Ảnh chụp chưa từng có về "tinh vân con cua"

Vệ tinh Chụp ảnh Phân cực tia X (IXPE) của NASA cung cấp cái nhìn mới về tinh vân NGC 1952, cho thấy những chi tiết đáng kinh ngạc.

Nằm cách Trái đất khoảng 6.500 năm ánh sáng trong chòm sao Kim Ngưu, NGC 1952 là tàn tích của một siêu tân tinh hay ngôi sao đã phát nổ và được mệnh danh là "Tinh vân Con cua" do hình dạng đặc trưng của nó.


Tinh vân NGC 1952 chụp bởi vệ tinh IXPE. (Ảnh: NASA).

Trong một nghiên cứu mới xuất trên tạp chí Nature Astronomy vào tuần này, các nhà thiên văn học đã sử dụng IXPE để tạo ra một tấm bản đồ chi tiết và đầy sắc thái về từ trường của NGC 1952, tiết lộ nhiều hoạt động bên trong nó hơn bao giờ hết, giúp giải đáp bí ẩn lâu đời và mở ra những câu hỏi mới cho nghiên cứu trong tương lai.

"Điều khiến khoa học trở nên đẹp đẽ và thú vị là trong những khoảnh khắc ngắn ngủi, bạn có thể nhìn thấy thứ mà chưa ai từng thấy trước đây", tác giả chính của nghiên cứu Martin Weisskopf, nhà thiên văn học danh dự tại Trung tâm Bay Không gian Marshall của NASA ở Alabama, cho biết.

Được phóng lên vào ngày 13/4/2021, nhiệm vụ của IXPE là nghiên cứu sự phân cực của tia X phát ra từ các thiên thể như lỗ đen và sao neutron. Nó sử dụng ba kính viễn vọng để đo sự phân cực của tia X, cung cấp thông tin về từ trường và các đặc tính khác của vật thể.

Dữ liệu IXPE cho thấy từ trường của Tinh vân Con cua giống với từ trường của loại tinh vân gió sao xung, cũng có hình bánh rán, nhưng ở NGC 1952, các nhà khoa học ngạc nhiên khi thấy các khu vực nhiễu loạn từ trường không đối xứng và loang lổ hơn dự kiến.

Điều này cho phép nhóm nghiên cứu điều tra không chỉ các tia X từ tinh vân mà còn cả tia X đến từ chính sao xung hoặc khối cầu từ trường xung quanh nó. Weisskopf cho rằng những tia X đó bắt nguồn từ vùng từ trường bên ngoài, được gọi là "vùng gió", nhưng vẫn chưa biết chính xác bằng cách nào. Trong từ trường, các cú sốc do gió của sao xung tạo ra đang đẩy các hạt di chuyển gần bằng tốc độ ánh sáng.

Quan sát của IXPE về Tinh vân Con cua đang mang đến những hiểu biết mới về một trong những vật thể thiên văn nổi tiếng nhất trên bầu trời. Công nghệ tiên tiến của vệ tinh cho phép các nhà thiên văn học nghiên cứu tinh vân một cách chi tiết chưa từng có, tiết lộ thông tin mới về từ trường của nó và các quá trình tạo ra hạt năng lượng cao được phát hiện trong tia vũ trụ. Nhiệm vụ của IXPE sẽ tiếp tục trong ít nhất hai năm nữa, trong thời gian đó, nó sẽ nghiên cứu nhiều thiên thể khác để giải mã thêm những bí ẩn về vũ trụ.

TIN CŨ HƠN
Trung Quốc tuyên bố tìm ra thứ có thể

Trung Quốc tuyên bố tìm ra thứ có thể "viết lại lý thuyết của Einstein"

Lý thuyết của Einstein được mô tả lần đầu trong bài báo xuất bản vào tháng 3-1905, giải thích hiệu ứng quang điện: Khi ánh sáng chiếu vào vật liệu cụ thể, các electron có thể được phát ra từ bề mặt của nó.

Đăng ngày: 22/01/2026
Người Đẹp Đen rơi xuống Sahara: Phần

Người Đẹp Đen rơi xuống Sahara: Phần "cơ thể" sơ sinh hành tinh khác

Người Đẹp Đen nổi tiếng - thiên thạch được phát hiện ở sa mạc Sahara năm 2011 - quý giá còn hơn tưởng tượng.

Đăng ngày: 22/01/2026
NASA chụp được

NASA chụp được "bóng ma ánh sáng" đang tóm gọn chúng ta

Bóng ma ánh sáng giống như một lớp vỏ dày, sáng mờ bao vây cả Hệ Mặt trời, vô hình trước các kính viễn vọng cũ nhưng hiện ra lờ mờ trước mắt thần của Hubble.

Đăng ngày: 19/01/2026
Sáng sớm mai, chờ đón

Sáng sớm mai, chờ đón "mưa sao băng ban ngày" siêu dày đặc

Một trong những trận mưa sao băng khó quan sát nhất trên thế giới đang chuẩn bị đạt cực đại với 200 ngôi sao băng mỗi giờ.

Đăng ngày: 18/01/2026
Xếp thành hình dạng kỳ lạ, những cơn lốc xoáy khổng lồ trên sao Mộc khiến giới khoa học sửng sốt

Xếp thành hình dạng kỳ lạ, những cơn lốc xoáy khổng lồ trên sao Mộc khiến giới khoa học sửng sốt

Các nhà khoa học nhận định đây có thể là dấu hiệu cho thấy trên sao Mộc tồn tại những yếu tố vật lý con người chưa biết tới.

Đăng ngày: 17/01/2026
Các nhà khoa học Trung Quốc đề xuất cách tính thời gian ngoài vũ trụ

Các nhà khoa học Trung Quốc đề xuất cách tính thời gian ngoài vũ trụ

Theo nhóm nhà khoa học, tiêu chuẩn mới rất cần thiết vì con người đã tiến vào vũ trụ.

Đăng ngày: 17/01/2026
Ảnh độc mới từ kính viễn vọng James Webb: Thiên hà xuyên không cổ xưa nhất

Ảnh độc mới từ kính viễn vọng James Webb: Thiên hà xuyên không cổ xưa nhất

Kính viễn vọng không gian James Webb của NASA tiếp tục săn được 2 hình ảnh ngoạn mục: Thiên hà GLASS-z13 và GLASS-z11, 13,5 tỉ tuổi, là thiên hà cổ xưa nhất từng được ghi nhận.

Đăng ngày: 16/01/2026
Khoa Học News