Khoa Học News

Bản đồ mới cho thấy núi lửa "làm loạn" trên Mặt trăng bùng nổ nhất Hệ Mặt trời

Mặt trăng vệ tinh Io của sao Mộc được bao phủ bởi hàng trăm ngọn núi lửa đang hoạt động và giờ đây, các chuyên gia đã có bản đồ đầu tiên mô phỏng hiện tượng này.

Dù nhiều Mặt trăng vệ tinh trong Hệ Mặt trời có đặc điểm kỳ quặc, hấp dẫn khác nhau, nhưng khó có thể sánh ngang với thế giới núi lửa cực đoan của Mặt trăng Io, sao Mộc. Nó là thế giới hỗn loạn có hoạt động núi lửa mạnh nhất trong Hệ Mặt trời.

Io là Mặt trăng vệ tinh nằm trong cùng trong bốn Mặt trăng lớn nhất của sao Mộc. Io lớn hơn một chút so với Mặt trăng của Trái đất, có hoạt động núi lửa mạnh nhất trong Hệ Mặt trời, bùng nổ với các đám khói cao tới hơn 500km so với bề mặt.

Vì là Mặt trăng vệ tinh gần nhất với hành tinh chủ khổng lồ, nên nó chịu tác động của lực hấp dẫn mạnh mẽ khi quay quanh sao Mộc. Thành phần khoáng chất của Io liên tục bị lực hấp dẫn kéo và đẩy, tạo ra nhiệt ma sát sâu bên trong Mặt trăng, điều này làm cho nó có hoạt động núi lửa cực kỳ mạnh mẽ.

Hoạt động núi lửa diễn ra trên khắp Io có thể làm sáng tỏ nhiều cơ chế bí ẩn bên trong. Do dữ liệu nghèo nàn về các cực của vật thể nên đến nay các nhà khoa học vẫn thiếu một bản đồ đầy đủ mô tả hoạt động núi lửa, khiến họ khó có thể suy luận, điều nguyên nhân.


Io được bao phủ bởi hàng trăm ngọn núi lửa. Đây là thế giới có hoạt động núi lửa mạnh nhất trong Hệ Mặt trời. (Ảnh: Nature Astronomy/Creative Commons Attribution 4.0).

Trong nghiên cứu mới, các chuyên gia phân tích dữ liệu từ tàu vũ trụ Juno của NASA quay quanh sao Mộc. Juno cũng đã bay ngang qua Io, thu thập các bản quét cận hồng ngoại ở các cực của Io, mang lại cái nhìn rõ nét về toàn bộ hoạt động trên Mặt trăng vệ tinh này.

Tác giả chính của công trình mới, Ashley Davies, nhà nghiên cứu núi lửa tại Phòng thí nghiệm Sức đẩy Phản lực của NASA tại Viện Công nghệ California, cho biết: “Đây là bước tiến lớn trong hiểu biết của chúng tôi về hoạt động núi lửa phức tạp trên Io”. 

Nhóm chuyên gia đã phát hiện 266 điểm nóng núi lửa đang hoạt động trên Io, tất cả được thể hiện trên bản đồ mới nhất. Số lượng núi lửa nằm rải rác trên các vùng cực cũng tương đương với các vùng còn lại trên Mặt trăng, nhưng núi lửa ở vùng cực phát ra năng lượng ít hơn một nửa so với các vùng còn lại.

Họ cũng phát hiện, các núi lửa ở cực bắc Io có năng lượng mạnh gấp đôi so với ở vùng cực nam. Nguyên nhân điều này vẫn chưa rõ ràng, nhưng có thể lớp vỏ địa chất ở cực Nam dày hơn lớp vỏ ở cực Bắc, khiến mắc ma khó nổi lên bề mặt và phun trào.

Ngoài ra, dựa trên các mô hình máy tính mô phỏng mặt trăng sao Mộc, các chuyên gia cho rằng, Io có thể có một đại dương mắc ma khổng lồ nằm bên dưới bề mặt.

Thông tin biên tập: Xem tại đây
TIN CŨ HƠN
Bí mật về dạng sống trong vũ trụ: Sự sống dựa trên silicon đáng sợ như thế nào?

Bí mật về dạng sống trong vũ trụ: Sự sống dựa trên silicon đáng sợ như thế nào?

Trong quá trình khám phá những bí ẩn của vũ trụ, các nhà khoa học đã phát hiện ra nhiều manh mối về sự sống.

Đăng ngày: 07/11/2026
Điều gì sẽ xảy ra nếu chúng ta không phải là nền văn minh tiên tiến đầu tiên trên Trái đất?

Điều gì sẽ xảy ra nếu chúng ta không phải là nền văn minh tiên tiến đầu tiên trên Trái đất?

Nhân loại luôn mong muốn khám phá được những điều bí ẩn trong quá khứ, và những nền văn minh tiên tiến trước chúng ta vẫn luôn là chủ đề được nhiều người quan tâm.

Đăng ngày: 06/11/2026
Phải cách bao xa chúng ta có thể nhìn thấy Trái đất hình cầu?

Phải cách bao xa chúng ta có thể nhìn thấy Trái đất hình cầu?

Các nhà khoa học đã nghĩ tới việc bay ra khỏi Trái đất để có thể nhìn thấy hành tinh của chúng ta có hình cầu một cách hoàn chỉnh. Vậy họ sẽ phải bay bao xa?

Đăng ngày: 05/11/2026
Máy gia tốc hạt lớn của châu Âu có thể tạo ra lỗ đen không?

Máy gia tốc hạt lớn của châu Âu có thể tạo ra lỗ đen không?

Máy gia tốc hạt lớn (LHC) được biết đến là một trong những cơ sở thí nghiệm khoa học lớn nhất và phức tạp nhất trong lịch sử loài người.

Đăng ngày: 05/11/2026
Công nghệ phản trọng lực: Chìa khóa dẫn con người đến nền văn minh "thần thánh"!

Công nghệ phản trọng lực: Chìa khóa dẫn con người đến nền văn minh "thần thánh"!

Kiểm soát trọng lực để đạt được phản trọng lực không chỉ cho phép con người bay trên bầu trời mà còn mang lại lợi ích vô cùng to lớn.

Đăng ngày: 04/11/2026
Tàu đổ bộ Ấn Độ gửi hình ảnh Mặt trăng đẹp choáng ngợp khi chuẩn bị hạ cánh

Tàu đổ bộ Ấn Độ gửi hình ảnh Mặt trăng đẹp choáng ngợp khi chuẩn bị hạ cánh

Tàu vũ trụ Chandrayaan-3 của Ấn Độ đang lao vun vút gần Mặt trăng trước nỗ lực hạ cánh lịch sử và nó đã ghi lại một số hình ảnh tuyệt đẹp trên đường đi.

Đăng ngày: 02/11/2026
Nóng hơn lõi Mặt trời trăm lần, động cơ tên lửa của nước này khiến tên lửa Mỹ, Trung "hít khói"

Nóng hơn lõi Mặt trời trăm lần, động cơ tên lửa của nước này khiến tên lửa Mỹ, Trung "hít khói"

Không lâu nữa, thế giới sẽ chứng kiến màn trình diễn đỉnh cao trên quỹ đạo với siêu tên lửa có một không hai này.

Đăng ngày: 01/11/2026
Khoa Học News