi sao này phát ra ánh sáng mạnh nhất màu xanh.

Đăng ngày: 01/01/2026
Khoa Học News